"AN" (Contén)

GALICIA

Pintora. Catedrática de Artes Plásticas e Deseño na Escuela de Artes Plásticas y Diseño de Interiores nº 4 de Madrid. Formouse con D. Díaz Baliño, M. García Patiño e J. Maunat. A súa obra amosa unha figuración a medio camiño entre a realidade e a abstracción. Recibiu, entre outros galardóns, o Premio Extraordinario no V Certamen Nacional de Artes Plásticas (1963), o Primeiro Premio da Dirección General de Bellas Artes (1965), o Primeiro Premio Nacional de Artes Plásticas (1984) e o Primeiro Premio Nacional de Pintura (1990). A súa obra está presente, entre outras, nas coleccións no concello de Tui, Casa de Alba e Dirección General de Bellas Artes.

GALICIA

Escritor. Coñecido como Manuel María, realizou estudios de Filosofía e Letras e exerceu como procurador dos Tribunais en Monforte de Lemos. Ao longo da súa traxectoria profesional empregou pseudónimos como Ernesto Alfonso Reque Varela ou Manuel Hortas Vilanova, e colaborou en distintas publicacións e prensa, como A Nosa Terra, Faro de Vigo, El Progreso, Nordés, Alba, Grial, Vieiros, Aturuxo e Atlántida. Xunto con Ánxel Xohán fundou a colección Xistral e no ano 1969 a editorial homónima. Autor polifacético, cultivou o ensaio, o teatro, a poesía e a narrativa. Gran coñecedor da cultura popular, o seu poemario Terra Cha (1954), con sucesivas reedicións e ampliacións, constitúe unha homenaxe á súa terra natal. Nesta obra a paisaxe é a protagonista omnipresente e o autor reflicte a vida na Terra Cha a través dunha variada combinación de metros (pareados, cuartetas, coplas). Así...

PERSOEIRO

Tipógrafo. Residiu en Viveiro, onde foi presidente da asociación mutualista Sociedad de Obreros. Ante os problemas de carestía e escaseza de produtos alimenticios e carburantes, que padeceu a comarca de Viveiro nos anos da Primeira Guerra Mundial, organizou unha cooperativa alimentaria para as persoas afiliadas á sociedade. De ideoloxía socialista, foi impresor de El Heraldo de Viveiro e, posteriormente (1919), redactor de El Defensor Obrero, voceiro de publicación quincenal do proletariado socialista da bisbarra. Colaborou na formación da Agrupación Socialista de Viveiro, creada en decembro de 1921.

GALICIA

Escritor. Colaborador de Galicia, Follas novas, La Ilustración Española y Americana e Blanco y Negro, da súa produción destaca Munia (1894) e Bosquejos galaicos (1895).

PERSOEIRO

Artista plástica. Formouse na Escuela de San Fernando (1961-1964) e licenciouse en Filosofía e Letras na Universidad de Madrid (1966). Especializouse no traballo con materiais refractarios e pertenceu ao Instituto de Cerámica do Consejo Superior de Investigaciones Científicas (CSIC). Realizou exposicións individuais en Madrid, París e A Coruña. A súa obra está presente no Museo de Arte Contemporáneo de Madrid e no Museo de Arte Contemporáneo Unión Fenosa.

PERSOEIRO

Arcebispo de Santiago (1797-1800). Foi cóengo e mestrescola na catedral de Zaragoza, antes de ser nomeado en 1794 bispo de Salamanca. Gobernador do Supremo Consejo, durante o seu arcebispado mandou cubrir con lousas de cantería a rúa que baixa desde a Acibechería ata a praza do Obradoiro e que pasa por baixo do Pazo Episcopal. Afeccionado á numismática, foi membro da Real Academia de la Historia.

GALICIA

Deportista. Proclamouse campioa de España de taekwondo en 1994, 1999 e 2000. Nos Campionatos Mundiais Universitarios obtivo a medalla de prata en México 1998 e o título de campioa en Taiwán 2000. En categoría absoluta proclamouse en 2001 campioa da Copa do Mundo, celebrada en Vietnam, e subcampiona do Mundial disputado na República de Corea.

GALICIA

Pintor. Coñecido como Leopoldo Varela, formouse co pintor Marcet (1948-1952). A súa obra adscríbese a un impresionismo apoiado no debuxo. Traballou o óleo, a acuarela, a augada e o pastel. As súas paisaxes reflicten os ambientes rurais e mariños de Galicia, e tamén as terras de Castela, La Rioja e Aragón. Dende a súa primeira mostra celebrada en 1956, expuxo en diversas cidades galegas e españolas. Participou en diversas convocatorias da Bienal de Pontevedra, onde obtivo a medalla de prata en 1972, e entre outras mostras na Trienal de Compostela (1974), Artistas Galegos (Madrid, 1976) e Pontevedra con Centroamérica (1999).

PERSOEIRO

Mariño. Organizou o PCE na súa vila natal a comezos da Segunda República. Rematada a guerra, foi internado en Auschwitz pola Gestapo. En 1948 instalouse en Venezuela e, descontento coa política do PCE contraria á loita armada, foi un dos creadores do Directorio Revolucionario Ibérico de Liberación (DRIL), composto por exiliados españois e portugueses. En 1961 liderou, xunto co capitán Galvão o secuestro durante dez días do transatlántico portugués Santa María, en augas do Caribe, baixo o alcume de Comandante Sotomayor.

GALICIA

Mestre, político e xornalista. Foi director xeral do corpo de Carabineiros co goberno de Negrín, durante a Guerra Civil. Exiliado en México, dirixiu a revista Saudade e foi membro fundador da Alianza Nazonal Galega, en 1943.

PERSOEIRO

Profesor. Licenciouse en Filoloxía Románica (1978) na Universidade de Santiago de Compostela. Despois de exercer a docencia de lingua e literatura castelá en Almería, Pontevedra e Ourense, en 1997 incorporouse como profesor asociado á Universidade de Vigo e, desde xaneiro de 2001, como profesor titular de lingua castelá na facultade de Ciencias da Educación do Campus de Ourense. Algúns dos seus traballos de sociolingüística, lingua e identidade nacional, e lingüística textual, publicáronse en Repertorio bibliográfico da lingüística galega (1995), e neles defende a necesidade de desenvolver unha proposta reintegracionista para o galego. Tamén investiga os procesos produtivos de derivación en castelán e portugués (publicou, parcialmente, o resultado desta investigación en “Formación de palabras y adjetivos postnominales desde los textos de Nebrija”, en Actas III Congreso Internacional de la SEHL, 2002). Outros ensaios seus abordan a problemática da construción da eurorrexión Galicia-Norte...

GALICIA

Avogado e político. Tras ingresar na carreira xudicial, foi trasladado a Madrid en 1870 para instruír a causa polo asasinato do xeneral Prim. Na lexislatura 1873-1874 foi deputado polo distrito de Lalín. Na Restauración foi depurado, acusado de exercer como deputado no período republicano, pero máis tarde, ofrecéuselle a presidencia da Audiencia de Filipinas. De volta en España, foi nomeado presidente da Real Audiencia de Oviedo.

GALICIA

Organista e compositor. Foi profesor de música da Escuela Normal de Magisterio, dirixiu o Orfeón Unión Orensana e foi organista da catedral de Ourense. Así mesmo, foi director artístico do Centro Gallego de La Habana e varias agrupacións folclóricas. Das súas composicións destacan Morriña, Saudade, Cantan os galos, A montañesa, Desengaño, Salve, Rosalía, Da terra meiga e Primeiro desengaño do noso amor primeiro.

PERSOEIRO

Pintora. Comezou a súa formación artística en Vigo da man de Alberto Castro Couso e Ana Pasarín. Cultivou o óleo e o gravado. As súas obras caracterízanse polo sentido cromático que recorda os muralistas mexicanos e pola factura naif. Realizou exposicións individuais en diversas cidades galegas e en Madrid e Bos Aires. Participou, entre outras mostras colectivas, en Pontevedra con Centroamérica (1999). A súa obra está presente no Museo de Bellas Artes, Municipalidad de Posada e Museo Nacional de Grabado de Bos Aires.

GALICIA

Futbolista internacional. Formado nos clubs ferroláns do Esteiro e o Arsenal, fichou polo Rácing de Ferrol. Pasou despois ao Real Club Celta de Vigo, no que xogou durante once tempadas. Formou parte da selección española nos Xogos Olímpicos de México 1968, nos que acadou o quinto posto.

PERSOEIRO

Guerrilleiro antifranquista. Coñecido como Gafas, ingresou nas Juventudes Socialistas en 1931 e, trala revolución de outubro de 1934, foi designado membro do comité executivo do PSOE de Asturias. Ao remate da Guerra Civil estableceuse en Casaio para unirse aos fuxidos. En 1943 foi un dos principais líderes da guerrilla do leste de Ourense. Tras padecer unha enfermidade ocular, saiu para Francia en outubro de 1948.

PERSOEIRO

Avogado e político. Iniciador da saga familiar dos Fernández Villaverde, que representou o distrito de Pontecaldelas durante toda a segunda metade do s XIX. Foi gobernador da provincia de Pontevedra (1835-1836) e organizou a persecución dos carlistas. Foi deputado pola provincia de Pontevedra nas lexislaturas 1837-1839, 1840-1841 e 1844-1846, e por Pontecaldelas en catro lexislaturas entre 1846 e 1854.

PERSOEIRO

Político. Marqués de Pozo Rubio. Afiliado ao Partido Conservador, foi deputado polo distrito de Caldas entre 1872 e 1873, e polo de Pontecaldelas practicamente sen interrupción entre 1876 e 1905. Desde 1885 ocupou numerosos cargos como ministro da Gobernación (1885 e 1891), ministro de Gracia e Xustiza (1890-1891), ministro de Facenda (1899 e 1902) e presidente do consello de ministros (1902 e 1905). Empregou unha política de saneamento financeiro despois do desastre colonial de 1898, mediante a lei de presupostos de 1899-1900, que motivou críticas e disturbios en diversas cidades españolas. Foi membro da Real Academia de Ciencias Morales y Políticas, da Real Academia de Jurisprudencia, que tamén presidiu, e da Real Academia Española de la Lengua.

GALICIA

Guionista e realizador cinematográfico. Comezou a súa relación co cine no Cineclub Aldebarán. En 1977 realizou a súa primera película, A Semente (Super 8) e, posteriormente, formou parte do Grupo Imaxe, co que realizou varios filmes, como Malapata (1980), de C. López Piñeiro. En1983, xunto con outros socios, fundou Video Trama, unha empresa dedicada á produción publicitaria e de vídeos, entre os que destacan Rock, Rock (1983), Pánico en las Falkland (1983), Veneno Puro (1984), Viuda Gómez (1985) e Sexo Macumba (1985). En 1987, xunto co produtor Pancho Casal, fundou Villaverde Asociados que, máis adiante, se converteu en Continental Produciones S A. Con esta empresa puxo en marcha o proxecto do que foi a súa primeira longametraxe, Continental (1989), unha das primeiras producións do cine galego comercial. En 1998 realizou a súa seguinte película, Fisterra. Onde remata o mundo, na que pretendía facer unha reflexión sobre o baleiro ideolóxico das novas xeracións e sobre a ausencia da figura...

PERSOEIRO

Militar. Loitou en Cuba (1895-1898) e en Marrocos, onde en 1920, ascendido a xeneral e a axudante de campo do Rei Afonso XIII, intentou unha penetración cara ao interior, coñecida como a Desfeita de Annual.