"llo" (Contén)

1. Excrecencia carnosa eréctil que posúen na cabeza algúns animais.

2. Apéndice carnoso que teñen algúns animais, especialmente a cabra e o galo, na parte anterior do pescozo.

1. Acción e efecto de mergullar ou mergullarse.

2. Especialidade deportiva de submarinismo que consiste en somerxerse na auga ata a máxima profundidade posible sen axuda de escafandro nin de equipo de osíxeno.

1. Relativo ou pertencente ao mexillón.

2. Persoa que pesca, cultiva ou vende mexillón.

1. 1. Molusco lamelibranquio do xénero Mytilus, da familia dos mitílidos, de cor negra no exterior e azul iridiscente no interior. Forma colonias de gran densidade sobre as rochas da zona intermareal, ás que están adheridas por medio da glándula do biso. Moi apreciado en gastronomía, o seu cultivo (mitilicultura) existe desde tempos moi antigos. A súa distribución é moi ampla, xa que crece en augas temperadas e tropicais. Na costa atlántica, atópanse as especies M. edulis e M. galloprovincialis, esta última moi común en Galicia.

   2. mexillón atlántico [Mytilus edulis, Fam dos mitílidos]

      Molusco de ata 10 cm de lonxitude, de valvas iguais de cor entre parda e negra azulada, con bordo liso. É moi semellante ao mexillón rubio, e habita sobre substrato duro nas zonas de esteiro e do mesolitoral e do infralitoral, onde forma colonias. Distribúese polo Atlántico desde o canal da Mancha ata o mar do Norte. Tamén é comestible, e cultívase en países como Francia e Países Baixos. En Galicia, tamén está presente, pero en menor medida que o M. galloprovincialis.

   3. mexillón rubio [Mytilus galloprovincialis, Fam dos mitílidos]

      Molusco de ata 10 cm de lonxitude, formado por unha cuncha de dúas valvas iguais, de contorno triangular, de cor negra azulada e con estrías de crecemento concéntricas; no interior está o corpo, mol, envolto polo manto, de cor crema alaranxada. Ten un pé musculoso, e de entre as valvas sobresaen uns filamentos segregados pola glándula do biso para poder fixarse aos substratos duros. Vive, en estado natural, na franxa infralitoral rochosa, forma colonias moi numerosas, e aliméntase por filtración de materia orgánica particulada e de plancto, e pode chegar a filtrar ata 8 litros de auga por hora. Trátase dun animal de crecemento rápido, que é máximo entre os meses de xuño e agosto, e mínimo entre xaneiro e febreiro. Entre os principais inimigos do mexillón están as estrelas de mar e algúns crustáceos. O seu ciclo reprodutor dura 7 meses, son unisexuais, existen machos e femias, e a fecundación ten lugar no mar. Tras a liberación dos gametos e, tras o nacemento da larva, ao cabo de dúas semanas...

2. Molusco lamelibranquio de auga doce e 4 cm de lonxitude, e que non é comestible. Na Península Ibérica considérase unha especie invasora especialmente perigosa, procedente dos mares Negro e Caspio, e que comezou a invasión debido ao transporte marítimo de mercadorías. Aliméntase de fitoplancto, polo que compite polo alimento con outras especies, e produce así alteracións nos ecosistemas.

3. madreperla de río.

PUNTA

Punta do litoral atlántico situada na parroquia de Visma (A Coruña).

1. migalla.

2. Bolo que se daba como óbolo ou esmola o día de defuntos.

3. Agasallo de castañas e doces que, en certas comarcas, se fai o día de Todos os Santos.

GALICIA

Xornalista e escritor. Iniciou o seu labor xornalístico no diario Madrid e posteriormente exerceu como correspondente dos xornais Ya e La Vanguardia en Rabat, Lisboa e diversos países de América Latina. Xefe da sección internacional de El País, colaborou con diversas revistas, como Cuadernos para el Diálogo, Revista de Occidente e Papeles de Son Armadans. Publicou Galicia: éxodo y desarrollo (1967), Galicia: de la estética al subdesarrollo (1970), El pensamiento filosófico de Julián Besteiro (1971), La Comuna de París: ensayo sobre un mito histórico (1971), El Atlántico Sur: un estudo político-estratégico (1984), con Antonio Sánchez-Gijón; Europa y el Mediterráneo, perspectivas de la Conferencia de Barcelona (1995).

PERSOEIRO

Químico estadounidense. Os experimentos que realizou na Universidade de Chicago, desde 1953, permitiron demostrar que unha determinada excitación eléctrica dunha masa gasosa, semellante á posible atmosfera primixenia da Terra, provoca a síntese dos aminoácidos que constitúen a parte fundamental da materia viva.

PERSOEIRO

Mineraloxista británico. Fixo estudos importantes sobre cristalografía e introduciu o uso dos símbolos cristalográficos, ideados por W. Wavell, que desenvolveu e adaptou, e que se coñecen co nome de índices de Miller. Da súa produción destacan Treatise on Cristallography (1839), An Elementary Introdution to Mineralogy (1852) e A Tract on Cristallography (1863).

MONTES

Monte situado na serra da Queixa que serve de límite ás parroquias de Forcadas (Chandrexa de Queixa) e Cernado (Manzaneda). O seu cumio acada os 1.652 m de altitude.

PERSOEIRO

Compositor e director de orquestra. Desde 1869 foi director do Theater an der Wien, en Viena. É célebre polas súas operetas Der Bettelstudent (1882) e Der arme Jonathan (1890).

1. Mil veces mil.

2. Número indeterminado e moi elevado dalgunha cousa.

1. Que ten un ou varios millóns.

2. Persoa que ten unha fortuna de moitos millóns.