"xil" (Contén)

1. Relativo ou pertencente aos limexilónidos.

2. Coleóptero da familia dos limexilónidos.

3. Familia de coleópteros que comprende diversos xéneros entre eles Lymexylon e Hylecoetus. Algunhas especies destes xéneros producen danos en árbores coma o pino ou o abeto.

1. Que presenta un predominio da lonxitude sobre outras dimensións.

2. Aplícase ao biotipo dos individuos caracterizados, segundo a biotipoloxía italiana, por ter os membros longos, en relación co tronco, talla alta, tórax longo e delgado, panículo adiposo pouco desenvolvido e músculos fláccidos e longos. Corresponde ao tipo leptosomático de Kretschmer.

1. Relativo ou pertencente á mandíbula ou ao óso maxilar.

2. 1. Cada un dos ósos maxilares, o superior e o inferior.

   2. óso maxilar inferior

      Óso plano e desaparellado, central e simétrico, móbil, en forma de ferradura, situado na parte anterior e inferior da cara. Articúlase cos dous temporais e fai contacto co maxilar superior. OBS: Tamén se denomina mandíbula inferior ou mandíbula.

   3. óso maxilar superior

      Óso curto e parello, situado no centro da cara, baixo o frontal e o etmoide, cos que se articula ademais do pómulo, o ungüe, o óso do nariz e o vómer. É irregularmente cuadrilátero con dúas caras, catro lados e catro ángulos. OBS: Tamén se denomina impropiamente mandíbula superior. OBS: A grafía <x> representa o son [ks].

1. Relativo ou pertencente aos ósos frontal e maxilar superior.

2. Aplícase ao punto craniométrico lateral situado no punto de unión da sutura maxilofrontal co bordo orbitario interno. OBS: A grafía <x> representa o son [ks].

1. Primeira parella de maxilas dos crustáceos.

2. Calquera apéndice dos insectos similar á maxila. OBS: A grafía <x> representa o son [ks].

1. Relativo ou pertencente ao mexillón.

2. Persoa que pesca, cultiva ou vende mexillón.

1. 1. Molusco lamelibranquio do xénero Mytilus, da familia dos mitílidos, de cor negra no exterior e azul iridiscente no interior. Forma colonias de gran densidade sobre as rochas da zona intermareal, ás que están adheridas por medio da glándula do biso. Moi apreciado en gastronomía, o seu cultivo (mitilicultura) existe desde tempos moi antigos. A súa distribución é moi ampla, xa que crece en augas temperadas e tropicais. Na costa atlántica, atópanse as especies M. edulis e M. galloprovincialis, esta última moi común en Galicia.

   2. mexillón atlántico [Mytilus edulis, Fam dos mitílidos]

      Molusco de ata 10 cm de lonxitude, de valvas iguais de cor entre parda e negra azulada, con bordo liso. É moi semellante ao mexillón rubio, e habita sobre substrato duro nas zonas de esteiro e do mesolitoral e do infralitoral, onde forma colonias. Distribúese polo Atlántico desde o canal da Mancha ata o mar do Norte. Tamén é comestible, e cultívase en países como Francia e Países Baixos. En Galicia, tamén está presente, pero en menor medida que o M. galloprovincialis.

   3. mexillón rubio [Mytilus galloprovincialis, Fam dos mitílidos]

      Molusco de ata 10 cm de lonxitude, formado por unha cuncha de dúas valvas iguais, de contorno triangular, de cor negra azulada e con estrías de crecemento concéntricas; no interior está o corpo, mol, envolto polo manto, de cor crema alaranxada. Ten un pé musculoso, e de entre as valvas sobresaen uns filamentos segregados pola glándula do biso para poder fixarse aos substratos duros. Vive, en estado natural, na franxa infralitoral rochosa, forma colonias moi numerosas, e aliméntase por filtración de materia orgánica particulada e de plancto, e pode chegar a filtrar ata 8 litros de auga por hora. Trátase dun animal de crecemento rápido, que é máximo entre os meses de xuño e agosto, e mínimo entre xaneiro e febreiro. Entre os principais inimigos do mexillón están as estrelas de mar e algúns crustáceos. O seu ciclo reprodutor dura 7 meses, son unisexuais, existen machos e femias, e a fecundación ten lugar no mar. Tras a liberación dos gametos e, tras o nacemento da larva, ao cabo de dúas semanas...

2. Molusco lamelibranquio de auga doce e 4 cm de lonxitude, e que non é comestible. Na Península Ibérica considérase unha especie invasora especialmente perigosa, procedente dos mares Negro e Caspio, e que comezou a invasión debido ao transporte marítimo de mercadorías. Aliméntase de fitoplancto, polo que compite polo alimento con outras especies, e produce así alteracións nos ecosistemas.

3. madreperla de río.

PUNTA

Punta do litoral atlántico situada na parroquia de Visma (A Coruña).