"Est" (Contén)

Zona atmosférica de transición entre a estratosfera e a mesosfera, situada a uns 45-50 km da superficie terrestre. Nela ten lugar unha inversión na variación de temperatura coa altura.

Segunda capa máis alta da atmosfera terrestre, situada entre os 12 e os 40 km de altura sobre a superficie da Terra. Foi descuberta en 1899 polo xeólogo francés Léon Teisserenc de Bort, quen chegou a fixala en 1902 ata os 80 km de altura. Posteriormente, no Congreso da Unión Xeodésica e Xeofísica Internacional, que se celebrou en Bruxelas en 1951, distinguíronse dúas capas: a mesma estratosfera no sentido inicial e a mesosfera. Estaba considerada, de forma inexacta, como unha capa de calma absoluta e de perfecta estratificación. Os ventos poden acadar unha velocidade de ata 250 km/h e os movementos verticais chegan para homoxeneizar toda a capa. En contraste coa troposfera, constitúe unha capa clara e seca, sen practicamente vapor de auga. A rarefacción do aire aumenta coa altura, ao tempo que se concentra a parte máis grande de ozono atmosférico, que, cara aos 25 km, chega a constituír outra capa, a ozonosfera. A temperatura deixa de diminuír e estabilízase cara aos 30 km. Acaba nunha...

Relativo ou pertencente á estratosfera.

Problema suscitado en relación cos estreitos do Bósforo e dos Dardanelos, e o acceso dos barcos rusos a través do Mediterráneo aos portos do Mar Negro. Polo Tratado de Küçük Kaynarca (1774), Turquía permitiu o acceso dos buques comercias rusos a través de ambos os dous estreitos; posteriormente, polo Tratado de Adrianópolis (1829) ampliouse ás flotas comerciais das restantes potencias europeas e desde 1833, polo Tratado de Hünkâr-Iskelesi, aos buques da armada rusa. Na Convención de Londres (1841), confirmada polo Tratado de París (1856), proclamouse a neutralidade do Mar Negro e fixouse en seis o número de barcos de guerra rusos e turcos que podían permanecer simultaneamente nas súas augas, limitación que foi suprimida pola Conferencia de Londres de marzo de 1871. A Convención de Laussane en xullo de 1923 proclamou a total liberdade de navegación, desmilitarizou os Dardanelos e creou unha comisión de estreitos con sede en Constantinopla. O Tratado de Montreux de xullo de 1936 devolveu...

estreiteza.

1. Astro de gran volume que brilla con luz propia. As estrelas non brillan todas coa mesma intensidade; numericamente, dise que as estrelas máis brillantes teñen unha magnitude aparente de +1 e as menos brillantes observables a simple vista, de +6. Resérvase a magnitude 0 para aquelas estrelas excepcionalmente brillantes, e as magnitudes negativas para as máis próximas á Terra. A enerxía recibida por unha estrela de primeira magnitude é 100 veces máis grande ca a recibida por unha estrela de sexta magnitude. A partir disto, defínese a escala de magnitudes de maneira que, cando dúas estrelas difiren nunha unidade de magnitude, as correspondentes enerxías recibidas difiren nun factor 5?___100=2,512, chamada razón de Pogson. O obxecto de maior magnitude aparente é o Sol, que ten unha magnitude de -26,74, e os astros de magnitude máis pequena vistos pertencen á magnitude 23. Todos estes valores non indican o verdadeiro brillo das estrelas, senón que hai que ter en conta a súa...

2. estrela anana

   Estrela de magnitude absoluta débil. Pode ser branca, se ten unha elevada temperatura superficial, ou vermella, se ten unha temperatura superficial baixa. As ananas brancas caracterízanse por ter unha masa similar á solar e un diámetro similar ao da Terra. Isto último explica que, malia a súa gran temperatura superficial, a magnitude destes astros sexa sempre moi pequena. A súa densidade é moi grande e, no caso de B-Sirius, a compoñente secundaria do sistema binario que constitúe B-Sirius, é 170.000 veces máis grande ca a densidade da auga. As ananas brancas corresponden ao último estadio na vida dunha estrela, en que non hai reaccións nucleares; a estrela vai irradiando enerxía sen ningunha compensación e, xa que logo, vaise arrefriando lentamente. Este proceso pode durar moitos millóns de anos, pero ao final transfórmase nun corpo escuro, que constitúe unha estrela morta. As ananas vermellas son estrelas que pertencen á secuencia principal do diagrama...

3. estrela binaria/dobre

   Estrela múltiple constituída por dúas estrelas formadas ao mesmo tempo e que orbitan arredor dun centro de gravidade mutuo, en que a materia dunha das estrelas é despoxada e atraída cara a outra estrela que aparece colapsada, feito que produce a emisión de raios X. Entre a metade e dous tercios das estrelas nas inmediacións do Sistema Solar son membros de sistemas binarios. Dúas estrelas que aparecen moi próximas no firmamento forman unha binaria óptica. O termo limítase xeralmente ás estrelas observables como pares só con axuda dun telescopio (binarias visuais). Amais, precísase que a separación do par sexa menor de 20 segundos de arco, se a binaria ten unha luminosidade comprendida entre a segunda e a cuarta magnitude, menos de 5 segundos se o está entre a sexta e a novena, etc.

4. estrela casulo

   Estrela na etapa avanzada das xigantes vermellas que se presentan rodeadas por un casulo de materia opaca orixinada pola expulsión de materiais da mesma estrela e que non permite a observación directa ao non irradiar luz delas. Detéctanse pola radiación infravermella emitida dende o casulo. Existe a hipótese de que poidan existir en gran número no Universo e constituír gran parte da materia escura e invisible das galaxias.

5. estrela circumpolar

   Estrela que acada a súa culminación inferior polo meridiano dun lugar xeográfico sobre o horizonte do lugar. É visible sempre.

6. estrela da mañá

   Venus.

7. estrela de neutróns

   Estrela hiperdensa, con máis de mil millóns de toneladas por centímetro cúbico, que está composta por un gas de neutróns dexenerados. Representa o estado final dunha estrela de masa maior ca 8 masas solares. As estrelas chegan a este estado despois de pasar por unha fase explosiva coñecida como supernova. Nos seus inicios unha estrela de neutróns ten limitado o seu campo magnético, que queda reducido a un pequeno espacio, e por tanto ten unha grande enerxía que é irradiada ao espazo dende os polos, feito que provoca a rotación e a emisión de pulsos de radiación electromagnética, polo que neste etapa é coma un pulsar.

8. estrela evolucionada

   Estrela próxima á fin da súa vida, cando a maioría do seu combustible está esgotado. Este período da vida da estrela caracterízase pola perda da súa masa dende a superficie en forma de vento estelar.

9. estrela fixa

   Calquera dos astros que brilla con luz propia a excepción do Sol.

10. ...

Antropónimo feminino procedente do latín stellula, diminutivo de stella. Hai quen identifica a súa orixe coa de Estela, facéndoo derivar de Stella matutina ‘estrela da mañá’ (advocación da Virxe María), cun r epentético. A Virxe da Estrela é patroa dos albaneis. A súa festividade celébrase o 15 de agosto, e o luns de Pascua en Corme.

Construción situada en Santa María de Perdecanai (Barro). Fundada por Xoán Antonio Rodríguez de Castro, rematouse en 1698. Ten planta en forma de L e conserva unha capela de planta rectangular construída na segunda metade do s XVIII. Destaca a cheminea.