"AN" (Contén)

IGREXAS

Igrexa parroquial situada en Forcarei. De orixe románica, a ábsida construíuse en 1742 e, seguindo o modelo da construción primitiva, cubriuse con bóveda de crucería. O corpo da igrexa, a torre e a portada realizáronse en 1822. No interior conserva unha pía bautismal románica da antiga igrexa de San Vicente.

PERSOEIRO

Arquitecto. Formouse na École des Beaux-Arts e en Roma. Entre as obras que reconstruíu destaca a galería de Apolo no Louvre, o Château de Blois e o Château Dampierre. Construíu tumbas monumentais e foi arquitecto do Louvre.

PERSOEIRO

Político eslovaco. En 1938 ingresou no Partido Comunista de Eslovaquia e, entre 1962 e 1968, foi secretario do seu comité central. En 1968 converteuse en secretario xeral do Partido Comunista checo. Emprendeu unha serie de reformas, coñecidas como a Primavera de Praga, co obxectivo de acadar un socialismo máis humano, mediante a liberalización do réxime. Trala intervención do exército do Pacto de Varsovia, foi destituído (1969) e expulsado do partido comunista. O proceso do cambio político checoslovaco levouno á presidencia do Parlamento federal (1989).

PERSOEIRO

Militar e político francés. Deputado xacobino, traballou pola democratización interna e a eficacia militar do exército. Xunto con Fouché reprimiu a insurrección realista de Lyon (marzo de 1793). Durante o Directorio formou parte do Consello dos Cincocentos e foi ministro de Guerra (1799). Despois do Dezaoito de Brumario retirouse da política.

PERSOEIRO

Pintor e escultor francés. Comezou a súa formación artística na École des Beaux Artes de Le Havre e en 1918 trasladouse a París onde ingresou na Académie Julian. En 1924 abandonou a pintura e dedicouse a atender o negocio vinícola familiar. Instalouse en París e dende 1946 entregouse en exclusiva á pintura. Foi o creador da arte bruta e expuxo as súas obras reunidas en Prospectus et tous écrits suivants (Folletos e todos os escritos seguintes, 1946 e 1967). Entre as súas creacións destacan as series Metro (1943), Corps de Dames (Corpos de damas, 1950) e Sols et terrain (Terras e terreos, 1951-1952). Defendeu unha arte, a naif e a psicopatolóxica, en que interviñesen factores como a espontaneidade, o azar, a broma e a vontade de expresión por diante do refinamento estético. Loitou contra o espírito burgués e a arte concreta. Foi, xunto con J. Fautrier, un abandeirado do informalismo. En 1976 doou a súa colección á cidade de Lausanne.

PERSOEIRO

Almirante francés. Filibusteiro e gobernador de Santo Domingo (1691), durante a Guerra de Sucesión española (1701-1714) loitou a favor de Filipe V.

PERSOEIRO

Escultor. Activo en Valladolid, Zamora e Salamanca, formouse baixo as directrices manieristas. Traballou con Esteban de Rueda e Gregorio Fernández. Entre as súas obras destacan as imaxes do retablo maior de Santa Sofía de Toro (1609) e do retablo do Santuario Nacional de Valladolid.

PERSOEIRO

Pintora francesa, irmá de Gaston, Marcel e Raymond Duchamp. Estudiou na École des Beaux Arts de Rouen. Participou do movemento dadaísta en París e realizou debuxos de carácter xeométrico. Entre as súas obras destacan Multiplicación rota e restaurada (1918-1919) e O ready-made infeliz de Marcel (1920). Dende os anos trinta, e sobre todo a partir da Segunda Guerra Mundial, realizou naturezas mortas e retratos.

PERSOEIRO

Poeta serbio. Foi representante do simbolismo serbio e defensor da arte pura. Escribiu libros de viaxes e ensaios filosóficos, morais e estéticos.

PERSOEIRO

Político. Foi xefe do goberno de El Salvador (1851) e presidente (1852). Durante o seu mandato firmou a paz con Carrera, presidente de Guatemala, feito co que se asegurou a supremacía conservadora en ambos os países. En 1871 foi derrocado polo xeneral Santiago González.

PERSOEIRO

Poeta. Protexido de Xoán II de Castela e do rei de Aragón. En Nápoles escribiu a composición alegórica Nao de Amor. Entre as súas obras destaca o Cancionero de Stúñiga.

PERSOEIRO

Astrónomo. Son notables os seus estudios sobre a brillantez do ceo nocturno, baseados nun gran número de medidas fotométricas, espectroscópicas e polarimétricas, e sobre a materia interestelar na rexión central da Via Láctea.

PERSOEIRO

Político irlandés. Estudiou leis en Dublín e, xunto con John Blake Dillon e Thomas Davis, fundou o semanario patriótico The Nation (1842). Posteriormente, formou o partido Young Ireland que defendía a independencia de Irlanda. En 1852 foi elixido membro do Parlamento e tentou formar unha oposición forte. Emigrou a Australia (1855), onde foi membro da asemblea lexislativa (1856-1864, 1867-1874 e 1876-1880). Nomeado primeiro ministro do estado de Victoria (1871-1872), actuou como voceiro do Parlamento (1877-1880).

PERSOEIRO

Artista plástico e poeta. Membro do Lettrisme dende 1946, teorizou sobre a creación dun alfabeto que se puidese representar con signos pitórico-gráficos. Foi un dos fundadores do Nouveau Réalisme (1960). Realizou poemas sonoros e carteis superpostos nos que deixaba ver as letras dos carteis das capas inferiores.

PERSOEIRO

Escultor francés. Trasladouse a España, onde foi escultor de Filipe V. Traballou nos xardíns do Palacio Real de La Granja de San Ildefonso e no Palacio Real de Madrid. Entre as súas obras destacan as estatuas de Apolo e Dafne en La Granja. Dirixiu a xunta que creou a Real Academia de Bellas Artes de San Fernando. O seu irmán Hubert Dumandré (Trency 1701 - Madrid 1781), traballou en La Granja, onde realizou os sepulcros de Filipe V e Isabel de Farnesio. Pertenceu á Real Academia de Bellas Artes de San Fernando.

PERSOEIRO

Escritor e dramaturgo francés, fillo de Alexandre Davy de la Pailleterie Dumas. A súa novela La Dame aux camélias (A dama das camelias, 1848), que adaptou ao teatro en 1852, responde á estética do romanticismo, o mesmo que Docteur Servans (Doutor Servans, 1849), Tristan le Roux (Tristán o Rubio, 1850), Trois hommes forts (Tres homes fortes, 1851) ou L’affaire Clemenceau (O asunto Clemenceau, 1866). Non obstante , a súa produción dramática encádrase no realismo costumista e trata temas morais matizados por un humanismo liberal, en obras como Diane de Lys (1853), Le demi-monde (O medio-mundo, 1855), La question d’argent (A cuestión económica, 1857), Le fils naturel (O fillo natural, 1858), Un père prodigue (Un pai pródigo, 1859), Le suplice d’une femme (O suplicio dunha muller, 1865), Les idées de Madame Aubray (As ideas da señora Aubray, 1867), Une visite de noces (Unha visita de vodas, 1871), La princesse Georges (A princesa Georges, 1871) e La femme de Claude (A muller...

PERSOEIRO

Escritor e dramaturgo francés. Foi axudante de notario e copista na chancelería do duque de Orléans, antes de dedicarse por completo á literatura. Protexido do duque de Montpensier, en 1847 inaugurou o Théâtre Historique e, posteriormente, fundou os xornais La Liberté, Le Mois e Le Mousquetaire. De ideas republicanas, apoiou a Revolución de 1948 e a causa de Garibaldi. Trala vitoria do líder italiano, estableceuse en Nápoles ata o ano 1864, onde o nomearon xefe de escavacións e museos. Admirador de Walter Scott e paradigma do romanticismo francés, cultivou a novela histórica, a comedia e o drama. Cómpre destacar da súa abundante produción, que conta co traballo de numerosos colaboradores, como Auguste Maquet, as obras Henri III et sa cour (Enrique III e a súa corte, 1829), Antony (1831), Napoleón Bonaparte (1831), La tour de Nesle (A torre de Nesle, 1832), Les trois mousquetaires (Os tres mosqueteiros, 1844), Le comte de Monte-Cristo (O conde de Montecristo, 1844), La reine Margot (A Raíña...

PERSOEIRO

Químico francés. Foi o primeiro que introduciu os traballos de laboratorio dentro do ensino. Os seus tratados conteñen unha gran cantidade de información sobre procedementos técnicos. Entre os seus traballos cómpre sinalar unha serie de investigacións, a miúdo coa colaboración de Boussingault, sobre a composición ponderal do aire, as fermentacións alcohólicas e lácticas, a descomposición do sangue e a interrelación entre os metabolismos vexetal e animal. Onde deixou unha pegada máis forte foi no apartado da química orgánica, cos seus traballos sobre a urea, o ácido benzoico e o método para a determinación da densidade de gases que leva o seu nome.

PERSOEIRO

Astrónoma francesa. Contribuíu á popularización da astronomía publicando libros de texto onde defendía a teoría de Copérnico. Tamén publicou obras nas que amosaba a igualdade da capacidade intelectual entre homes e mulleres.