"RC" (Contén)

PERSOEIRO

Escritor. Estudiou dereito e filosofía, ingresou no corpo diplomático e foi cónsul en Riga (1898). Colaborador no xornal El Defensor de Granada, publicou Granada la bella (1896), Idearium español (1897), La conquista del reino Maya por el último conquistador español, Pío Cid (1897) e Los trabajos del infatigable creador Pío Cid (1898). Postumamente, editáronse El escultor de su alma (1904), a correspondencia con Miguel de Unamuno recollida en El porvenir de España (1905), Epistolario (1904), Cartas finlandesas (1905), Hombres del Norte (1905) e España filosófica contemporánea y otros trabajos (1930).

PERSOEIRO

Poeta. Membro da Arcádia Lusitana, baixo o pseudónimo de Córidon Erimanteu, colaborou na Gazeta de Lisboa. Da súa produción destacan as Obras Poéticas (1778).

1. Táboa que vai no alto da árbore de galera, na que vai a atalaia e na que se izaba a bandeira de saída.

2. Vixía que se situaba no garcés.

PERSOEIRO

Pintor. A súa formación pictórica desenvolveuse de maneira autodidacta. As súas paisaxes caracterízanse polas grandes doses de lirismo, que trata de maneira esquemática. Emprega grandes gamas de cores azuis e grises para envolver toda a súa obra. Participou, entre outras mostras, no V Salón de los Trece (1998). Recibiu un premio da Exposición Nacional de Bellas Artes de 1972, o Premio Nacional del Ejército (1972), a Medalla al Mérito en Bellas Artes e o Premio Caja de Ahorros de Toledo (1973). A súa obra está, entre outras coleccións, no Museo de Pontevedra, na Colección Caixanova, no Museo Español de Arte Contemporáneo de Madrid e no Museo Naval de Madrid.

PERSOEIRO

Poeta pertencente á escola galego-castelá. Activo aproximadamente entre 1365 e 1400 na corte de Xoán I, perdeu o favor real logo de casar cunha mourisca e renegar do cristianismo para converterse en mahometano. No Cancionero de Baena, recóllense trece poemas da súa autoría; cinco son composicións amorosas -nas que retoma a tradición provenzal máis clásica- e o resto relixiosas, tanto de loanza a Deus como gozos á Virxe María.

PERSOEIRO

Realizador e produtor cinematográfico. Comezou como crítico de cine, guionista e fixo pequenas curtametraxes. O seu primeiro éxito foi o filme Asignatura pendiente (1977), ao que seguiron Las verdes praderas (1979) e El crack (1981). En 1982 rodou Volver a empezar, coa que conseguiu un Oscar. Outras películas súas son Sesión continua (1984), Asignatura aprobada (1987), Canción de cuna (1994), El abuelo (1998), You’re the One (2000) e Historia de un beso (2002).

1. Antigo antropónimo prerromano, de orixe descoñecida, que se estendeu a todos os romances hispánicos; segundo algúns investigadores procede da voz vasco-ibera Artz ‘oso’. Moi frecuente na época medieval como nome persoal, subsistiu ao proceso de castelanización ao se converter en apelido, ben coa forma Garcés ou Garciaz. A súa festividade celébrase o 26 ou 29 de setembro.

2. Liñaxe que se estendeu por toda a Península e pasou a América. En Galicia estableceuse en lugares como Nogueira de Ramuín, Sobradelo, Meira, Mondoñedo, Alfoz, Ribadeo, Boimorto, Betanzos ou Monterrei. Entre as moitas variantes de escudos de armas que se recollen para este apelido cómpre salientar: 1) en campo de prata, unha garza de sable, ferida de goles no peito; bordo de azul, con oito aspas de ouro; 2) en campo de azul, unha garza de ouro, en pé, coas ás abertas, mostrando o peito ferido de goles; 3) en campo de prata, unha garza de sable; bordo de goles, co lema “De García arriba nadie diga”, en letras de ouro; 4) en campo de prata, seis pombas pousadas, de azul, picadas e membradas, de ouro; 5) en campo de ouro, unha árbore de sinople e dunha das súas pólas pendura, no flanco destro, unha celada con plumas de azul, goles e sable; sobre a copa da árbore, unha garza ao natural; 6) en campo de azul, unha garza de ouro coas ás abertas e mostrando o peito fendido e ferido; bordo de ouro,...

PERSOEIRO

Fundador e primeiro abade do mosteiro de Oseira. Mencionase no documento polo que Afonso VII concede o territorio do mosteiro en 1137. Tres anos despois pediu o ingreso do mosteiro na orde de san Bernaldo.

GALICIA

Presbítero e escritor. Da súa produción destacan Clamores del Divino Pastor a las ovejas descarriadas, o sea Lecciones de Jesucristo a los pecadores olvidados de su salvación (1861), El Tesoro de los labradores: o sea avisos muy útiles a los mismos para lograr abundantes cosechas y una vida larga y dichosa (1865), La más divina de las obras divinas, o sea, la obra de la Santa Infancia (1873) e a póstuma Hojas sueltas (1894).

PERSOEIRO

Actriz de teatro, cine e dobraxe. Iniciou a súa actividade teatral en Vigo e participou na creación, en 1978, da Sala Carral, onde ademais da exhibición de espectáculos se programaban outras actividades como cursos de formación, conferencias e debates. Logo participou no espectáculo da Compañía Luís Seoane, As criadas (1980, a partir do texto de J. Genet con dirección de Manuel Lourenzo), e entre 1981 e 1986 traballou como actriz e produtora en Portugal, con grupos como o Teatro Universitário do Porto, o Teatro Experimental do Porto e Os Comediantes. De volta a Galicia traballou en espectáculos realizados pola Compañía Mari-Gaila (Acto Cultural, 1982), Centro Dramático Galego (A noite vai coma un río, 1986), O Moucho Clerc (Da Vinci levaba razón, 1987) ou con Teatro da Lúa (Mullieribus, 1988). En 1989 funda, con Gustavo Pernas Cora, Áncora Producións, na que vén traballando como actriz (O galego, a mulata e o negro en 1990, Ladraremos en 1995, Fábula en 1996 e Anatomía dun hipocondríaco...

PERSOEIRO

Compositor e director. Catedrático de Composición e Formas Musicais no Real Conservatorio Superior de Música de Madrid dende 1974, ten unha ampla obra sinfónica e abrangue a maioría das formas musicais. Da súa produción destaca Jacara, Hemeroscopium, Celebidachiana, Don Juan, Cántico de “La Pietà”, ademais de numerosos concertos e música de cámara. Membro da Real Academia de Bellas Artes de San Fernando dende 1982 e da Academia de las Bellas y Nobles Artes de San Luis de Zaragoza, foi Premio Nacional de Música (1993), Premio Fundación Guerrero de Música Española (1993) e recibiu, entre outros galardóns, a Medalla de Oro al Mérito de Bellas Artes (1998).

PERSOEIRO

Poeta e xornalista. Colaborador das publicacións Galicia Humorística, O Tío Marcos da Portela e El Censor, fundou El Escobón y Las Riberas del Mendo. Da súa produción destaca Orballeiras (1887), poemario en galego e castelán.

GALICIA

Diplomático e escritor. Estudiou dereito na Universidade de Santiago de Compostela. Colaborou nas publicacións El Globo, Blanco y Negro, La Esfera, El Noroeste e El Diario de Marina. Da súa produción destacan De vita et moribus. Solaces literarios (1913), El regionalismo (1918), La Mariñana (1923), Idearium Regionalista: Esquema sintético de la evolución regionalista ibérica (1924) e Conquista y evangelización de la Nueva Galicia (1932). Foi membro da Real Academia Galega.

GALICIA

Político. Licenciado en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela (1952-1956), foi avogado do Estado desde 1961 e xefe da avogacía do Estado na Coruña desde 1978. De 1971 a 1974 foi tenente alcalde do concello coruñes e, entre 1974-1975, representante de Galicia na Junta Democrática de España. Líder de Esquerda Democrática Galega durante a transición, foi deputado pola Coruña no Congreso na II lexislatura (1982-1986) e no Parlamento galego na I (1981-1985), pola UCD.

GALICIA

Pintor e escritor. Foi un dos integrantes da denominada nova figuración madrileña. As súas primeiras obras achegáronse á arte pop e posteriormente outorgoulle o protagonismo á cor. Entre as súas obras destacan Desnudo bajando la escalera (1976-1977) e Matisse de día, Matisse de noche (1977). Na súa faceta de escritor destaca Aprender a nadar (1980). Recibiu o Premio Nacional de Artes Plásticas en 1992.

GALICIA

Historiador e etnógrafo. Licenciado en Dereito e Historia, comezou a colaborar dende neno no Museo de Pontevedra. Profesor de bacharelato e da Escola Normal de Pontevedra, foi auxiliar (1952) e secretario (1954) do Museo de Pontevedra, subdirector da Casa-Museo de Rosalía de Castro e, dende 1979, secretario técnico de arquivos, bibliotecas e museos da Xunta de Galicia. Realizou estudios de arqueoloxía, antropoloxía e etnografía. Colaborou, entre outras publicacións, en Museo de Pontevedra, Gallaecia e Cuadernos de Estudios Gallegos. Colaborou con L. García Alén e X. M. Gómez Vilasó en La alfarería de Galicia (1983) e con Antonio de la Peña publicou Grabados rupestres de la provincia de Pontevedra (1980). Escribiu A alfarería na literatura popular galega (1980) e Pontevedra monumental (1982), con debuxos de X. Conde Corbal. Pertenceu ás seccións de arqueoloxía e etnografía do Instituto Padre Sarmiento de Estudios Gallegos e ao...

PERSOEIRO

Médico e etnógrafo. Foi fundador e primeiro presidente do Clube Nacionalista Alén Nós (1986) e patrono fundador e presidente da Xunta Rectora do Museo do Pobo Galego. Especializado no estudo da olería tradicional galega, colaborou, entre outras publicacións, en Museo de Pontevedra, Nodales, Gallaecia e Encrucillada. Foi coautor de La alfarería de Galicia (1983), con A. García Alén e X. M. Gómez Vilasó, co que tamén escribiu A alfarería tradicional de Buño: carpeta de debuxos (1986) e A louza tradicional de Niñodaguia (1995); e autor de Contribución al estudo de la alfarería popular en Galicia (1979), Os oleiros (1981) e O señor das olas: crónica de viaxes e outras historias (1992). Recibiu o Pedrón de Ouro en 2002.

GALICIA

Actriz. En 1992 iniciou a súa traxectoria profesional, fundamentalmente na compañía Teatro de Ningures, creada en 1987 en Cangas do Morrazo. Como actriz traballou, entre outros, con directores como Etelvino Vázquez (Ubú Rei, 1989; María Soliño, 1990; Tic-Tac, 1995; Sempre Ubú, 1996; Lugar Común, 1998; Fausto, 2001), Alberto Bokos (Elektra, 1991; Crónica de Pantagruel, 1992; O polbo, 1993), Julio Cardoso (Macbett, 1994), José Martins (Terra de Lobos, 1995), Xulio Lago (A noite das tríbades, 1996), espectáculo co que obtivo o Premio María Casares á Mellor Interpretación Protagonista en 1997. Tivo a función de axudante de dirección con Xulio Lago en espectáculos realizados pola compañía portuguesa Teatro do Noroeste (Un inimigo do pobo, 1997), Teatro do Atlántico (Amor de Don Perlimplín, 1998) e Talía Teatro (Marsal, Marsal, 1999).

PERSOEIRO

Relixioso e xornalista. Catedrático de Teoloxía Fundamental e Historia Eclesiástica do seminario de Tui e promotor do movemento social-católico en Galicia, empregou nos seus escritos o pseudónimo de Isaac Rego Arce. Colaborou inicialmente no Noticiero de Vigo, onde se amosou contrario ao socialismo. Amigo de Basilio Álvarez, na fase máis radical de Acción Gallega dedicouse a combatela. A través da dirección de La Voz del Condado (1913) promoveu a organización social e cooperativista identificada coa Igrexa católica. Posteriormente, dirixiu La Integridad (1914-1923). Publicou Marianismo (1915) e La prensa periódica, instrumento apologético (1916).

GALICIA

Médico e estudoso da Historia. Tras licenciarse en Madrid, volveu a Ribadavia en 1942 para encargarse da loita contra a tuberculose na comarca do Ribeiro. A súa relación co grupo de intelectuais ourensáns levouno a interesarse pola historia de Galicia e do N de Portugal. Colaborou, entre outras publicacións, en Cuadernos de Estudios Gallegos, Zephyrus e Revista de Guimarães. Das súas obras destacan Catálogo de documentos reales de la Alta Edad Media referentes a Galicia, 714-1109 (1967) e Galicia y los gallegos en la Alta Edad Media (1975). Foi membro correspondente da Real Academia de la Historia (1962) e de número da Real Academia Galega (1967). Recibiu o Pedrón de Ouro e o título de socio das Sociedades de Língua Portuguesa.