"AN" (Contén)

PERSOEIRO

Médico francés. Profesor na École de Santé e no Collège de France, foi un dos primeiros en poñer en práctica a concepción anatomoclínica da enfermidade, que fora introducida por Bichat. Clinicamente, débeselle a recuperación e o desenvolvemento do método da percusión. É autor do Essai sur les maladies et les lésions organiques du coeur et des gros vaisseaux (Ensaio sofre as enfermidades e as lesións orgánicas do corazón e dos vasos grosos, 1806) e dunha tradución francesa do Inventum Novum, de J. L. Auenbrugger, titulada Nouvelle méthode pour reconnaître les maladies internes de la poitrine (Novo método para recoñecer as enfermidades internas do tórax, 1808).

IGREXAS

Igrexa parroquial situada en Abadín. Construída no s XVIII, consta dunha nave con cuberta de madeira a dúas augas e ábsida separada da nave por un lintel. Na fachada principal engadiuse unha espadana de época posterior.

RIOS

Río afluente do Tambre pola dereita. Nace a 480 m de altitude, no monte do Pedregal, da parroquia da Pena (concello de Negreira). O seu curso adopta unha dirección N-S coa que drena as parroquias de Aro, Liñaio, Arzón e Lueiro. Desemboca no lugar de Barbazán, entre as parroquias de Liñaio e Lueiro, 750 m augas abaixo do encoro Barrié de la Maza, logo dun percorrido duns 9 km.

PARROQUIA

Parroquia do concello de Salvaterra de Miño baixo a advocación de san Miguel.

PERSOEIRO

Escritor e xurista. Despois de seguir a carreira xudicial en España, exerceu como avogado en La Habana, onde dirixiu os xornais La Voz de Cuba e La Unión Constitucional. Escribiu Ensayos poéticos (1861), Hojas de Otoño e Derecho penal y popular, amais de diversas obras teatrais, como Las dos joyas de la casa, La cuerda tirante, Un baño a domicilio e Las fieras de su Alteza.

GALICIA

Escritor. Os seus primeiros poemas apareceron no xornal El Miño (1858); entre eles, “Horas de calma”, “A media noche” (recollido no Álbum de la Caridad, 1862) ou “Melancolía”. Publicou: El cancionero de Galicia (1861), Las víctimas de Carral (1862), La literatura desde el siglo XVII hasta fines del XVIII e Consideraciones sobre el teatro.

IGREXAS

Igrexa parroquial situada en Mazaricos. Construída en estilo románico no s XIII, modificouse en séculos posteriores. Trátase dun templo cunha soa nave con cuberta de madeira e cun coro alto que se substituíu por un de formigón no s XX. A ábsida cóbrese con bóveda de canón. O arco triunfal é de medio punto. Tanto no interior como no exterior o edificio caracterízase pola ausencia de vans. A espadana ten dous arcos de medio punto e un coroamento calado; o máis destacable é que está illada da igrexa.

PERSOEIRO

Navegante e cosmógrafo. Piloto pola Casa de Contratación de Sevilla, participou nas dúas primeiras viaxes de Colón ao continente americano e, ao seu regreso, separouse del e dedicouse á navegación polo Mar Cantábrico, do que confeccionou detalladas cartas. Viaxou de novo ás Indias (1499-1500) con Alonso de Ojeda e Amerigo Vespuci, e elaborou o seu Mapamundi ou Carta de Marear, que comprendía as partes coñecidas de Europa, África, Asia e, por vez primeira, a costa oriental americana. Realizou a súa sétima e derradeira travesía en 1509.

1. Inverso do seno dun ángulo: cosecα=1/senα.

2. Función cosec: O-{kπ, kÎM}→O definida pola asignación x-1/senx, onde sen é a función seno. É periódica de período 2π e non está acoutada.

1. Relativo ou pertencente aos cosetanos.

2. Individuo do pobo dos cosetanos.

3. Pobo ibérico prerromano que habitou as rexións do Campo de Tarragona e o Alto e Baixo Campo. O seu nome parece provir do oppidum ou cidade de Cissa, tomada polos romanos no 218 a C.

PERSOEIRO

Economista. Fundou o Colegio de México (1938), a editorial Fondo de Cultura Económica (1948) e as publicacións Revista de Historia Mexicana e Trimestre Económico. Dirixiu La Historia Moderna de México (1955-1972), obra en dez volumes.

PERSOEIRO

Duque de Florencia (1537-1574) e gran duque de Toscana (1569-1574). Fillo de Giovanni Medici, chamado dalle Bande Nere (das Bandas Negras), e membro dunha rama colateral dos Medici. Despois do asasinato do duque de Florencia Alexandre I (1537), foi nomeado xefe da República e gobernou contando coa axuda da asemblea, do consello e do senado. Fracasou no intento de apoderarse de Lucca e do Piombino, pero no 1555, despois dun longo asedio, ocupou e anexionou a República de Siena. Estableceu un eficaz aparato de goberno sobre Toscana, centralizou todos os servicios públicos no edificio dos Uffizi e emprendeu melloras agrarias e navais. Mantivo as súas alianzas co Emperador Carlos V e co seu fillo Filipe II, aínda que tamén mantivo boas relacións cos franceses e co papado, que recaía noutro Medici, Paulo III. Exerceu o mecenado sobre un notable conxunto de artistas, como Bertomeu Ammannati, Pontorno e Bronzino, e favoreceu os estudios ling|üísticos co establecemento da Academia de Florencia.

PERSOEIRO

Gran duque da Toscana (1609-1621), fillo de Fernando I de Medici. Tentou manter o equilibrio entre España e Francia, colaborando nas negociacións entre ambos os dous países que culminaron nos matrimonios entre Filipe IV e Isabel de Francia (1616). A súa flota enfrontouse con éxito aos turcos no Mediterráneo e mantivo relacións comerciais co emir druso Fakhr ad-Din, co que conseguiu vantaxes comerciais no tráfico con Oriente. Continuou o labor dos seus devanceiros como mecenas de Matteo Nigetti e Pietro Tacca, e protexeu a Galileo. Abandonou definitivamente as actividades bancarias e comerciais dos Medici.

PERSOEIRO

Gran duque da Toscana (1670-1723), fillo de Fernando II. O seu goberno caracterizouse pola vontade de manter a neutralidade nas guerras de Luís XIV e pola decadencia interna, debida á influencia da nobreza cortesá e do clero. Ao temer a extinción da liña masculina da dinastía, aboliu a bulla aurea para posibilitar a sucesión da súa filla Ana Luísa, aínda que a Cuádruple Alianza, formada por Francia, Inglaterra, Holanda e España, decidiu no Tratado de Londres (1718) que no caso de extinción da liña masculina, o Gran Ducado de Toscana, xunto con Parma e Piacenza, pasarían a mans do infante Carlos de Borbón (futuro Carlos III de Borbón).

PERSOEIRO

Mártir. Xunto ao seu irmán Damián dedicábanse a sandar enfermos e facer curacións milagrosas, polo que son patróns da profesión médica e farmacéutica e dos hospitais. Ambos os dous foron martirizados durante a persecución de Diocleciano. Son dos santos máis antigos no culto hispánico (s VII) e a súa devoción estendeuse durante o s V por todo o mundo cristián. Invócanos, ao igual que a san Sebastián e a san Roque, contra a peste, a inflamación das glándulas, a tiña, os males dos riles, a incontinencia nocturna dos nenos, etc. Na iconografía visten roupa de médico (cun bonete ou un capuchón) e levan como atributos persoais algún instrumento da súa profesión. A súa festa é o 26 de setembro, inda que antano tamén se celebraba en Galicia o 22 de outubro. É titular de 25 parroquias (na parroquia de Cusanca, no Irixo, coa forma Cosmede) e tamén é patrón do concello de Barreiros, lugar onde o celebran o 27 de setembro.

PERSOEIRO

Pintor italiano. Membro destacado da escola de Ferrara, traballou na decoración do palacio Schinaffoia, no que pintou unha representación alegórica dos meses do ano. Trasladouse a Boloña e realizou, entre outras obras, o retablo da capela Griffoni na igrexa de San Petronio.

PERSOEIRO

Pintor flamengo. A súa arte ten puntos de contacto co claroscuro de Caravaggio e Ribera. Acompañou a Rubens na súa viaxe a España. Pintou os cadros da beguinaxe de Malinas sobre a vida de Cristo e santa Teresa (1655), ademais de escenas de xénero (Os fumadores).

PERSOEIRO

Político italiano. Licenciado en Xurisprudencia, foi profesor de dereito constitucional na Universidade de Sassari. En 1945 iniciou a súa andaina política na Democracia Cristiá (DC), da que foi deputado (1958-1963). Foi ministro de Administración Pública (1974-1976) e Interior (1976-1978). A partir de agosto de 1979 liderou un goberno de coalición formado pola DC, o Partido Socialdemocrático Italiano (PSDI) e o Partido Liberal Italiano (PLI). En 1980 encabezou un segundo goberno apoiado pola DC, o Partido Socialista Italiano (PSI) e o Partido Republicano Italiano (PRI). Exerceu tamén como presidente do Senado (1983-1985). Rematou a súa traxectoria política como presidente da República (1985-1992) e foi proclamado senador vitalicio. En 1998, logo dunha profunda crise na DC, fundou o partido centrista Unión Democrática para a República.
En xaneiro de 2001 recibiu en Euskadi...