"AN" (Contén)

GALICIA

Astrónomo. Estudiou matemáticas na Universidade de Santiago de Compostela, universidade na que tamén realizou o doutoramento en Astronomía. Profesor de astronomía e matemáticas na Universidad de Zaragoza (1973-1981) e, dende 1981, na universidade compostelá, centrou o seu labor investigador no estudo dos sistemas estelares múltiples. Director do Observatorio Astronómico Ramón María Aller da Universidade de Santiago de Compostela (1983), é o impulsor da construción do Observatorio Astronómico de Monte Faro. Participou en numerosos congresos de astronomía e astrofísica e é autor de máis de 50 artigos científicos, difundidos en publicacións de ámbito nacional e internacional, e coautor, xunto con A. Elipe, do libro Astronomía: 280 problemas resueltos (1983). Dende novembro de 1985 é membro da Unión Astronómica Internacional (UAI).

ARQUIPELAGOS

Arquipélago de Grecia, situado ao S do mar Exeo, que constitúe o nomós do Dodecaneso (2.714 km2; 163.476 h [1991]). A capital é Rodas. Está formada polas illas de Astypálaia, Leros, Kálymnos, Telos, Chalke, Rodas, Patmos, Lipsós, Kôs e Nísyros. Estivo poboado dende o Neolítico. No 700 a C, a illa de Rodas formou parte da Hexápole doria, xunto con Knido, Halicarnaso e Kôs, feito que influíu no resto das illas do Dodecaneso. Dende o s III a C, perdeu prototagonismo no espazo do Exeo. Ocupárono os romanos e os bizantinos. Durante a Idade Media, sufriu os ataques dos piratas sarracenos, mentres os xenoveses e os venecianos estableceron bases nas illas. No 1309, os cabaleiros de San Xoán conquistaron a illa de Rodas e construíron a cidade medieval. Estiveron baixo dominio turco entre 1522 e 1912, cando foron ocupadas polos italianos. A dominación italiana durou ata 1943 e a Conferencia de París de 1946 outorgoullas a Grecia.

1. Medida de lonxitude romana equivalente a 3/4 dun pé.

2. 1. Conxunto de nove partes ou onzas das doce das que constaba o ás romano.

   2. Moeda romana que valía 3/4 do ás e que tiña como símbolo un S.

3. Nome dado polos romanos ao conxunto formado polas tres cuartas partes dunha herdanza.

IGREXAS

Igrexa parroquial situada en Dodro. A primitiva igrexa ampliouna Simón Rodríguez, quen por orde do arcebispo Luís de Salcedo Azcona realizou as trazas en 1719, pero as obras non comezaron ata 1738. A reforma da capela maior sufragouna o convento mercedario de Santa María de Conxo. No interior destaca o retablo maior, obra de Manuel Leis, e estruturado en dous corpos. No exterior conserva un estilo moi austero, con grandes contrafortes e unha torre campanario de planta cadrada.

PERSOEIRO

Militar e político liberiano. Membro da tribo dos krahn, integrouse no exército e ascendeu ata o posto de sarxento maior. Dirixiu un golpe de estado contra o presidente William Tolbert (1980), asumiu o liderado de Liberia e puxo fin ao dominio político da minoría de orixe afroamericana. En 1981 nomeouse xeneral e permaneceu á fronte dun goberno militar ata que o disolveu en 1985. Foi elixido presidente dun goberno democrático nunhas eleccións marcadas pola fraude. Durante a súa presidencia, na que mantivo unha dura represión cos grupos opositores, o seu anticomunismo foi recompensado cunha importante axuda económica dos EE UU. En 1989 produciuse unha sublevación dos grupos mande e gio na rexión de Nimba, que reprimiu co exército tribal krahn. Como resposta, produciuse unha sublevación xeral, mentres a Fronte Nacional Patriótica de Liberia, unha guerrilla dirixida por Charles Taylor e integrada polos mande e os gio, invadiu o país. Os afroamericanos, os krahn e os mandinga,...

PERSOEIRO

Compositor e pianista húngaro. Foi discípulo de Hans Koessler na Academia de Budapest e exerceu a docencia na Hochschule de Berlín. En 1944 trasladouse aos EE UU. Artista de visión europea e de sólidos coñecementos profesionais, é autor dunha obra extensa que comprende sinfonías, pezas de cámara, concertos para piano e cuartetos de corda.

PERSOEIRO

Zoólogo alemán. Estudiou zooloxía nas universidades de Königsberg, Bonn, Jena e Berlín. Da man de Ernst Haeckel coñeceu as novas teorías de Charles Darwin, ás que dedicou gran parte da súa vida recollendo datos que axudasen á súa defensa. Doutorouse en 1865 en Breslau cun estudo sobre a anatomía das percebellas. En 1868 foi profesor da Universidade de Jena, onde traballou sobre a embrioloxía de insectos e crustáceos, intentando crear unha secuencia de aparición sobre a Terra dos distintos grupos. En 1875 publicou a súa obra máis importante, Ursprung der Wirbeltiere und das Prinzip des Funktionswechsels, que serve de compendio para a maioría das súas investigacións e na que expón unha liña evolutiva dende os anélidos ata os vertebrados; nela trata de explicar a aparición dos órganos complexos pola transformación doutros máis sinxelos e antigos. Foi o promotor, xunto a Nicolai Micloucho-Maclay, da creación dunha rede de estacións de investigación zoolóxica por todo o mundo. A primeira delas...

PERSOEIRO

Fotógrafo. Fillo dun fotogravador, dende moi novo sentiu un enorme interese pola pintura, a escultura, a música e a fotografía. A partir de 1954 incorporouse á Real Sociedad Fotográfica de Madrid. Neses anos contactou con diversos movementos artísticos e coñeceu a Canogar, Millares, Saura e Antonio López, entre outros, dos que realizou diversos retratos. Tamén percorreu numerosas vilas e aldeas de España nas que obtiña imaxes de paisaxes, costumes e xentes. Foi fundador da Escuela de Madrid, xunto con Gerardo Vielba, Fernando Gordillo, Paco Gómez e Gabriel Cualladó. En 1975 celebrouse unha exposición no Museo Español de Arte Contemporáneo de Madrid titulada Fotógrafos de la Escuela de Madrid. Obra 1950/1975. Difundiu a súa obra por España, Alemaña, EE UU e Arxentina. En 1997 editouse un libro titulado Juan Dolcet, no que se recolle gran parte do seu traballo.

PERSOEIRO

Arquitecto e sociólogo italiano. En 1952 estableceuse en Sicilia, onde fundou o Borgo di Dio para orfos, en Trappeto. Entre as súas obras destaca Banditi a Partinico (Bandidos en Partinico, 1955); Inchiesta a Palermo (Enquisa a Palermo, 1957), Premio Viareggio en 1958; Una politica per la piena ocupazione (Unha política para a completa ocupación, 1958); Spreco: documenti e inchieste su alcuni aspetti dello spreco nella Sicilia occidentale (Malgasto: documentos e enquisas sobre o malgasto na Sicilia occidental, 1960); Verso un mondo nuovo (Cara a un mundo novo, 1964); La comunicazione di massa non esiste (A comunicación de masas non existe, 1987) e La struttura maieutica e l’evolverci (A estrutura maiéutica e a súa evolución, 1996). En 1958 recibiu o Premio Lenin da Paz polas súas actividades sociais e pacifistas de base católica pero afastadas de todo proselitismo relixioso.

GALICIA

Economista. Doutor en Ciencias Económicas pola Universidad Complutense de Madrid e licenciado en Informática pola Universidad Politécnica de Madrid. Traballou na empresa IBM, e como docente foi profesor na Escola Profesional de Comercio da Coruña e catedrático de Economía Financeira da Empresa na Universidade da Coruña, na que dirixiu o departamento de Economía Financeira e Contabilidade. O seu campo de traballo centrouse nos sistemas de información, a teoría da decisión, a análise multicriterio, a xestión da incertidume e a valoración de instrumentos financeiros. Entre as súas publicacións cómpre salientar Introdución a la economía de la Empresa (1990), Economía Financiera de la Empresa (1994) e Fundamentos de las decisiones financieras empresariales (2001).