"AN" (Contén)

PERSOEIRO

Físico teórico alemán. Educado en Berlín e en Halle, chegou a ser profesor de física daquela universidade en 1850 e, posteriormente, exerceu en Zúric, Würzburg e Bonn. Pioneiro da termodinámica, enunciou, por primeira vez, en 1850, o segundo principio baixo a forma da lei da imposibilidade do paso espontáneo da calor dun corpo frío a un quente e, en 1865, expuxo o mesmo fenómeno mediante a noción de entropía, concepto introducido por el mesmo. Traballou tamén no estudo da capacidade calorífica e na teoría cinética dos gases.

PERSOEIRO

Músico, poeta e político. En 1845 fundou a agrupación coral La Aurora, transformada en 1850 en La Fraternidad, sociedade de auxilios mutuos e primeira coral peninsular, composta por 40 homes. En 1857 cambiou o nome polo de Euterpe. Fundou e dirixiu a revista musical El Eco de Euterpe (1859) e El Metrónomo (1863). Organizou numerosos actos musicais e festivais corais, e foi autor de zarzuelas, cantatas e cancións populares. Como literato publicou, entre outras obras: Flores de estío (1858), La Revolución (1868) e La Marsellesa (1871).

PERSOEIRO

Pintor, gravador e escultor. Traballou nun obradoiro de decoración ao tempo que estudiou na escola da Llotja de Barcelona e nos obradoiros de Angel Ferrant e Josep Mongrell. Dedicouse á realización de carteis cinematográficos e á ilustración. Exiliado en 1939, estableceuse en Francia onde situou o seu obradoiro en Saint-Pierre, na Provenza (1965). Asimilou diversas influencias de Vuillard, Bonnard e Picasso ao servizo dunha plasticidade moi persoal. Realizou, entre outras, as ilustracións de Lettres d’Espagne (Cartas de España, 1943), de Merimée. Como escenógrafo fixo decorados para a ópera de París. A súa pintura é de carácter abstracto, mentres que nas colaxes se achegou ao informalismo. Desde 1975 o máis característico da súa obra é a representación dos fondos que simulan papeis dobrados, feitos coa técnica do trompe l’oeil. Tamén cultivou a escultura e a realización de tapices. Recibiu, entre outros galardóns, o premio especial da Societé Nationale des Beaux Arts (1944),...

FILOSOFOS

Filósofo estoico grego. Discípulo do fundador da escola estoica, Zenón de Citio, sucedeuno na dirección e achegou algunhas modificacións á doutrina. Foi mestre de Crisipo e das moitas obras que se lle atribúen só se conservan algúns fragmentos do Himno a Zeus, Deuses e fisioloxía, Tempo e Dialéctica.

PERSOEIRO

Mestre. Discípulo de Panteno, dirixiu a escola catequética de Alexandría desde o ano 200. Foi mestre de Oríxenes, quen o substituíu na dirección da escola. Comprendeu a necesidade dunha teoloxía especulativa capaz de dialogar coa cultura clásica e comezou a elaborala utilizando amplamente a filosofía grega. O eixe desta síntese é a noción do logos ou palabra divina, que outorgou, ao mesmo tempo, a razón filosófica aos pagáns e a lei aos xudeus e que, todo encarnado en Cristo, se manifesta plenamente nos homes. Seguindo esta teoría, no Protéptico exhorta os pagáns a converterse e no Pedagogo, a ver a Cristo como o educador moral da humanidade, á que achega a lei do amor. A colección de ensaios dos Stromata (‘Tapices’) precisa o concepto de gnose verdadeira, que presupón a fe respecto da unidade (contra os gnósticos). Os seus escritos foron copiados durante toda a Idade Media, pois Clemente de Alexandría foi un dos grandes pais da patrística...

PERSOEIRO

Papa (88-97) e mártir. De orixe xudía, a tradición di que foi san Pedro quen o converteu ao cristianismo. O Emperador Traxano deportouno a Crimea e condenouno a traballos forzados nunha canteira. Finalmente, tirárono ás augas do Mar Negro cunha áncora colgada ao pescozo; disque dous anxos construíron no fondo do mar unha magnífica tumba de mármore e todos os anos, no cabodano do seu martirio, as augas retirábanse para que os cristiáns puidesen achegarse a esta capela submarina. Clemente é dos santos máis antigos no culto hispánico (s VIII). Escribiu a primeira Epístola aos Corintios co gallo de restaurar a paz na Igrexa de Corinto; tradicionalmente, téñenselle atribuído outros escritos que se coñecen como “literatura pseudoclementina”. Na iconografía leva vestiduras episcopais con dalmática ou casula ancha, tiara e bordón coa tripla cruz; como atributo persoal leva a áncora (símbolo do seu martirio ou da súa fe), o libro da súa epístola ou un Agnus Dei con nimbo coa cruz inscrita....

PERSOEIRO

Prateiro. Traballou na catedral de Santiago de Compostela onde realizou, entre outras obras, diversos candelabros (1692), unha esclavina (1693) e unha naveta de prata (1695).

PERSOEIRO

Pintor. En 1970 trasladouse a Roma e frecuentou a facultade de Arquitectura. Viviu en Roma e Madras ata que se instalou en Nova York en 1981. Inicialmente inscrito na arte conceptual, ao comezo dos anos oitenta formou parte da transvangarda italiana. Realizou escenas visionarias e evocadoras, a miúdo protagonizadas pola figura humana e polos autorretratos irónicos. Algúns dos seus traballos constitúen unha reflexión sobre os diferentes aspectos da vida, como as series de debuxos e pasteis sobre a organización, a conduta ou os aspectos sexuais. Recuperou o antigo sistema de pintura ao fresco e sobresaíu nos traballos feitos en acuarela. Participou nas bienais de São Paulo (1975) e Venecia (1980) e na Documenta de Kassel (1982). O Guggenheim Bilbao Museoa acolleu no ano 2000 a súa primeira exposición retrospectiva.

PERSOEIRO

Psiquiatra francés. Describiu a sintomatoloxía de diversas psicoses exóxenas e estudiou os delirios crónicos sistematizados. É o creador da teoría do automatismo mental, que establece que a enfermidade psíquica é consecuencia da produción espontánea, automática e involuntaria dunha serie de elementos semiolóxicos, produto da excitación neuronal. A súa obra Oeuvre psychiatrique (Obra psiquiátrica, 1942), recollida polos seus discípulos, publicouse postumamente.

CAPITAIS

Capital do departamento de Puy-de-Dôme, na Auvernia, Francia (136.583 h [1999]). Situada ao pé do Puy-de-Dôme, no val do Allier, converteuse no principal núcleo do Macizo Central francés e no centro da industria do caucho (Michelin). A cidade ten unha dobre orixe: por unha banda, Clermont, fundada polos romanos, chegou a ser capital da Auvernia; anexionada á coroa francesa a mediados do s XVI, converteuse en capital do ducado da Auvernia; doutra banda, Montferrand, fundouse cara ao s XI preto de Clermont, cidade coa que se uniu en 1630 para formar a actual cidade. Durante a Idade Media celebráronse diversos concilios en Clermont, entre os que cómpre destacar o de 535, que defendeu a liberdade das eleccións episcopais e condenou a simonía e, sobre todo, o de 1095, onde se proclamou a primeira cruzada para a liberación de Xerusalén. No seu patrimonio sobresae a igrexa de Nôtre-Dame du Port (s XII), de estilo románico auvernés, e a catedral gótica de Nôtre-Dame (1248-metade do s XIV) na que...

CIDADES

Cidade do estado de Ohio, nos EE UU, situada sobre a desembocadura do río Cuyahoga, no lago Erie (498.246 h [1996]). Coa construción da canle de Ohio (1831) e a chegada do ferrocarril (1851), experimentou un gran crecemento. O río divide a cidade en dúas partes: nunha das ribeiras hai unha área industrial (téxtil, química e refinerías de petróleo), na outra está a área comercial e cultural. Posúe un centro de estudios superiores, a John Carroll University (1886). Fundouna en 1796 o xeneral Moses Cleveland, pero ata finais de 1836 non recibiu o título de cidade. O Museum of Cleveland, inaugurado en 1916 e ampliado en 1958, contén unha importante colección de pintura francesa (Georges de La Tour, Camille Corot e Édouard Manet), italiana (il Tintoretto) e española (El Greco, Goya, Picasso, etc).

CONDADOS

Condado de Inglaterra, na Rexión Norte, Reino Unido (583 km2; 559.200 h [estim 1995]). A capital é Middlesborough (149.770 [1981]).