"Mos" (Contén)

1. Que produce pracer á vista ou ao oído, pola súa beleza, perfección ou magnitude. Na tradición oral recóllense ditos como: “Á fermosa, o desdén sempre parece ben. Non hai fermoso que non teña algo noxoso”.

2. Que é grande ou ben desenvolvido.

3. Que denota xenerosidade ou nobreza.

1. Calidade de fermoso. Na tradición oral recóllense ditos como: “A fermosura cómea a sepultura. A fermosura cómea a terra. A fermosura moitas faltas disimula. Non hai fermosura sen axuda”.

2. Persoa ou cousa fermosa.

GALICIA

Escritor. De formación autodidacta, colaborou na prensa deportiva e na revista O Arco da vella da Agrupación cultural O Facho. Da súa produción destaca Triloxías (1981).

PERSOEIRO

Rei de Portugal (1367-1383), fillo de Pedro I e Constanza de Castela. Trala morte do rei castelán Pedro I o Cruel (1369), emprendeu numerosas guerras, nas que asinou alianzas cos reis de Aragón, Granada e Inglaterra, co fin de reclamar para si o trono de Castela. Promulgou a Lei das Seismarias (1375) que procuraba o desenvolvemento da agricultura e da navegación. Trala súa morte sen herdeiro varón, sucedeuno o seu irmán Xoán, mestre de Avís.

PERSOEIRO

Pintora e ilustradora. Coñecida como Lena Lemos, licenciouse na especialidade de pintura na Escola Superior de Belas-Artes de Porto (1976). Colaborou como ilustradora na colección Descubrir Coruña (1986-1989), en La Voz de Galicia e na revista Luces de Galicia e realizou as portadas de Floriram Cravos Vermelhos (1993), Evadne (1998) e Entre próspero e calibán (1998). Realizou exposicións individuais e participou en diversas mostras colectivas.

PERSOEIRO

Condottiere italiano. Ao servizo de Fernando o Católico loitou contra Carlos VIII de Francia (1492) e interveu na Batalla de Puglia (1500) e na defensa de Barletta (1503). Foi o inspirador da novela de Massimo d’Azeglio Ettore Fieramosca (1833).

PERSOEIRO

Soberano dos Países Baixos, conde de Artois, do Franco Condado e de Charolais (1493-1506), e rei da Coroa de Castela (1504-1506), fillo de Maximiliano I de Austria e de María de Borgoña. Casou en 1496 con Xoana, filla dos Reis Católicos, o que fixo que trala morte de Isabel a Católica (1504) e tralos Acordos de Villafáfila (1506), Fernando o Católico lles cedese o goberno de Castela. Foi o iniciador da dinastía dos Austrias.

PERSOEIRO

Rei de Francia (1285-1314) e de Navarra (Filipe III; 1284-1305), fillo de Filipe III de Francia e Isabel de Aragón. Casou en 1284 con Xoana I de Navarra e en 1286 foi coroado rei de Navarra. Polos tratados de Tarascó (1291) e Anagni (1295) concluíu as loitas cos aragoneses, que herdara do seu pai. Entre 1294 e 1296 enfrontouse aos ingleses e recuperou Guyenne e Gascogne, e no 1300 ao conde de Flandres, que foi liberado polos seus exércitos trala Batalla de Courtrai (1303). Estableceu unha pugna co Papa Bonifacio VIII por causa da bula Clericis Laicos (1296), que prohibía o pago de impostos ao poder civil por parte do clero. Impediu a saída das rendas francesas do papado e a entrada do clero nos Estados Xerais, ao que lle valeu a excomuñón. En 1312 obrigou ao papado a suprimir a orde militar dos Templarios e confiscou os seus bens.

PERSOEIRO

Historiador. Estudioso da economía na Antigüidade, foi autor, entre outras obras, de The ancient Greeks (1963), Democracy ancient and modern (1973) e Economy and society in ancient Greece (1981).

CAPITAIS

Capital da provincia homónima, Arxentina. Está situada á beira do río Paraguay, na fronteira meridional do Paraguay (148.074 h [1991]). A súa industria baséase nos derivados da agricultura e é o único centro industrial da provincia. Foi fundada o 8 de abril de 1879 por Luis Jorge Fontana como nova capital da provincia de Chaco tralo establecemento da nova fronteira co Paraguay. Do seu patrimonio cultural destacan a casa de goberno (s XIX) e as reservas naturais que existen ao redor da vila.

PERSOEIRO

Escritor, tradutor e director teatral. Licenciado en letras. Fundou o Teatro Independente Catalán e o grupo teatral Gil Vicente. Viviu en Alemaña algún tempo. Introduciu no teatro catalán as correntes teatrais doutros países. Xunto con Artur Quintana publicou unha antoloxía alemá de loita chamada A la paret, escrit amb guix (Na parede, escrito con xeso, 1967). Escribiu textos teóricos como Per una acció teatral (Por unha acción teatral, 1971). Comezou a súa obra poética Albes breus a les mans (Amenceres breves nos mansos, 1973) e Llibre de meditacions (Libro de meditacións, 1973). En 1980 recompilou a súa obra poética en Si tot és dintre (Se todo está dentro). Anos máis tarde publicou os poemarios Semblança (Semellanza, 1986), Per Puck (Para Puck, 1992) e Al llarg de tota una impaciència (Ó longo de toda unha impaciencia, 1994). En 1988 recibiu o Premio Nacional de Teatro e en 1994 o Premio Nacional de Tradución.

PERSOEIRO

Papa (891-896) e bispo de Porto (864). Foi enviado como legado xunto ao monarca búlgaro Boris I polo Papa Nicolao I (866) e serviu como mediador entre o Rei Lotario e a súa esposa (867). Excomungado por Xoán VIII (876), Marino I rehabilitouno no 883. Dende o papado enfrontouse co arcebispo de Colonia e cos partidarios de Focio en Constantinopla. Sufriu os ataques de Guido de Spoleto (892) e pediulle axuda a Arnulfo, rei de Xermania, que o derrotou no 894. En agradecemento coroou a Arnulfo emperador (896). Trala súa morte un grupo de nobres partidarios de Guido desenterraron o seu cadáver e xulgárono (897) no denominado Synodus ad cadaver.

GALICIA

Escritora e profesora de Ensino Secundario. Presentou o seu libro Carmen, Carmela, Carmiña ao Premio Planeta en 1994. En marzo de 2001, a Audiencia Provincial de Barcelona admitiu a trámite a súa querela interposta contra o premio Nobel Camilo J. Cela a quen acusaba de plaxiar a súa obra en La Cruz de San Andrés, gañadora do Premio Planeta de 1994.

GALICIA

Pintora. Formouse con Dolores Díaz Baliño. Pintou ao óleo e á augaforte fundamentalmente paisaxes, caracterizadas pola pincelada ancha e fluída. Realizou exposicións en París, Londres, Madrid, Barcelona, A Coruña e Vigo, entre outras cidades.