"Loxia" (Contén)

Ciencia que estudia as propiedades das drogas e os seus efectos sobre os organismos vivos. Estudia todas aquelas substancias que modifican as estruturas e as funcións da materia viva a todos os niveis de organización. A farmacoloxía pódese dividir en dúas ramas, a cualitativa e a cuantitativa. A farmacoloxía cualitativa ten como obxecto descubrir a acción e as propiedades das drogas sobre as estruturas, células, órganos, organismos, aparatos, etc. A busca destas actividades, mediante tests específicos, denomínase screening. A farmacoloxía cuantitativa establece a relación efecto-dose. As substancias farmacolóxicas teñen que experimentarse antes de chegar aos medicamentos que se empregan na curación das enfermidades humanas, dos animais ou dos vexetais, e este é o campo da farmacoloxía clínica, que se refire aos efectos das drogas que se empregan como tratamento de enfermidades, de cómo actúan, cáles son os mecanismos de acción, o metabolismo, a toxicidade, as indicacións terapéuticas...

Parte da ecoloxía que estudia as relacións entre os factores climáticos e as manifestacións estacionais ou periódicas dos organismos (xemación, floración, frutificación, caída de follas, migracións de aves, hibernación de mamíferos, etc).

Corrente filosófica que estudia os fenómenos e que mantén que o obxecto da filosofía é a captación intelectual das esencias das cousas. Considera a realidade como algo esencialmente relativo ou subxectivo, a diferenza dos positivistas ou da filosofía científica. Xurdiu como unha teoría do coñecemento pero derivou co paso do tempo cara a unha forma de idealismo. O primeiro en falar da fenomenoloxía do espírito, como a metamorfose da propia conciencia en itinerario cara ao saber absoluto, foi G. W. F. Hegel. Mais, foi coa obra de E. Husserl cando se desenvolveu como a ciencia que leva a cabo unha volta ou retorno ás cousas mesmas. M. Merleau-Ponty describiu a filosofía fenomenolóxica ou existencial como unha tarefa, non para explicar o mundo, senón para formular unha experiencia do mundo que preceda a todo pensamento sobre el. Trala Segunda Guerra Mundial converteuse nunha corrente filosófica de grande importancia e foi cultivada, entre outros filósofos existencialistas, por M. Heidegger...

Parte da botánica que estudia as algas. O estudo das algas divídese en tres especialidades diferentes, o das algas continentais, tanto de auga doce como salobre, o das algas mariñas macroscópicas e o do fitoplancto mariño. O estudo das algas mariñas macroscópicas arranca da obra do francés J. Lamoroux e, sobre todo, da do sueco K. A. Agardh. O estudo do plancto mariño parte da obra de Ch. G. Ehrenberg. O das algas de auga doce comeza coa obra de J. P. E. Vaucher e de J. B. Bory de Saint-Vicent, e chegou á madurez coa obra de F. T. Kützing. As bases da taxonomía moderna expuxéronas G. L. Rabenhorst e, sobre todo, A. Pascher.

Estudio científico do cine e da súa influencia sobre a vida social.

Ciencia encargada de fixar, restaurar e comentar textos literarios, segundo a acepción clásica. Na súa versión máis ampla, o obxectivo final é coñecer as civilizacións pasadas a través dos documentos escritos que estas transmitiron, e que permiten comprender e explicar as correspondentes sociedades. Non obstante , na época contemporánea os seus obxectivos ampliáronse sensiblemente. Nesta acepción, a filoloxía ocúpase do estudo da linguaxe e mais da lingua, a literatura e as demais manifestacións da cultura dun determinado pobo, fundamentalmente a través dos textos escritos. Existe unha área común entre a filoloxía e outras ciencias, sobre todo a arqueoloxía e a lingüística. No que se refire á arqueoloxía, a diferenza radica en que esta última utiliza como material de traballo os vestixios materiais, mentres a filoloxía emprega sobre todo os testemuños escritos, e polo tanto converteuse en disciplina complementaria da historia, do mesmo xeito ca a epigrafía, a numismática, a codicoloxía...

Doutrina filosófica que se desenvolveu durante o primeiro período da Ilustración, que relaciona a perfección do mundo coa existencia de Deus.

fisioloxía patolóxica.

botánica.

Parte da xeobotánica que estudia as comunidades vexetais que se tipifican en asociacións, e as súas relacións co ambiente.

Rama da fitopatoloxía que trata da química, a formulación e a aplicación dos produtos e as materias que se empregan no control das pragas e enfermidades das plantas, e tamén dos correctores que se utilizan habitualmente para regular algúns procesos fisiolóxicos.

fisioloxía vexetal.

Parte da bioloxía que estudia os vexetais, coñecida comunmente como botánica.

paleobotánica.

Ciencia que estudia as enfermidades das plantas. Xeralmente, a fitopatoloxía restrinxe o seu campo ás enfermidades que causan os virus, os parasitos vexetais (bacterias, fungos ou plantas superiores), os nematodos e os factores ambientais, e deixa para a entomoloxía e a zooloxía aplicadas as enfermidades causadas por artrópodos, moluscos e vertebrados. O nacemento da fitopatoloxía como ciencia tivo lugar na primeira metade do s XIX, grazas ao desenvolvemento da micoloxía e da entomoloxía e ás primeiras probas de control químico. No ano 1807 J. L. Prévost probou conclusivamente que a carie do trigo se debía a un fungo, Tilletia tritici, que produce unhas esporas que se podían destruír pola acción do sulfato de cobre. Os traballos de H. A. de Bary e doutros destacados fitopatólogos da segunda metade do s XIX levaron ao descubrimento das bacterias como parasitos vexetais. No ano 1898 M. W. Beijerinck identificou o axente do mosaico do tabaco como unha entidade infecciosa diferente...

fitocenoloxía.

Parte da lingüística que se ocupa de estudar a compoñente fónica das linguas, é dicir, o uso lingüístico dos sons. Este termo empezou a utilizarse no s XIX para designar o estudo dos sons lingüísticos (equivalente á fonética lingüística), pero a partir de principios do s XX tomou un sentido máis especializado. A fonoloxía foi a disciplina que aplicou e desenvolveu con maior rapidez e éxito as ideas do estruturalismo lingüístico, sobre todo grazas aos traballos do Círculo Língüístico de Praga. Utilizando os criterios de conmutación e oposición, a teoría fonolóxica de Nikolaj S. Trubeckoj (Grundzüge der Phonologie, 1939) permite identificar os fonemas de cada lingua e establecer a rede de oposicións que forma con todos os outros fonemas que poden aparecer na súa mesma posición e contexto. Esta perspectiva tivo continuidade en Europa, coa chamada fonoloxía funcional. A partir dos mesmos conceptos básicos, Roman Jakobson desenvolveu unha fonoloxía máis centrada no estudo dos trazos distintivos...

Conxunto de métodos que permiten obter, a partir das fotografías aéreas, datos sobre a xeoloxía dunha rexión (estereofotogrametría, fotogrametría). As fotografías aéreas mostran, en ocasións, detalles xeolóxicos difíciles de detectar sobre o terreo e son empregadas para facer cartografías xeolóxicas de zonas pouco accesibles. Para a interpretación dos fenómenos xeolóxicos a grande escala utilízanse fotografías realizadas dende satélites.