"Bié" (Contén)

GALICIA

Sacerdote e escritor. Doutor en Teoloxía pola Universidad Pontificia de Salamanca, foi profesor de humanidades no Seminario e profesor de dereito canónigo na Universidade de Santiago de Compostela. Exerceu como cóengo, chanceler e vicario do arcebispado de Santiago. Colaborou en revistas e xornais e recolleu os seus traballos en Cronistas Oficiales de Galicia.

PERSOEIRO

Político. Membro do Partido Moderado, exerceu o control político sobre o distrito de Prado (Lalín). Elixido en 1837 senador e deputado por Pontevedra, escolleu este último cargo. Foi novamente deputado na lexislatura 1846-1850.

PERSOEIRO

Escritor e político. Foi redactor do diario conservador El Contemporáneo (1861), membro con cargos do partido moderado e correspondente do Diario de Barcelona (1865-1890). Escribiu obras filosófico-históricas e Mi gestión ministerial respecto a Cuba (1898).

GALICIA

Xornalista e escritor. De ideoloxía liberal, foi o único redactor do bisemanario El Heráclito Español y Demócrito Gallego, que saíu á rúa o 21 de abril de 1820, e colaborou na Gaceta Marcial y Política e no Diario Cívico-Patriótico. Cun estilo satírico e directo, nos seus escritos arremeteu contra a Igrexa, xuíces e institucións políticas. Da súa produción destaca a peza teatral A casamenteira (1849) e as tres composicións incluídas baixo o título Villancico que en la Nochebuena del año 1812 cantaron los presos de la cárcel pública de Santiago.

IGREXAS

Igrexa parroquial situada no núcleo urbano de Cambados. Fundouna san Rosendo. A primitiva igrexa románica derrubouse no s XV cando se erixiu o cruceiro e a capela maior; no s XVII realizouse a bóveda do cruceiro e reformáronse as capelas do transepto. Ten planta de cruz latina. No interior destaca a bóveda da nave principal dividida por arcos de medio punto e a bóveda de crucería estrelada do transepto, que conserva un escudo coas armas dos Sarmiento, Valladares e Figueroa; nos lados do transepto sitúanse dúas capelas oxivais coas estatuas xacentes de Gonzalo de Valladares e Sarmiento, e a súa dona María Ozores e Silva (1618). En 1784 o mestre Manuel Ferreira Fuentes construíu a fachada principal coas dúas torres churriguerescas baixo o mecenado do marqués de Figueroa. Na fachada que mira á praza destaca o brasón de Fernando de Valladares (1634), sobre o que se sitúa unha imaxe da Virxe coa coroa real, e un reloxo de sol.

GALICIA

Ilustrado. Vinculeiro dunha familia fidalga, despois de realizar os estudios básicos e de gramática -con toda probabilidade en Allariz-, renunciou ao morgado da súa casa e en 1690 ingresou no mosteiro beneditino de San Xián de Samos, onde permaneceu dous anos. Tomou os hábitos en 1692. Residiu en Salamanca (1695-1698), para a realización dos seus estudios universitarios, e en Eslonza (León), e nos mosteiros de Lérez e Poio, onde exerceu como mestre de artes e teoloxía. En 1709 trasladouse ao colexio de San Vicente de Oviedo, onde permaneceu ata a súa morte. Doutor en Teoloxía pola Universidad de Oviedo, ocupou as cátedras de San Tomé e de Vésperas, e obtivo tamén a de Prima (1737-1739). Foi mestre xeral da orde beneditina (1724) e abade de San Vicente en dúas ocasións. Renunciou aos cargos de abade dos conventos de Samos e de San Martín (Madrid) en 1725 e, ao ano seguinte, a un bispado en América. En 1739 retirouse do ensino e dedicouse dende entón a escribir. Gozou da protección da súa...

PERSOEIRO

Teórico da arte e arquitecto francés. A súa obra máis representativa é Entretiens sur les vies et les ouvrages des plus excellents peintres anciens et modernes (Conversacións sobre as vidas e as obras dos máis excelentes pintores antigos e modernos, 1666-1688).

GALICIA

Historiador e comerciante. Formado no seminario de Ourense, foi mestre na escola de Sampaio, para despois dedicarse ao comercio. Exerceu como cronista da cidade de Ourense e presidente da Asociación da Prensa e do Orfeón ourensán. Foi un dos fundadores do Museo Arqueolóxico Provincial e conservador do mesmo, vogal da xunta de goberno da Escola Provincial de Artes e Oficios e da xunta de protección da infancia e da instrución pública. Foi deputado provincial por Viana do Bolo (1904) e polo Barco de Valdeorras (1904), e un dos representantes da cidade de Ourense no comité organizador do Congreso Gallego-Americano (1909). Colaborou en varias publicacións e escribiu, entre outras obras, El río Limia y sus contornos (1879), Armas de Orense (1891), Guerra hispanolusitana (1893), El Pontificado gallego: crónica de los obispos de Ourense (1897), Los judíos en Orense (1904) e Orensanos ilustres (1916). Foi membro correspondente da Real Academia...

PERSOEIRO

Poeta. Licenciouse en Dereito pola Universitat de Barcelona. A súa obra insírese na nomeada poesía social, posteriormente evolucionou cara a un escepticismo nihilista e recibiu a influencia da poesía anglosaxona. Da súa produción destaca Compañeros de viaje (1959), Cántico: el mundo y la poesía de Jorge Guillén (1960), En favor de Venus (1965), Moralidades (1966), Poemas póstumos (1968), Diario del artista seriamente enfermo (1974), Las personas del verbo (1975) e El pie de la letra (1980). Postumamente, publicouse Retrato del artista en 1956 (1991), diario do autor en tres partes.

1. Relativo ou pertencente aos gobiesócidos.

2. Peixe da familia dos gobiesócidos.

3. Familia de peixes teleósteos á que pertencen os peixes lapa.

GALICIA

Arquitecto. Foi profesor de teoría e historia da arte, e de construción xeral e técnica industrial na Escola de Artes e Industriais de Vigo, onde acadou a cátedra de Álxebra Superior e Xeometría Analítica (1904). Foi arquitecto director das obras do Empréstito de Vigo (1900-1905) e realizou o Mercado-peixería da Laxe (1900), o Mercado da praza do Progreso (1901), a dársena do Berbés (1901) e o Mercado de Contratación do Peixe (1902). Aínda que mostra ás veces certos elementos modernistas, a súa obra inscríbese no historicismo e no eclecticismo. Centrouse fundamentalmente no debuxo. Realizou, entre outras obras, unha casa na rúa Carral, pertencente á súa familia, cunha fachada simétrica con planta baixa e tres andares, e a casa para María Francisca Alfaya na mesma rúa (1901), na que Xenaro de la Fuente Domínguez engadiu un terceiro andar. Asinou o proxecto do Edificio Simeón en 1906, aínda que quen o rematou foi o seu irmán Manuel.

IGREXAS

Igrexa parroquial situada en Gondomar. Construíuse no s XIX nun estilo neogótico de carácter historicista. Ten planta en forma de cruz latina con dous corpos pegados na fachada N que funcionan como un anexo á sancristía e almacén e outro na fachada S que conforma a sancristía, cuberta cunha bóveda de canón. A nave, de dous tramos, e a ábsida cóbrense con bóveda de aresta, e o cruceiro cunha cúpula que se erixe sobre catro pilastras. Nos seus extremos ábrense dúas capelas cubertas con bóvedas de aresta. Na fachada S hai un soportal cuberto cunha columnata de granito. Pegado a esta fachada figura un peto de ánimas con tres almiñas e a imaxe de san Bieito. A fachada principal está flanqueada por dúas pilastras laterais que simulan ter capiteis e que rematan en pináculos sobre a cuberta. A rúa central está adiante, e sobre ela sitúanse, de xeito aliñado, a porta, o rosetón, as armas de san Bieito e a torre campanario. A porta é de arco de medio punto peraltado e apóiase en dous pares de xambas,...

IGREXAS

Igrexa situada na Guarda. Pertenceu a un mosteiro de monxas beneditinas fundado en 1558 pola familia Ozores de Soutomaior. O convento restaurouse en diversas épocas e nel destacou o claustro. Foi escola pública trala supresión da vida monacal en 1868 e converteuse nun establecemento hoteleiro en 1990. A igrexa construíuse no s XVI e conserva, entre outros, o sepulcro de Álvaro Ozores e Soutomaior. A fachada destaca pola sobriedade. A porta é de arco de medio punto apoiada en pilastras planas. O conxunto remata con pináculos nas esquinas e campanario central.