"ARE" (Contén)

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de Granada, Andalucía, situado ao S da capital provincial e drenado polo río Dílar, afluente do Genil (9.838 h [2001]). Cultívase remolacha azucreira, algodón, liño e cánabo, que posteriormente se someten a procesos industriais.

PERSOEIRO

Arquiveiro. En 1520 entrou ao servizo do Conde de Lemos como arquiveiro e bibliotecario. Permaneceu dúas décadas na vila de Monforte de Lemos, onde desenvolveu unha actividade investigadora moi relevante, que deixou rexistrada nos espazos en branco dun exemplar do Ptolomeo, de Treschel. Alí escribiu, en tres columnas, o que se considera o primeiro vocabulario galego-castelán, con 156 entradas e algúns sinónimos.

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de Sevilla, Andalucía, situado ao O da capital provincial (8.105 h [2001]). A súa economía baséase na agricultura, na gandaría e nas industrias derivadas.

PERSOEIRO

Escritor. Recoñecido tradutor, en 1928 publicou o seu primeiro libro, Una tragèdia a Lil·liput, sátira da burguesía local. Coa Guerra Civil Española a súa obra fíxose máis realista, como en Cataclisme (1935), Oda a Barcelona (1936) e La fam (1938, Premio do Teatre Català de la Comèdia). Tamén é autor de Vacances pagades (1960, Premio Lletra d’Or 1961) e Quatre mil mots (1977). Recibiu o Premio Ausiàs Marc (1959), o Premi d’Honor de les Lletres Catalanes (1970) e o Premio Ciutat de Barcelona polo conxunto da súa obra (1979).

PARROQUIA

Parroquia do concello de Vila de Cruces baixo a advocación de santa María.

PERSOEIRO

Cantante. Coñecido como Manolo Caracol, iniciouse no canto flamenco desde moi novo, xa que o seu pai tamén era cantante. Despois de gañar un concurso de canto marchou a Madrid, onde traballou en diversas compañías de variedades. En 1943 formou parella artística con Lola Flores, coa que realizou os filmes Embrujo (1946) e La niña de la venta (1951). Gravou varios discos, entre os que destaca Una historia del cante (1958).

GALICIA

Filólogo e escritor. En 1926 ingresou na facultade de Filosofía e Letras da Universidad Central e tivo como mestres a Menéndez Pidal e Navarro Tomás. En 1931 entrou a traballar no Centro de Estudios Históricos e percorreu, na compaña de Julio Atalaya, moitos lugares de Castela, León, e, sobre todo, Galicia e o occidente de Asturias, recollendo materiais para o Romancero general de España (Romancero tradicional de las lenguas hispánicas). Cando se iniciaron os traballos do Atlas Lingüístico de la Península Ibérica (ALPI) pasou a formar parte do equipo encargado de facer o labor de campo. Xeograficamente percorreu Galicia e Portugal, as provincias de Valladolid, Segovia e Zamora e parte das de Palencia e Ávila. Estaba traballando no N de Portugal para o ALPI cando estalou a Guerra Civil Española; o 5 de agosto foi entregado polas autoridades lusitanas aos sublevados españois, que o encarceraron sucesivamente en Tui, na illa de San Simón, en Burgos e en Figueirido....

PERSOEIRO

Actor. Coñecido como Carlos Estrada, comezou interpretando teatro en Arxentina, con obras como Cita en Seulis, Viaje de un largo día hacia la noche e La luna es azul, ademais de participar en radioteatros e fotonovelas. En España realizou a súa interpretación máis importante en La tía Tula (1964). Participou nos filmes Su seguro servidor (1954), El rufián (1961, premio ao mellor actor do ano do Instituto de Cinematografía), Humo de marihuana (1968), Los muchachos de antes no usaban gomina (1969), Paño verde (1973), Los drogaditos (1979), Sin querer, queriendo (1985), El cóndor de oro (1995) e Comisario Ferro (1999).

PERSOEIRO

Historiador e ensaísta. Doutor en Filosofía e Letras e licenciado en Dereito. Foi catedrático de Historia en Sevilla (1930-1935) e en Madrid (desde 1935), deputado a Cortes pola CEDA (1935-1936) por Sevilla e director da Real Academia de la Historia. Escribiu obras históricas e prestoulle especial atención aos temas políticos, como La revolución portuguesa (1941-1944).

PERSOEIRO

Escritor. Doutor en Literatura Inglesa pola University of Edimburg e en Literatura Española e Hispanoamericana pola Universidad de Salamanca, pertence ao grupo literario Crack, xunto a Jorge Volpi. Na súa obra pretende loitar contra a mala imitación do realismo máxico e a vulgarización da literatura hispanoamericana. É autor de Subterráneos (1990), La catedral de los ahogados (1994, Premio Juan Rulfo), Amphitryon (2000, Premio Primavera de Novela), Las tormentas del mar embotellado (2000, Premio Nacional de Literatura Infantil de México) e Las antípodas y el siglo (2001).

PERSOEIRO

Trobador, irmán do tamén trobador Pero Velho de Taveirós. Membro da pequena nobreza galega, desenvolveu a súa actividade literaria no segundo cuarto do s XIII, entre as cortes de Sancho I de Portugal e Rodrigo Gomez de Trastámara, aínda que probablemente tamén estivo ligado á corte de Fernando III, na década de 1240, onde se relacionou con Martin Soarez. Consérvanse 15 cantigas da súa autoría, aínda que cinco delas presentan problemas de atribución, recollidas nos tres cancioneiros trobadorescos: 10 cantigas de amor (catro están só en A e tamén aparecen atribuídas a Martin Soarez: “Eu soo tan muit’ amador”, “Meus ollos, gran cuita d’ amor”, “No mundo non me sei parella” e “Sennor, os que me queren mal”), tres cantigas de amigo (a cantiga “Quando se foi meu amigo” aparece tamén atribuída a Afons’ Eanes do Coton) e dúas tenzóns con Martin Soarez e Pero Velho de Taveirós (transcritas só en B). Do seu cancioneiro amoroso destacan as cantigas “Como morreu quen nunca ben”, “Entend’eu ben, senhor,...

PRAIAS

Praia do litoral cantábrico que está situada entre os areais de Sarrido e de Augadoce, na parroquia de Foz, no concello homónimo.