"RG" (Contén)

MONTES

Monte situado na parroquia de Coiro (Mazaricos). O seu cumio acada os 520 m de altitude.

PERSOEIRO

Actor cinematográfico. Logrou o éxito internacional polos seus traballos en Francia. Gañou o premio César 1998 ao actor máis prometedor por Western (1997), e o premio ao mellor actor europeo por Harry, un ami qui vous veut du bien (2000). Tamén traballou en Arde, amor (1999), Solo mía (2001), Dirty Preety Things (2002) e Chemins de traverse (2003).

PERSOEIRO

Cartógrafo. Estudiou cartografía e técnica de gravado en París. Da súa produción destacan Atlas geográfico de la América Septentrional (1758) e Atlas geográfico de España (1810).

PERSOEIRO

Nadador. Comezou como nadador no Club Natació Sant Andreu e pasou posteriormente ao Club Natació Montjuïc. Gañou a medalla de bronce nos 200 m braza nos Xogos Olímpicos de Seúl (1988) e foi cuarto nos de Barcelona (1992).

PERSOEIRO

Piloto de motociclismo. Fillo dun mecánico que lle fixo a súa primeira moto aos tres anos, aos seis xa tiña licenza e competía en distintas especialidades. Aos 10 anos xa fora campión de Baleares oito veces. En 1998 gaña a Copa Aprilia 50cc, converténdose no piloto máis novo en gañar un campionato. Con só 13 anos permítenlle competir no Campionato de España de 125cc, e na seguinte tempada consegue o título de Campión de Europa desa mesma categoría. Pasa a 250cc no ano 2005, e acada o título de Campión do mundo en 2006 e 2007. No ano 2008 pasa á categoría de MotoGP coa escudaría Yamaha, acadando o seu primeiro título ese mesmo ano no Gran Premio de Portugal. En maio do 2010 triunfa no circuíto de Xerez.

PERSOEIRO

Pedagogo brasileiro. Pioneiro en Brasil no sector da psicoloxía da aprendizaxe, foi director   (1938-1946) do Instituto Nacional de Estudos Pedagógicos, do Ensino Público en São Paulo, membro do Conselho Nacional de Educação (1937) e director xeral do Departamento Nacional de Educação. En 1944 colaborou na reforma do ensino en Paraguay. Organizou e dirixiu o Seminário Interamericano de Alfabetização de Adultos (1949). Das súas obras   destacan Juazeiro do padre Cícero (1926), Introdução ao Estudo da Escola Nova (1930), en que presenta os fundamentos psicolóxicos e biolóxicos das novas doutrinas   pedagóxicas do s XX, Tendências da educaçao brasileira (1940), A pedagogia de Rui Barbosa (1954) e Cartilha do povo (1954), en que intentou adecuar a alfabetización ás características do medio social do alumno. Recibiu o título de Maestro de las Américas.

PERSOEIRO

Realizador e produtor cinematográfico estadounidense. Dirixiu THX 1138 (1971), American Grafitti (1973) e a saga espacial Star Wars (1977-2005). Tamén coproduciu e creou as películas sobre o personaxe de Indiana Jones (1981-2006), dirixida por Spielberg. En 1971 creou a compañía Lucasfilm Ltd (1971), que evolucionou a Lucas Digital Ltd, onde se inclúe Industrial Light & Magic (ILM) que se dedica aos efectos especiais e que foi galardoada cun Oscar por Forrest Gump (1994).

CIDADES

Cidade do land de Baden-Württemberg, situada en Alemaña (81.700 h [1990]). Forma parte da aglomeración de Stuttgart, e é un centro industrial, con industria téxtil, alimentaria, de maquinaria e porcelana.

FILOSOFOS

Filósofo marxista e crítico literario húngaro. Participou na Revolución Húngara de 1919 e foi comisario de Instrución Pública no goberno de Béla Kun. Trala súa caída exiliouse en Viena e publicou Geschichte und Klassenbewusstsein (Historia e conciencia de clase, 1923), intento de aproximación ao auténtico pensamento de Marx, cun certo antileninismo, do que se retractou en Lenin (1924), e manifestou un idealismo elitista, criticando a burocracia do partido e o sectarismo. Combateu filosoficamente a comprensión mecanicista da dialéctica e estudiou as relacións coa economía en Uber die Biziehungen von Dialektik und Ökonomie (Relacións entre a dialéctica e a economía, 1948) e Der junge Hegel und die Probleme der kapitalistischen Gesellschaft (O mozo Hegel e os problemas da sociedade capitalista, 1954). Tratou sobre o existencialismo e elaborou unha ontoloxía do ser social, ademais de facer importantes achegas ao campo da estética e da literatura en obras...

PERSOEIRO

Economista sueco. Estudiou os cambios cíclicos como inherentes ao sistema económico e defendeu que a intervención do estado na economía debe limitarse a casos de emerxencia nacional. As súas obras máis importantes son Studies in the Theory of Economic Expansion (1937) e Busines Cycles and Economic Policy (1953).

CIDADES

Cidade do land de Baixa Saxonia, situada en Alemaña (61.500 h [1990]). En 1429 entrou a formar parte da Liga Hanseática. Nela asinouse, o 4 de maio de 1945, a primeira rendición dos alemáns, fronte ao xefe das forzas británicas do mariscal Montgomery. Do seu patrimonio cultural destaca a igrexa de Sankt Johannes (s XIV).

PERSOEIRO

Dirixente revolucionaria e teórica marxista. Militante marxista desde 1888, defendeu a folga xeral política como lección da experiencia rusa de 1905 e afirmou que a revolución proletaria non podía deterse na etapa burguesa. En Sozialreform oder Revolution? (Reforma social ou revolución?, 1899) combateu as teses de Bernstein, retomando a análise económica en Die Akkumulation des Kapitals (A acumulación do capital, 1913), importante estudo da fase imperialista. Xunto con K. Liebknecht, C. Zetkin e o seu compañeiro L. Jogiches fundou o Spartakusbund, núcleo do Partido Comunista Alemán en 1919. Nese mesmo ano interveu na insurrección de Berlín. Detida, foi executada xunto con K. Liebknecht.

CAPITAIS

Capital do Gran Ducado de Luxemburgo e do cantón homónimo (76.833 h [2001]). A cidade antiga, fortificada, érguese sobre un meandro que se eleva a 70 m de altitude sobre os profundos vales do Alzette e do Pétrusse. É un importante centro comercial, financeiro e industrial (industria mecánica, téxtil, de tabaco, alimentaria e cerámica). En 1244 a condesa de Luxemburgo Ermesinda outorgou á cidade unha grande autonomía, que lle foi abrogada en 1443 por Filipe III de Borgoña, como represalia pola resistencia dos luxemburgueses. Foi ocupada por Francia (1684-1697), Prusia (1815-1867) e Alemaña (1914-1918 e 1940-1945). Sede de moitos organismos internacionais, desde 1952 é sede da Comunidade Europea do Carbón e do Aceiro e da Unión Europea (secretariado do Consello de Europa, Tribunal Europeo de Xustiza). As súas antigas fortificacións foron declarados Patrimonio da Humanidade pola UNESCO (1994).

CANTÓNS

Cantón de Luxemburgo (238 km2; 125.055 h [2001]). A súa capital é Luxemburgo.

ENTRADA LARGA

Estado de Europa Occidental, situado entre Bélxica, ao O e ao N, Alemaña, ao L, e Francia, ao S (2.586 km2; 439.764 h [2001]). A capital é Luxemburgo.
Xeografía física
É un país de relevo ondulado, con dúas rexións naturais ben diferenciadas: a setentrional, o Ösling, cun terreo cuberto de bosque e no extremo norte, de landas e turbas; e a rexión centromeridional, o Gutland. O dominio climático é continental e presenta diferencias térmicas entre o N e o S durante o inverno, mentres que no verán as temperaturas son case uniformes ao longo de todo o país. As precipitacións son abundantes. Destacan os ríos Sûre, Our, Clerf e o Wiltz, todos eles na rexión setentrional.
Xeografía económica

Economía e sectores de actividade
Os cultivos principais son os cereais (cebada, trigo, avea, centeo), as patacas, a ferraxe, a viña, as froiteiras (maceiras e ameixeiras) e as rosas. A gandería...

1. Relativo ou pertencente a Luxemburgo, aos seus habitantes ou á súa lingua.

2. Natural ou habitante de Luxemburgo.

3. ariante lingüística do alemán, do subgrupo occidental da familia xermánica, que, desde 1984, é lingua oficial de Luxemburgo, xunto co francés e o alemán.

4. Arte desenvolvida en Luxemburgo. A pesar de non ter unhas características propias ben definidas, e aínda que está producida normalmente en colaboración con artistas doutras nacionalidades, deu nomes como os dos escultores barrocos Albert Hames e Bathélemy Namur (1728-1779). A finais do s XIX sobresaíron os pintores Jean Zens, Pierre Blanc e Jean Jacoby, así como o escultor P. Federspiel. No s XX destacaron os arquitectos Pierre e Paul Funk, o enxeñeiro A. Rodenge, os escultores Claus Cito e Auguste Tremont, e os pintores Max Ersfeld, Edmond Goergen, Joseph Probst, Mathiss Wildannger, Jean-Pierre Beckius e Joseph Kutter. Destacan tamén Robert Lentz e a parella Michel Mousel e Gaston Witry, autores do Centre Européen (1962-1966).

PERSOEIRO

Fotógrafo. Tivo unha formación autodidacta como fotógrafo. En 1925 viaxou a París, onde entrou en contacto co surrealismo e fixo as súas primeiras exposicións con Julien Levy (1932). Instalouse en Nova York (1933), onde traballou para Harpe’s Bazaar e Vogue, para a que fixo retratos de actores en Hollywood. Aínda que destruíu gran parte do seu material, algún quedou recollido no libro George Platt Lynes: Photographs 1931-1955 (1981).