"Fer" (Contén)

PERSOEIRO

Actor teatral e cinematográfico. En 1972 creou a súa propia compañía teatral. Entre as súas interpretacións destacan obras de Anouilh, Valle-Inclán ou Ionesco. Traballou tamén para televisión na serie Verano Azul (1981). Participou en moitas producións cinematográficas, como Volver a empezar (1982), galardoada co Oscar en 1982, e Puta miseria! (1992).

PERSOEIRO

Sacerdote franciscano. Formado no colexio de Misiones de Santiago de Compostela, foi mestre de novicios e de coristas, reitor e vicario do colexio e definidor da Provincia. Foi o primeiro director da revista El Eco Franciscano, fundada en Santiago de Compostela en 1884, e colaborador do xornal madrileño El Siglo Futuro. Das súas obras destacan La reforma ao sea nueva organización (1891), Un Concilio celebrado en Lugo el año 569: Estudio histórico (1893), Catálogo de las Sagradas Reliquias existentes en el Colegio de los PP Franciscanos de Santiago (1902) e Apuntes históricos relativos al Colegio de PP Misioneros Franciscanos de Santiago desde 1856 a 1896 (1916).

PERSOEIRO

Conde de Flandres e Hainaut (1211-1233), fillo de Sancho I de Portugal. Casou en 1212 con Xoana de Flandres, polo que se converteu no sucesor de Balduíno IX de Flandres. Vasalo do monarca francés, aliouse contra el xunto a Xoán sen Terra e Otón IV, feito que ocasionou que o apresaran os franceses e trasladaran a París, onde acabou cedendo as vilas de Lille, Doual e Sluis a cambio da súa liberdade.

PERSOEIRO

Filólogo. Doutor en Filosofía e Letras (1976) pola Universitat de València, dirixiu o Departament de Filologia Catalana (1983-1992) e o Institut de Filologia Valenciana (entre 1983-1986 e en 1992). Membro da Secció Filològica do Institut d’Estudis Catalans, dirixiu a colección filolóxica Biblioteca Sanchis Guarner e a revista Caplletra. Dedicado basicamente á historia da lingua, á historia da literatura e á edición de textos, publicou, entre outros, os libros Consciència idiomàtica i nacional dels valencians (1980, Premi de la Crítica del País Valencià) e Els certàmens poètics valencians (1983, Premi Milà i Fontanals do IEC).

PERSOEIRO

Escultor. Formouse na Escuela de Artes e Oficios. Foi catedrático nas escolas de Artes e Oficios da Coruña, onde colaborou na revista Alfar, en Barcelona e Madrid, cidades nas que se relacionou cos grupos vangardistas. Formou parte da Academia Breve de Crítica de Arte de E. d’Ors e da escola de Altamira. A súa obra evolucionou dende o realismo ata a abstracción, experimentou cos novos materiais e realizou assemblages e esculturas articuladas. Recibiu, entre outros galardóns, o Premio Nacional de Escultura pola obra La escolar (1926) e o Gran Premio da Bienal Hispanoamericana (1955).

1. Colocar ou axustar as ferraduras a un animal, especialmente ás cabalerías. Na tradición oral recóllense ditos como: “Ferra a besta lixeiro, e andarás cabaleiro”.

2. Marcar algo ou alguén cun ferro candente, ben como marca de propiedade ou como castigo.

3. 1. Gornecer algo de ferro ou doutro metal como protección ou adorno.

   2. Protexer ou reforzar as rodas do carro con láminas de ferro.

4. Poñer un arame en forma de anel no fociño do porco para que non foce.

5. Levar a cabo a acción indicada polo substantivo que segue.

6. Facer que alguén reciba ou acepte algo por medio de mentiras ou enganos.

7. Morder algo con forza.

8. Encadear un preso con grillóns.

CAPITAIS

Capital da provincia homónima, na Emilia-Romgna, Italia (131.999 h [2000]). Situada á beira do río Po, é o centro comercial dunha rica comarca agrícola e un activo centro de ensino superior, grazas á Università degli Studi, creada en 1391. Fundada na Idade Media, pasou a depender do papado a finais do s VIII. Infeudada polos papas aos marqueses de Canossa (988), acadou a independencia comunal ao comezo do s XII e desde 1240 pasou a estar gobernada pola liñaxe dos Este. Alcanzou o seu máximo esplendor a finais do s XV e principios do s XVI, época na que se converteu nun importante centro cultural. Entre 1598 e 1796 o ducado volveu estar gobernado por legados pontificios, e desde 1769 converteuse no refuxio dos xesuítas expulsados de España por Carlos III, feito que a volveu converter nun importante núcleo cultural. Ocupada polos austríacos (1847-1859), incorporouse ao Reino de Italia en 1860. Do seu patrimonio cultural destacan a catedral con fachada románico-gótica e a igrexa de San Francesco...

FILOSOFOS

Filósofo escolástico italiano. Comentarista de Aristóteles, foi coñecido por ser o restaurador da tradición tomista coa súa obra Comentario á Summa contra xentiles de Tomé de Aquino.

1. Relativo ou pertencente a Ferrara ou aos seus habitantes.

2. Natural ou habitante de Ferrara.

PERSOEIRO

Profesora e investigadora. Catedrática de Filoloxía Románica na Facultade de Letras e Filosofía da Universidade de L’Aquila. É coordinadora de redacción da revista Cultura Neolatina, forma parte do consello asesor do Anuario de Estudios Literarios Galegos, integra o comité científico da Revue des Langues Romanes, é vicepresidenta da Asociación Hispánica de Literatura Medieval e da Association Internationale d’Etudes Occitanes, e membro da Societé Internationale de Linguistique Romane e da Società Italiana di Filologia Romanza. O seu labor investigador céntrase, na lírica románica medieval, en particular, nas súas manifestacións provenzais e galego-portuguesas. Coordina o grupo de investigación Intavulare. Tavole di canzonieri romanzi, destinado á publicación dos índices antigos de todos os cancioneiros románicos medievais e á elaboración de índices modernos dos mesmos. En 1979 realizou unha análise paleográfica e codicolóxica do Cancioneiro da Biblioteca Nacional (B). Sobre a tradición...

PERSOEIRO

) Enxeñeiro aeronáutico. Doutorado no Politécnico de Turín (1926), foi profesor de aeronáutica (1933) e de mecánica aplicada (1948). Desenvolveu o seu labor docente nas universidades de Brown e Nova York. Os seus estudios centráronse no campo da aeronáutica supersónica e no perfeccionamento do helicóptero.

PERSOEIRO

Pintor italiano. O seu estilo inscríbese no gótico tardío con influencias do Renacemento alemán. Das súas obras destaca Adoración nocturna (1510) e Políptico do nacemento (1511), en San Giovanni d’Avigliana.

PERSOEIRO

Pintor, escultor e arquitecto. Discípulo de Leonardo da Vinci, o seu estilo inscríbese no gótico lineal. Colaborou con Raffaello na decoración da vila Farnesina en Roma (1516) e decorou, entre outras, Santa Maria delle Grazie e Santa Maria della Pace en Milán.

PERSOEIRO

Matemático italiano. Discípulo de G. Cardano, foi profesor nas universidades de Milán e Boloña. Determinou un método para resolver a ecuación xeral de cuarto grao, grazas a unha ecuación auxiliar de terceiro grao.