"AN" (Contén)

PERSOEIRO

Relixioso, bibliotecario e arquiveiro. Membro do Consello Superior de Investigación Científicas (CSIC), impartiu clases no Seminario Conciliar de Madrid (1941-1943). En 1951 incorporouse á Academy of American Franciscan History, na que traballou na procura de documentación sobre o cardeal Cisneros, a colonización española en Hispanoamérica e a historia da súa orde. Escribiu, entre outras obras, Los Archivos de la Historia de América. Período colonial español (1960-1961), Los gallegos en América: entre el descubrimiento y la emancipación (1983) e Los gallegos en la cultura, las letras y el comercio de América (1991).

PERSOEIRO

Escritora cubana. De tendencia romántica, colaborou na revista La Aureola baixo o pseudónimo de La Peregrina e dirixiu a revista Álbum cubano de lo bueno y de lo bello. Da súa produción destacan Leoncia (1840), Poesías (1841 e 1850), Alfonso Munio (1844), Baltasar (1858), El artista barquero o Los cuatro cinco de junio (1861) e Devocionario nuevo y completísimo en prosa y verso (1867).

GALICIA

Xurista e xornalista. En Montevideo fundou Revista Española e colaborou con outros medios informativos. Ademais, foi consultor honorario da legación española e fundou o Club Ibérico.

GALICIA

Escritor e xornalista. Empregou o pseudónimo de Johan Carballeira e foi membro da Xeración de 1925. Colaborou en diversas publicacións como El Pueblo Gallego, Faro de Vigo, Céltiga, Resol, Cristal, Nós e Vida Gallega. Militante do Partido Galeguista, en 1935 foi elixido secretario local da Agrupación do Partido Galeguista de Bueu e conselleiro por Pontevedra, e en 1936 elixido alcalde de Bueu pola candidatura da Frente Popular. Co alzamento militar do 18 de xullo de 1936, foi obrigado a deixar o seu cargo de alcalde, detido en setembro e condenado a morte o 29 de decembro. Logo de ingresar no cárcere da illa de San Simón (1937), foi fusilado. En 1996 publicouse unha escolma de poemas da súa autoría titulado Cartafol de Poesía.

PERSOEIRO

Arquitecto. O seu estilo foi monumental e severo. Das súas obras destacan o convento da Encarnación de Madrid (1611-1616), a Clerecía de Salamanca, a igrexa das Bernardas en Alcalá de Henares (1618), a praza maior de Madrid, o cárcere da Corte (1629-1934) e a casa do concello de Madrid (1640). Ademais, trazou o Panteón Real de El Escorial (1619) e reconstruíu a fachada sur do desaparecido Alcázar de Madrid.

PERSOEIRO

Valido de Filipe III (1598-1618), quinto marqués de Dénia, conde e duque de Lerma, conde de Ampudia (1602-1625), grande de España e cardeal (1618-1625), fillo do cuarto marqués de Dénia. Xentilhome da cámara de Filipe II, foi nomeado vicerrei de València (1595-1597). Trala morte do monarca (1598), Filipe III confioulle todos os asuntos de Estado, co que se iniciou o réxime de validos dos Austrias. A súa política interior estivo dirixida ao enriquecemento e engrandecemento persoal, para o que creou unha importante rede de clientelismo mediante a venda de títulos e favores. Foi tamén o artífice da expulsión dos mouriscos (1609-1610) e da política pacifista do monarca, que levou a Castela a asinar a paz con Francia (1601), Inglaterra (1605) e os Países Baixos (Tregua dos Doce Anos). Os escándalos financeiros e a crecente oposición dentro da corte, liderada polo seu fillo, a Raíña Margarida e o confesor real, Luis de Aliaga, precipitou a súa caída (1618). Tras abandonar a corte foi elixido...

PERSOEIRO

Valido de Filipe III (1618-1621), primeiro duque de Uceda (1609) e marqués e duque de La Cea, fillo do duque de Lerma. Trala caída do seu pai (1618) ascendeu ao cargo de valido. Durante o seu goberno, influenciado por Luis de Aliaga e Baltasar de Zúñiga, reanudou a política bélica exterior, coa participación de Castela na primeira fase da Guerra dos Trinta Anos, e apoiou os intereses da nobreza latifundista. Á morte de Filipe III (1621), foi procesado e desterrado da corte polo novo monarca.

PERSOEIRO

Xornalista e poeta. Iniciouse no eido xornalístico durante a súa estadía en América, onde se caracterizou pola publicación de artigos de loita polos dereitos humanos. No seu regreso a Galicia, colaborou en La Zarpa, La Región e Escuela de Trabajo. Publicou os poemas Me puse a tirar piedras al Sol (1929) e Manifiesto pastoril de los niños pobres del mundo (1932).

GALICIA

Empresario, mestre e político. Mestre en Castrelo de Miño, foi nomeado concelleiro (1954) e alcalde. Impulsor do cooperativismo agrario ourensán, en 1945 foi xerente da Unión Territorial de Cooperativas Orensanas (UTECO), desde a que creou as Cooperativas Orensanas (COREN). Como apoio financeiro, fundou a Caja Rural (1961). Foi procurador pola representación familiar de Ourense durante a IX e X lexislaturas (1967-1977) e deputado por Ourense no Congreso nas lexislaturas constituíntes, I e II (1977-1986), pola UCD. En 1983 colaborou no nacemento de Coalición Galega.

GALICIA

Pintora. Coñecida como Maruja Mallo, viviu en diferentes vilas por mor da profesión do seu pai, administrador de aduanas. En Avilés comezou a súa formación artística e aprendeu, entre outras técnicas, o dominio do debuxo ao lapis. En 1922 trasladouse a Madrid e ingresou na Escuela Superior de Bellas Artes de San Fernando. Alí coñeceu a Salvador Dalí que a introduciu no círculo artístico da Residencia de Estudiantes, onde se relacionou con F. García Lorca e L. Buñuel, cos que participou na Cofradía de la Perdiz. Xunto coa poetisa Concha Méndez introduciuse na vida cultural madrileña, asistiu a parladoiros e coñeceu, da man do seu irmán Xusto, a Benjamín Palencia. Durante a súa etapa de aprendizaxe realizou retratos tradicionais e participou en diversos certames colectivos. Completou a súa formación coas clases de debuxo de Julio Moisés. Na Exposición de Arte Galega de Santiago participou coas obras Retrato, Montserrat e Cabeza (en 1924) e con paisaxes...

GALICIA

Pintor, escultor e escritor. Realizou obras de temática relacionada con Galicia. Colaborou en El Progreso e La Voz de Galicia. Ilustrou, entre outros libros, Viudas de vivos, de Otilia Seijas, e Pequena historia dun gran café, de Eduardo Seijas Vázquez. Das súas obras destaca a escultura O cego de Roimil. Publicou os debuxos A arte inigualable das chamineas de Lugo (1990) e escribiu Los animales (1938) e Chantada, corazón de Galicia (1990).

PERSOEIRO

Actor. De formación autodidacta, iniciou a súa carreira profesional coa compañía O Facho e logo participou en espectáculos de Teatro do Atlántico (Liberdade Brenana), Espello Cóncavo (Bailando en verán e As troianas) ou Teatro Galileo (A esperar por Godot e Caprichos de Cervantes).

PERSOEIRO

Médico e político. Membro da Federación Republicana Gallega (FRG), foi elixido deputado en 1931. Ministro de Industria e Comercio (12.9.1933-8.10.1933), foi detido e encarcerado tras iniciarse a Guerra Civil. Emigrou a Bos Aires en 1951, aínda que regresou en 1952. Foi membro das Irmandades da Fala.

GALICIA

Xornalista. Exerceu como director e administrador do periódico Montevideo Noticioso, e colaborou en El Correo Español, La Aurora de Buenos Aires e La Unión Gallega. Foi presidente do Centro Galego e da Sociedad Española de Socorros Mutuos, e fundou a agrupación Circo d’as Monteiras (1886).

GALICIA

Arquitecto. Foi profesor de teoría e historia da arte, e de construción xeral e técnica industrial na Escola de Artes e Industriais de Vigo, onde acadou a cátedra de Álxebra Superior e Xeometría Analítica (1904). Foi arquitecto director das obras do Empréstito de Vigo (1900-1905) e realizou o Mercado-peixería da Laxe (1900), o Mercado da praza do Progreso (1901), a dársena do Berbés (1901) e o Mercado de Contratación do Peixe (1902). Aínda que mostra ás veces certos elementos modernistas, a súa obra inscríbese no historicismo e no eclecticismo. Centrouse fundamentalmente no debuxo. Realizou, entre outras obras, unha casa na rúa Carral, pertencente á súa familia, cunha fachada simétrica con planta baixa e tres andares, e a casa para María Francisca Alfaya na mesma rúa (1901), na que Xenaro de la Fuente Domínguez engadiu un terceiro andar. Asinou o proxecto do Edificio Simeón en 1906, aínda que quen o rematou foi o seu irmán Manuel.

GALICIA

Arquitecto. En 1898 creou en Vigo unha academia de debuxo e comezou a realizar esculturas e os primeiros proxectos arquitectónicos, que asumiron as novas tendencias modernistas, lonxe do clasicisismo e historicismo. En 1913 viaxou a Bos Aires e, logo, trasladouse a Madrid, onde finalizou os seus estudios de arquitectura (1914-1916) e obtivo o título (1917). Nos comezos da súa carreira os seus proxectos, ao carecer de titulación, foron asinados por outros arquitectos. En 1906 o seu irmán Bieito, enfermo desde 1905, asinou o proxecto do Edificio Simeón de Vigo. As características construtivas e decorativas sinálano como o seu autor; os elementos decorativos e un amplo repertorio de formas animais e vexetais son modernistas, como tamén o é o emprego combinado de pedra e ferro. En 1910 realizou a casa para Enrique Mülder na avenida de Montero Ríos (1910), caracterizada pola cúpula en forma de ovo, revestida de placa cerámica, que ten como remate; e en 1912 Luís Vidal y Tuasón asinou o proxecto...

GALICIA

Xurista. Licenciado e doutor en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela. Foi catedrático de Dereito Mercantil en Donostia e València, profesor na Universidad Carlos III de Madrid, vicerrector das universidades de València e Santiago de Compostela, secretario e decano da facultade de Dereito de Santiago de Compostela e director do Instituto de Dereito Industrial na universidade compostelá. Pertence á Comisión de Investigación da Oficina Europea de Patentes e ao Comité de Denominacións de Orixe da UE en Bruxelas. Foi un dos fundadores do Clube Nacionalista Alén Nós, do que foi vicepresidente e presidente. Membro do Seminario de Estudos Galegos, presidiu a sección de Ciencias Xurídicas e foi membro do Consello da Cultura Galega (1984-1986) e da Xunta Electoral de Galicia (1985-1990). Pertence ao padroado do Museo do Pobo Galego e ás fundacións Antonio Fraguas, Castelao e Pedrón de Ouro. Dirixiu as revistas Actas de Derecho Industrial e Cuadernos de Jurisprudencia sobre...

GALICIA

Xornalista. Licenciouse en Ciencias da Información pola Universidad de Navarra. Editor e director xeral de España Exterior Publicaciones. Exerceu tamén como director xerente de La Región Internacional, delegado de Faro de Vigo, correspondente da BBC en diversos países do Leste, e de Europa Press en Londres, e director xeral do grupo de comunicación Galicia en el Mundo. Dirixiu o semanario Galicia en el Mundo.

GALICIA

Escritor. Emigrou á Arxentina e alí completou a súa formación literaria e cultural. Colaborou coa prensa galega de América e co periódico Umia y Lérez, onde reflectiu as súas impresións sobre aspectos socioeconómicos da comarca pontevedresa. Nas súas Impresiones de las ferias de Soutelo y Cachafeiro ofrecía datos etnográficos de grande interese. Publicou as novelas Terra Meiga (1924) e Céltiga (1924).

PERSOEIRO

Escritor galego. Coordinou o volume Relación de las Exequias que hiço la Real Audiencia del Reyno de Galiçia a la Magestad de la Reyna D. Margarita de Austria (1612) e escribiu un “Soneto con falda” en galego.