"ues" (Contén)

1. Relativo ou pertencente a Daguestán, aos seus habitantes ou á súa lingua.

2. Natural ou habitante de Daguestán.

3. Grupo de linguas faladas en Daguestán. Pertencen ao grupo superior nororiental das linguas nakho-daguestanas (o kumyk e o azeri, aínda que se consideradan daguestanas por razóns de localización xeográfica, pertencen á familia das linguas turcas). Divídense en catro grupos: o avaro (que inclúe o avaro, o andi e o dido), o darguano, o lak e o lézguico (co lézguico, o tabasarano e o agul). Algunhas das súas características fundamentais son: sistema fonético complicado, cun elevado índice de consonantismo gutural, división dos nomes en clases, amplo índice flexivo e caso ergativo. Ata finais de 1928 utilizaron a escritura arábiga, que se substituíu pola latina e, en 1938, pola cirílica.

4. Literatura multilingüe cultivada polos pobos que forman o Daguestán que, malia estar integrada por diversas culturas, ten unhas características comúns. Ata a chegada dos árabes reducíase a lendas, cancións épicas e proverbios. Baixo a influencia árabe e persa estas manifestacións orais consolidáronse por escrito. Non obstante , ata finais do s XIX non se pode falar dunha literatura propiamente dita: a partir de aí apareceron os primeiros poetas e as primeiras composicións líricas nas que abundan os temas tradicionais. Trala Revolución Rusa, a literatura experimentou un rápido proceso de expansión, co desenvolvemento da prosa e do teatro. Os principais representantes desta época son S. Stal’skij, G. Cadas, R. Rašidov, A. Abakarov e Šakhmatov.

PERSOEIRO

Político e avogado francés. Foi procurador do Consello do Rei (1785-1791), pero dende 1789 participou nos movementos revolucionarios e alistouse dende o primeiro momento na Garda Nacional. Foi nomeado presidente do distrito de Cordeliers e fundou, xunto con Marat e Desmoulins, entre outros, a Sociedade dos Dereitos do Home e do Cidadán (1790), que se transformou posteriormente no Club dos Cordeliers. Formou parte da Comuna de París e do Directorio do departamento de París, desde o que encabezou a revolta republicana que se produciu despois da fuxida do monarca Luís XVI e culminou na matanza do Campo de Marte. Despois deste suceso exiliouse por pouco tempo no Reino Unido, pero ao seu regreso a París participou na revolución do 10 de agosto de 1792. A Asemblea decretou a suspensión do rei e nomeouse un Comité Executivo, en substitución do goberno, no que Danton foi nomeado ministro de Xustiza. Elixido deputado por París para a Convención Nacional, en setembro de 1792, foi un dos xefes do...

PERSOEIRO

Pintor flamengo. Discípulo de Robert Campin, cultivou o retrato, a pintura relixiosa e o debuxo. Pintou un políptico por encargo de Le Clerq, abade de Saint Vaast de Arras, distribuído en diversos museos de Berlín (Visitación e Adoración dos Magos), París (A presentación no templo) e Lugano (Natividade). Realizou tamén cartóns para tapices e miniaturas.

PERSOEIRO

Pintor. Discípulo de Joseph-Marie Vien, gañou o Prix de Rome (1774) e trasladouse co seu mestre a Italia ata 1780; alí coñeceu a Antigüidade clásica. A súa obra caracterízase polo predominio do debuxo sobre a cor e pola sobriedade da linguaxe que se afastou da exhuberancia rococó. As obras Le serment des Horaces (O xuramento dos Horacios, 1784), Socrete au moment de prendre la cigüe (Sócrates no momento de tomar a cicuta, 1787) e Les liteurs rapportent à Brutus le corps de ses fils (Os litores lévanlle a Bruto o corpo dos seus fillos, 1789) consolidárono como artista neoclásico comprometido coa revolución. Foi membro da Convención e inspector xeral de Belas Artes. A Asemblea Nacional encargoulle en 1789 que realizase un cadro sobre o Sermente de jeu de paume (Xuramento do xogo da pelota), do que só se conservan os bosquexos. Inmortalizou os mártires da Revolución en La mort de Lepelletier (A morte de Lepelletier), La mort de Marat (A...

PERSOEIRO

Pintor francés. Relacionouse co grupo literario simbolista Jeune Belgique e pertenceu ao Círculo dos XX (1884-1893) e da Libre Esthétique desde o ano 1893. Traballou en Italia, Austria, Países Baixos e España. Entre as súas obras destacan Pink House (Casa rosa, 1892) e Peacocks (Pavos reais, 1896).

1. Aplícase ao proceso que sofren algúns tecidos ou órganos polo que se converten nunha masa fluída. Por exemplo, os cogomelos dos fungos do xénero Coprinus.

2. Aplícase á propiedade que teñen certos corpos de absorber a humidade que ten a atmosfera na que se encontran.

PERSOEIRO

Escritor francés. Fíxose famoso cunha tradución das Xeórxicas de Virxilio (1769). Publicou, entre outras obras, Les jardins (Os xardíns, 1782), L’homme des champs (O home dos campos, 1800) e L’imagination (A imaxinación, 1806), ademais de traducións en verso da Eneida (1804) e de O paraíso perdido (1805).

PERSOEIRO

Político e economista. Traballou na Banque de París como asesor de planificación, asuntos sociais e culturais. No ano 1974 ingresou no Parti Socialiste e foi ministro de Economía e Finanzas (1981-1984). Foi deputado do Parlamento europeo (1979-1984) e presidente do Comité económico e monetario das Comunidades Europeas (1979-1981). Tamén presidiu a Comisión Europea (1984-1994), cargo desde o que impulsou a integración europea mediante a aprobación da Acta Única Europea (1986), o Tratado de Maastricht (1992) e a admisión de novos membros. En 1989 concedéuselle o Premio Príncipe de Asturias á Cooperación Internacional e en 1995 o Premio Carlos V, en recoñecemento á súa tarefa a prol da unificación europea. Publicou Le nouveau concert européen (O novo concerto europeo, 1993).

PERSOEIRO

Realizador cinematográfico francés. En plena nouvelle vague acadou un gran renome coa obra Lola (1961) e con dúas comedias musicais: Les parapluies de Cherbourg (Os paraugas de Cherbourg, 1963) e Les demoiselles de Rochefort (As señoritas de Rochefort, 1966). Posteriormente realizou, entre outros filmes, Une chambre en ville (Unha habitación na cidade, 1982) e Trois places pour le 26 (Tres prazas para o 26, 1988).

PERSOEIRO

Realizador cinematográfico francés. Traballou como axudante de dirección de Luis Buñuel e J. Sassin, entre outros. Dirixiu diferentes filmes, como Le gigolo (O gigolo, 1960), L’homme de Marrakech (O home de Marraquex, 1965), Borsalino (1970) e Trois hommes à abbattre (Tres homes que abater, 1980).

PERSOEIRO

Filósofo. Logo de estudar na École Normale Supérieure de París, entre 1960 e 1964 foi profesor de filosofía na Sorbonne e desde 1965 na École Normale Supérieure; así mesmo foi profesor visitante en diversas universidades dos EE UU. Fundou e codirixiu o Collège International de Philosophie en París e dirixiu a École des Hautes Études en Sciences Sociales de París. Vinculado ao estruturalismo, o seu pensamento estivo tamén influenciado pola fenomenoloxía. É o iniciador da corrente teórica da deconstrución, un modelo de análise crítica que cuestiona as presuposicións, os valores e as xerarquías da tradición metafísica occidental, que tivo unha grande influencia nos EE UU como vía de interpretación para os textos literarios. Publicou La voix et le phénomène (A voz e o fenómeno, 1967), De la grammatologie (Sobre a gramatoloxía, 1967), L’écriture et la différence (A escritura e a diferencia, 1967), Positions (Posicións, 1972), Marges de la philosophie (Marxes da filosofía, 1972), Les styles...

PERSOEIRO

Matemático, enxeñeiro e arquitecto francés. En 1636 frecuentou o grupo parisiense de intelectuais ao redor de Marin Mersenne e escribiu un manual de composicións musicais. Iniciador da xeometría proxectiva, definiu o punto de inserción de rectas paralelas como o punto no infinito. Subliñou a importancia da perspectiva en xeometría e formulou o teorema sobre triángulos homolóxicos que leva o seu nome. Entre os seus discípulos figura Blaise Pascal.

PERSOEIRO

Realizador cinematográfico brasileiro. Foi un membro destacado do Cinema Novo con Ganga Zumba (1962) e Os heredeiros (1969). Posteriormente, dirixiu Chuvas de verão (1978), Bye Bye Brasil (1980), Quilombo (1984) e Dias melhores virão (1989).

1. 1. Relativo ou pertencente a Dinamarca, aos seus habitantes ou á súa lingua.

   2. Natural ou habitante de Dinamarca.

2. 1. Relativo ou pertencente á raza dinamarquesa de cans.

   2. raza dinamarquesa

      Raza de cans que, malia o nome, non é orixinaria de Dinamarca. Os cans desta raza teñen o corpo robusto, esvelto e elegante; a súa cabeza é longa e acaba nun fociño aplanado, as orellas son pequenas e ergueitas, e a cola longa. O seu pelame é curto e de cor variable. Hai dúas especies segundo o talle. O de máis talle tamén se coñece co nome de gran danés ou dogo alemán.

3. 1. Relativo ou pertencente á raza dinamarquesa de porcos.

   2. raza dinamarquesa

      Raza de porcos caracterizada pola lonxitude do seu corpo, as grandes dimensións dos pernís e o predominio do magro sobre o graxo. Teñen patas curtas, fociño longo e orellas grandes e horizontais. Tamén se lle chama raza de Landrace.

4. Lingua pertencente á familia lingüística xermánica do subgrupo setentrional (ou escandinavo) do phylum indoeuropeo, falada en Dinamarca e, como forma dialectal, nas provincias suecas de Sk<ne, Halland e Blekinge. Os principais trazos que a caracterizan e a diferencian do resto das linguas escandinavas son a simplificación dos antigos ditongos (trazo que comparte co sueco), coma nos termos sten (‘pedra’), øje (‘ollo’), fronte ao noruegués stein, auga; a sonorización das oclusivas xordas intervocálicas, como gabe (‘bocexar’), aede (‘comer’), kage (‘galleta’), que en sueco mantén o enxordecemento (gapa, <ta, kaka); o debilitamento ou a caída das vocais átonas, como en borger (‘burgués’), skomager (‘zapateiro’), fronte ao sueco borgare, skomakare; stød, ou o golpe da glote, fronte ao acento musical do sueco e do noruegués. Despois do período viquingo, o dinamarqués...

5. ...