"RG" (Contén)

Estado de Asia central que limita ao N con Kazakhstán, con China ao SL, con Taxikistán ao O, e ao S e ao O con Uzbekistán (199.900 km2; 4.968.000 h [estim 2001]). A súa capital é Biškek.
Xeografía física
País montañoso, máis da metade do territorio encóntrase entre os 1.000 e os 3.000 m de altitude e aproximadamente un tercio a altitudes comprendidas entre os 3.000 e os 4.000 m. No extremo L, na fronteira con China, o pico Pobedy é a máxima altitude do país (7.439 m). Esta rexión atópase no corazón da cordilleira do Tian Shan, de onde, desde China, xorden diversas aliñacións que en dirección O penetran en gran parte do territorio do Kirguizistán. Na fronteira S encóntranse as cordilleiras de Kokšaalatau, Alay e Zaaljek, esta última pertencente a Pamir. A área de neves perpetuas supera os 6.000 km2 e inclúe parte do glaciar de Inchylek. As terras baixas, de grande importancia económica, localízanse no val de Fergana, ao SL,...

(Kuckädel, Lusacia 1699 - Berlín 1753) Arquitecto alemán. Realizou obras rococós, aínda que recibiu a influencia do clasicismo de A. Palladio e do estilo de Versailles. Federico II de Prusia nomeouno arquitecto da corte. Fixo o palacio Sans-Souci en Postdam (1745-1747), inspirado no Grand Trianon, e a Ópera de Berlín (1741-1743).

(? 1458? - Nuremberg 1513) Impresor alemán. Cara a 1471 estableceuse en Nuremberg, onde se especializou en obras de teoloxía e filosofía escolástica. Representado nas principais cidades europeas, foi o primeiro en posuír unha organización industrial e comercial importante.

(s XIV) Recompilador bizantino. Atribuíronselle, erroneamente, as obras De Officis, tratado sobre as dignidades e cerimonias da corte, e Patria Constantinopoleos, descrición de Constantinopla.

(Múnic 1946 - Friburgo 1995) Biólogo alemán. Doutor pola Universidade de Friburgo (1974), estudiou o control xenético da síntese dos anticorpos, que abriron as portas á consecución de anticorpos clonais contra calquera antíxeno. Por estas investigacións recibiu en 1984 o Premio Nobel de Fisioloxía e Medicina, xunto con K. Jerne e C. Milstein.

(Trícala, Tessalia 1879 - Atenas 1936) Militar e político grego. Participou nas Guerras Balcánicas, na Primeira Guerra Mundial e en 1920 trasladouse a Constantinopla. En 1922 contribuíu a que o Rei Constantino I abdicase no seu fillo Xurxo II. Foi deputado, ministro da Guerra e do Interior. En 1926 deu un golpe de estado que derrocou ao xeneral Pangalos. En 1935 arrebatoulle o poder a Tsaldaris, obtivo da Asemblea o regreso do Rei Xurxo II e foi rexente.

Nome alemán da cidade de Kaliningrad.

(Brooklyn, Nova York 1935) Director, actor e escritor cinematográfico. Coñecido como Woody Allen, iniciou a carreira artística como animador de espectáculos e autor de teatro e televisión. O seu primeiro filme, Take the Money and Run (1969), encadrouno na tradición dos clásicos do cinema cómico. En 1977, a súa película Annie Hall obtivo tres Oscar de Hollywood, e tres máis Hannah and her Sisters (1987). Tamén dirixiu Manhattan Murder Mistery (1993), Bullets over Broadway (1995), Mighty Aphrodite (1995), Everyone Says I Love You (1996), Deconstruting Harry (1997), Celebrity (1998) e Anything Else (2003).

(Debrecen, Hajdú-Bihar 1933) Escritor húngaro. Estudiou na Universidade de Budapest. Xunto ao sociólogo István Szelény preparou o volume Os intelectuais e o poder (1969), polo que foi detido e, posteriormente, expulsado do país. A súa obra ensaística continuou en Antipolítica. Meditacións en Europa Central (1980). É un destacado novelista e, das súas achegas máis importantes, destacan A látogató (O visitante, 1969), A cinkos (O cómplice, 1978) e A városalapító (O fundador de cidades, 1982). En 1991 recibiu o Premio da Paz na Feira de Frankfurt e, desde 1990, foi presidente do PEN Club Internacional.

(Nova York 1918) Bioquímico estadounidense. Estudiou na Universidade de Rochester, onde se graduou (1941). Foi profesor nas universidades de Washington e de Standford. Descubriu os mecanismos de síntese biolóxica dos ácidos nucleicos (ARN e ADN), e obtivo en 1961 a síntese do ADN no laboratorio mediante nucleótidos independentes, un enzima e unha molécula do ADN patrón. En 1959 recibiu o Premio Nobel de Fisioloxía e Medicina, xunto con S. Ochoa, polo descubrimento da ADN-polimerase.

(Ust’-Kamenogorsk 1870 - Jekaterinodar, actual Krasnodar 1918) Xeneral ruso. Foi comandante supremo do exército ruso durante a Primeira Guerra Mundial e   intentou o golpe de estado de agosto de 1917. Durante a guerra civil que sucedeu á Revolución de Outubro, dirixiu o exército branco do S de Rusia.

(Žhytomyr 1906 - Moscova 1966) Científico e técnico ucraíno. En 1933 interveu na creación do grupo de estudios GIRD, onde traballou no desenvolvemento do cohete de propergol líquido GIRD-09. Ocupouse tamén dunha gran parte dos proxectos cósmicos da URSS. Foi membro da Academia de Ciencias da URSS e recibiu o Premio Lenin. Deu á URSS os primeiros e máis notables éxitos espaciais. O seu nome, sen embargo, quedou no anonimato ata despois da súa morte.

(Vladimir 1854 - Moscova 1900) Neurólogo ruso. Describiu a polineurite de orixe alcohólica que leva o seu nome.

(Ellwangen, Baden-Württemberg 1945) Lingüista alemán. Estudiou romanística nas universidades de Göttingen, Montpellier e Tübingen. Dedicou unha longa serie de traballos ao occitano, especialmente de sociolingüística e historia da lingua (Versuche zur Kodifizierung des Okzitanischen, 1974; Das Okzitanische, 1981; Entfremdung, Selbsbefreiung und Norm, 1982).

Län de Suecia (8.458 km2; 176.639 h [estim 2000]). A súa capital é Växjö.

(Vigo 3.6.1926) Poetisa e escritora. Integrante da Promoción de Enlace, está considerada como unha das máis destacadas autoras galegas da posguerra. A súa obra caracterízase polo intimismo e pola súa inclinación cara ao popular. Despois da súa formación no Colegio Alemán de Vigo, viaxou por Francia e Italia e instalouse en Arxentina, onde coñeceu a diversos escritores e intelectuais, como Castelao, Arturo Cuadrado, Lorenzo Varela, Rafael Alberti, Miguel Ángel Asturias, Jorge L. Borges, Alberto Girri e Olga Orozco. Ademais, no seu regreso a España, trabou amizade con Vicente Aleixandre e Dámaso Alonso, e asistiu aos parladoiros do café Gijón en compañía de Gerardo Diego. Colaboradora en diversos xornais e revistas, realizou as traducións dos libros Cantos del 6° Dalai Lama (1968), traducidos ao galego en 2003. É autora dos libros poéticos Cantigas de vento (1956), Canaval d ouro (1962), A sombra ergueita (1976), Cantigas para un tempo esquencido (1986), Alegoría do ensoño ferido (1992),...

(Los Angeles 1912 - Connecticut 3.10.1996) Historiador da arte estadounidense. Profesor da Yale University (1938-1983), especializouse en arquitectura moderna española. Publicou, entre outras obras, Arquitectura de los siglos XVII e XVIII, na colección Ars Hispaniae, Art and Architecture in Spain and Portugal and their American Dominions, 1500-1800 (1959), con Martín S. Soria, Studies in Classic Maya Iconography (1962) e Building the Escorial (1982).

Oblast’de Rusia (71.000 km2; 1.102.300 h [1999]). A capital é Kurgan.