"CIO" (Contén)

1. Transformación dun líquido en sólido como consecuencia da diminución da temperatura.

2. Proceso de conservación de alimentos co que se consegue a inhibición do desenvolvemento microbiano e das reaccións enzimáticas e químicas con temperaturas de -18°C ou inferiores. Os produtos alimentarios conteñen unha gran cantidade de auga e cantidades variables de substancias inorgánicas e orgánicas en solución, e de moléculas máis complexas en suspensión coloidal, de xeito que a temperatura de conxelación varía en función da súa composición. A velocidade do proceso debe ser moi rápida para evitar a formación de cristais grandes que lesionen as paredes celulares, modifiquen a textura do produto e a desnaturalización das proteínas. A conxelación por aire arrefriado é o método máis antigo e comezou a empregarse en 1861. Unha mellora destacable foi a conxelación por aire en movemento. Posteriormente, utilizouse a conxelación por contacto indirecto cun fluído refrixerante. O avance máis moderno en conxelación consiste na inmersión directa do produto, envasado ou non, no líquido refrixerante....

3. Proceso e técnicas de conservación de células e tecidos orgánicos, propios da criobioloxía.

4. Lesión producida pola acción do frío sobre o organismo. Está favorecida por causas de tipo ambiental, como a neve, o vento ou a humidade, ou orgánicas, como o etilismo agudo, a desnutrición ou o choque. A acción do frío intenso pode orixinar lesións locais ou ben un cadro de hipotermia, denominado síndrome xeral de conxelación. As lesións locais pódense clasificar en conxelacións de primeiro grao, caracterizadas por unha vasoconstrición sen dor seguida dunha vasodilatación con proído; de segundo grao, caracterizadas pola formación de vexigas e edemas; e de terceiro grao, caracterizadas pola aparición de gangrena como consecuencia dunha parálise vascular persistente e dun estancamento do sangue. A síndrome xeral de conxelación presenta síntomas como a adinamia, a somnolencia, a bradicardia ou o estupor, e pode chegar a provocar a morte do enfermo.

5. Medida conxuntural de política económica decretada oficialmente para combater tendencias fortemente inflacionistas. Consiste en equilibrar de novo a relación aforro-investimento para promover unha política de austeridade e conseguir un incremento na produtividade. A conxelación salarial concrétase en porcentaxes máximas de aumento, decretadas oficialmente para un período determinado. Consiste en manter inalterable o custo de determinados produtos e prohibir a súa suba, como, por exemplo, manter os prezos dos alugueres. Esta medida debe acompañarse dun intervencionismo do Estado e vai á par dunha moderación no Índice de Prezos ao Consumo (IPC). A conxelación de créditos, realizada a través do Banco Central ou cunha actuación directa sobre os bancos particulares, fixa o tipo de interese e os volumes máximos de crédito.

6. Procedemento fotográfico que consiste en seleccionar unha velocidade de obturación alta para que os suxeitos que se movan rapidamente aparezan na imaxe en posición estática.

1. Acción e efecto de conxugar ou conxugarse.

2. Ordenación dun sistema de paradigmas na que se expresan todos os morfemas gramaticais do verbo: a voz, o tempo, o aspecto, o modo, o número e a persoa. Cada verbo, ao ser flexionado, ordénase nun paradigma determinado, que adoita corresponderse co doutros verbos que presentan unha coincidencia na súa flexión; como resultado diso establécese un criterio que diferencia as distintas conxugacións. En galego, igual ca noutras linguas románicas (o portugués, o catalán e o castelán), os verbos ordénanse en tres paradigmas de conxugación: a primeira (IC) inclúe os verbos que presentan a terminación -ar no infinitivo ( andar); a segunda (IIC), a terminación -er ( varrer); e a terceira (IIIC), a terminación -ir ( partir). Estes paradigmas, denominados regulares, tamén poden presentar algunha variación ortográfica ( brincar, abranguer, traducir) ou alternancia vocálica ( ...

3. 1. Unión dos gametos, especialmente na isogamia.

   2. Proceso particular de reprodución sexual dos cilióforos, onde intercambian material cromatínico con modificacións nucleares que conducen a unha división binaria.

   3. Tipo de reprodución sexual que se produce nalgunhas algas e que consiste na unión de dous acinetos.

   4. Mecanismo de intercambio xénico, propio das bacterias, que consiste no establecemento de pontes citoplasmáticas a través do pelo sexual pola que se transmiten plásmidos dunha célula a outra; nalgúns casos, estes plásmidos levan unidos fragmentos do cromosoma da célula doadora.

4. Operación que fai corresponder a toda partícula fundamental a súa antipartícula (é dicir, que cambia os signos de todas as cargas) e, por extensión, o operador que realiza esta acción.

5. Utilización de fenómenos de óptica non lineal para inverter unha onda luminosa de xeito que a onda de retorno percorra exactamente a traxectoria da onda incidente. Os dispositivos capaces de producila denomínanse espellos conxugadores de fase. O fenómeno coñécese tamén como reflexión de inversión temporal ou inversión das frontes de onda e, no contexto da óptica da reflexión, como inversión temporal. Esta conxunción descubriuna en 1972 Boris Ya. Zel’dovic, do Instituto Lebedev de Moscova.

1. Acción e efecto de conxunguir ou conxunguirse.

2. Palabra gramatical, invariable morfoloxicamente, que actúa como relacionante ou nexo entre dúas cláusulas (

3. Posición relativa de dous astros cando teñen a mesma ascensión recta. Os planetas interiores poden estar, respecto ao Sol, en conxunción inferior (Sol, planeta, Terra), e entón están situados no punto máis próximo á Terra; ou en conxunción superior (planeta, Sol, Terra), e neste caso localízanse no punto máis afastado da Terra.

4. Unión de bens mobles, pertencentes a propietarios distintos, que forman unha soa cousa de modo inseparable.

1. Acción e efecto de cooperar.

2. Colaboración ordenada e orientada á consecución dun fin que xorde da concertación entre os membros dunha colectividade social. Confórmase como a relación existencial básica e necesaria para a vida en sociedade. Os requisitos para a emerxencia dunha relación de cooperación son un sistema de comunicacións, a fixación de obxectivos, a delimitación de normas sociais claramente observadas, a existencia de institucións de control e a seguridade recíproca nas expectativas por parte dos membros da sociedade.

3. Relación temporal entre dous organismos da mesma especie (cooperación intraespecífica) ou de distinta especie (cooperación interespecífica), de xeito que os dous saian beneficiados.

4. Proceso educativo que supón a participación dos elementos implicados tanto na planificación e programación de actividades como na realización e control das mesmas. Dentro da aula, os alumnos participan activamente na definición dos obxectivos e nos procedementos para logralos coa orientación do profesor. A cooperación supón que se divida o traballo e as funcións dentro do grupo. Entre os sistemas educativos baseados na cooperación cómpre destacar o de Roger Cousinet, promotor do traballo en equipo; a Célestin Freinet, que centra a cooperación ao redor dos traballos de imprenta; a escola de Abbotsholme, fundada en Gran Bretaña por Cecil B. Reddie; e a escola Barbiana, establecida en Italia por Lorenzo Milani. No tocante á cooperación internacional, destacan, entre outros, os seguintes organismos internacionais: Organización das Nacións Unidas para a Educación (UNESCO), o Consello de Europa, a Organización de Cooperación e Desenvolvemento Europeo (OCDE) e a Organización Mundial de Educación...

5. Conxunto de accións tendentes a regular as relacións económicas internacionais entre os estados. Fálase de cooperación económica internacional cando as relacións entre os estados se institucionalizan en forma de organizacións económicas internacionais. Entre os organismos internacionais gobernamentais de carácter económico cómpre destacar: BIRD, FMI, GATT, OCDE, OIT e UNCTAD, mentres que a ONU ofrece un marco de cooperación máis xeral. O estadio máis avanzado de cooperación económica internacional corresponde aos fenómenos de integración económica rexional entre diversos países.

PUBLICACIÓNS

Publicación da Sociedade San Xoán de Piñeiro, que apareceu en Covelo (Pontevedra) entre os anos 1917 e 1920.

1. Acción e efecto de coordinar.

2. Construción que se obtén ao unir, de forma concatenada, dous ou máis elementos dun mesmo nivel gramatical, de forma que a construción resultante sexa do mesmo nivel ca os elementos iniciais e ningún destes elementos predomine sobre os outros. Os elementos así relacionados denomínanse coordinados e a conxunción que serve de enlace, coordinante. Gramaticalmente, os elementos coordinados poden ir xustapostos ou unidos por conxuncións coordinadas. O primeiro caso, a xustaposición, caracterízase pola ausencia de coordinante (

3. 1. Formación dun enlace químico entre un elemento, un ión ou un composto de natureza electrófila (receptor de parellas de electróns, a causa, por exemplo, de conter orbitais de valencia vacantes) e un ión ou molécula nucleófila (doador de parellas electrónicas). Segundo a teoría electrónica da valencia, o enlace coordinado diferénciase do covalente normal só no feito de que os dous electróns que o constitúen proceden unicamente dun dos dous átomos que se enlazan. Malia iso, a interpretación teórica desta unión, ou coordinación, non chegou a ser satisfactoria ata o desenvolvemento da teoría xeral dos orbitais moleculares.

   2. número de coordinación/índice de coordinación

      Nun composto de coordinación, número de átomos ou de grupos de átomos que se enlazan directamente co átomo central do composto. Os números de coordinación e as diversas distribucións xeométricas dos grupos coordinados ao redor do átomo central poden estudiarse co uso da difracción de raios X.

4. Proceso de integración da información sensorial recibida para producir unha resposta axeitada, controlado polo cerebelo.

5. Ordenación dos diversos elementos materiais, persoais, formais e organizativos que conforman as actividades a nivel de centro, coa finalidade de acadar os obxectivos marcados coa máxima economía. Cómpre realizar a coordinación entre os diversos niveis de ensino co fin de que exista unha continuidade nas ensinanzas como, por exemplo, en Galicia os pasos dos distintos niveis van de Educación Infantil, a Educación Primaria e Educación Secundaria Obrigatoria (ESO) (ensino obrigatorio), e desta a Bacharelato ou Ciclos Formativos (ensino postobrigatorio).

6. Principio xeral de relación entre os órganos da administración pública que non están relacionados xerarquicamente entre si, para conseguir unha actuación conxunta harmónica.

7. Función reservada para o Estado, en relación con algunhas materias sobre as que a Constitución e os estatutos establecen o reparto de competencias entre este e as comunidades autónomas.