"RC" (Contén)

GALICIA

Escritor e crítico literario. Doutor en Filoloxía Hispánica e profesor da Universitat de València, foi membro destacado das Festas Minervais, en que resultou premiado en diversas ocasións. Polo seu poemario Mesteres (1976), está considerado como un dos autores que abre a poesía de signo realista ás liñas de renovación da lírica galega no último cuarto do s XX. Colaborador asiduo de La Noche e doutras publicacións periódicas, a súa obra destaca polo relevo dos mundos mítico-simbólicos e a plenitude expresiva que acada a palabra poética. Da súa produción destacan os poemarios Sonetos de espranza presentida (1965), Palabra de honor (1967), Retratos pra tempos de pouca luz (1968), Memoria dunha edá (1976), Liturxia do corpo (1983), Antología personal (1987) e Noite do degaro (1994), máis a recompilación do seu traballo poético Do tempo posuído (2003). No ámbito da teoría, a crítica e a historia literaria...

PERSOEIRO

Compositor, musicólogo e escritor. Exerceu a crítica musical durante cincuenta anos e colaborou na Revista Musical Catalana. En 1903 fundou a Orquestra Valenciana de Cámara e foi nomeado profesor do conservatorio de València. Da súa obra destaca Valenciana, Abanicos antiguos, Rapsodia valenciana ou Acuarelas. Como crítico destacan Música popular española (1972), Historia de la música (1929) e Folklore musical español (1955).

MUNICIPIOS

Municipio de Murcia, situado na beira do río Guadaletín (77.477 h [2001]). É un centro comercial e agrícola do Campo de Lorca e posúe pequenas industrias alimentarias e de cemento. Cidade romana, foi sé episcopal no período visigodo e durante o dominio árabe converteuse nunha taifa independente. Reconquistada no s XIII, serviu de base de operacións aos Reis Católicos contra o Reino de Granada. Do seu patrimonio cultural destacan as murallas, os castelos medievais e a colexiata (1533), cunha portada barroca do s XVIII.

1. Calzado vello e en mal estado.

2. 1. Nome xenérico con que se coñecen varias especies de peixes de familias diferentes, en especial dos blénidos, dos góbidos e dos ofididos. Son de tamaño pequeno coa cabeza grande e segundo as especies, poden ser comestibles. Dentro do xénero Gobius, concéntranse unha gran parte de peixes que reciben este nome, como o lorcho cabezudo (G. cobitis), o lorcho dourado (G. auratus) ou o lorcho sanguinolento (G. cruentatus). Os blénidos deferéncianse dos góbidos por ter unha longa aleta dorsal e pel escorregadiza, como o lorcho bolboreta (Blennius ocellaris) ou os representantes do xénero Lipophrys. Teñen interese na pesca deportiva ou de ocio.

   2. lorcho cabecinegro [cast: moma] [Tripterygion delaisi, Fam dos tripteríxidos]

      Peixe que habita nos fondos, en sitios con pouca luz. Presenta aleta dorsal dividida en tres partes, as dúas primeiras espiñosas, e coloración variable. Os machos territoriais teñen a cabeza negra, e as femias e machos non territoriais son grisáceos. Aliméntase de invertebrados bentónicos.

   3. lorcho cheirento [Parablennius sanguinolentus, Fam dos blénidos]

      Peixe de pequeno tamaño, de ata 20 cm de lonxitude, sen escamas, que presenta a aleta dorsal continua. É gris con puntos e bandas doutras cores, herbívoro, e vive en pedregais de grava ou marxes de rochas.

   4. lorcho da area [Pomatoschistus minutus, Fam dos góbidos]

      Peixe de augas costeiras, en zonas areosas, que presenta ollos dorsolaterais, escamas na liña lateral e aleta caudal arredondada. As aletas dorsais están ben separadas, e os machos diferéncianse das femias porque non teñen o peito pigmentado e teñen unhas barras verticais negras nas costas.

   5. lorcho das pedras [Gobius paganellus, Fam dos góbidos]

      Peixe de augas interiores e da zona intermareal, con caluga con escamas, fazulas ás veces con escamas nun extremo, de cor acastañada e aleta caudal arredondada. Aliméntase de crustáceos e poliquetos.

   6. lorcho negro [Gobius niger, Fam dos góbidos]

      Peixe coa fazula sen escamas, de corpo baixo e alongado, cabeza grande con ollos laterais e aleta caudal arredondada. As femias son castañas, con puntos máis escuros nos costados e os machos máis escuros ca as femias, cunha mancha negra na parte anterior superior da aleta dorsal. Vive en augas interiores e aliméntase de lamelibranquios, poliquetos e larvas de quironómidos.

   7. lorcho transparente [Aphya minuta, Fam dos góbidos]

      Peixe nectónico, de corpo translúcido, que vive en cardumes e que se alimenta de zooplancto.

PERSOEIRO

Soprano. Coñecida como Pilar Lorengar, debutou como mezzosoprano en 1949. Destacou como intérprete de zarzuela, xénero que abandonou pola ópera. Foi artista permanente da Deutsche Oper de Berlín, onde interpretou papeis principais en óperas de Mozart, Verdi, Pucini, Wagner e Debussy.

GALICIA

Tipógrafo. Anarquista, integrouse no grupo Ni Dios ni Amo como editor da segunda época do xornal El Corsario. Xunto con Xosé Sanjurjo fundou a Sociedad Cooperativa de Obreros (1887). En 1903 presidiu a Asociación Tipográfica e o Centro de Estudios Sociales Germinal e, ao ano seguinte, La Antorcha Galaica del Libre Pensamiento. En 1906 foi un dos representantes das sociedades de resistencia coruñesas que asinou coa patronal o primeiro convenio colectivo da cidade. Colaborou en La Emancipación, Germinal e La Acción, e escribiu os ensaios Consecuencias del Estado (1896) e Creencia y Ciencia (1905).

MONTES

Monte situado entre as parroquias de Berrande e Moialde (Vilardevós). O seu cumio acada os 724 m de altitude.

PERSOEIRO

Astrónomo estadounidense. Descubriu o movemento de revolución de Mercurio e de Venus. En 1915 postulou a existencia dun planeta transneptúnico, do que calculou a órbita e a posición. Este planeta, descuberto en 1930 por Clyde Tombaugh, foi denominado Plutón.

PERSOEIRO

Xornalista e político. Fundou a revista Blanco y Negro en 1891, na que incorporou as últimas novidades técnicas para a prensa gráfica, e en 1903 o xornal ABC. En 1909 creou o grupo Prensa Española. Moi ligado á monarquía e aos sectores máis conservadores do país, foi deputado nas Cortes (1893) e senador (1903). Foi condecorado coas grandes cruces de Isabel la Católica e Alfonso XII.

PERSOEIRO

Xornalista e escritor, fillo do xornalista Juan Ignacio Luca de Tena y García de Torres. Cultivou a reportaxe xornalística, o teatro, o ensaio e a novela. Foi correspondente en Londres, Washington e Oriente Medio, e director de ABC. Das súas obras destacan Embajadores en el infierno (Premio Nacional de Literatura 1956), Edad prohibida (1958), La mujer del otro (Premio Planeta 1961), Pepa Niebla (Premio Ateneo de Sevilla 1970), Hay una luz sobre la cama (1970), El triunfador (1971), Los renglones torcidos de Dios (1979) e Poemas para después de muerto (1990). En 1973 foi elixido membro da Real Academia Española.

PERSOEIRO

Xornalista, fillo de Torcuato Luca de Tena y Álvarez Ossorio. Foi director de ABC (1929) e participou activamente no alzamento do 18 de xullo de 1936. Durante a Guerra Civil Española dirixiu o xornal ABC desde Sevilla. Ao finalizar a contenda foi embaixador en Chile e Grecia. En 1946 foi elixido membro da Real Academia Española.

PERSOEIRO

Poeta latino, fillo de Marco Aneo Mela e sobriño de Séneca. Foi educado en Roma e perfeccionou a súa instrución en Atenas, onde compuxo diversos poemas, que se perderon, como Iliacon, sobre a Guerra de Troia, ou Catachthonion, sobre o mundo dos mortos. En Roma, Nerón acolleuno no círculo dos seus amigos e, co gallo das festas que lle foron tributadas (Neronia, 60), compuxo as Laudes Neronis, polas que foi coroado como poeta e recibiu, antes da idade regulamentaria, a questura e o sacerdocio augural. Pouco despois (62), publicou os tres primeiros libros do seu poema Farsalia. Rompeu as súas relacións con Nerón, que o privou de recitar versos e de defender plets. Imbuído das ideas estoicas, anticesarianas e republicanas, foi un dos xefes da conspiración de Pisón (62); ao ser descuberta, foi detido e condenado. Foi admirado na Antigüidade, durante a Idade Media e o primeiro humanismo, e foi considerado un dos...

GALICIA

Comarca do interior de Galicia, situada no centro da provincia do mesmo nome. Limita ao N coas comarcas de Terra Chá (concellos de Guitiriz, Begonte, Cospeito e Castro de Rei) e Meira (concello de Pol), ao L coa Fonsagrada (concello de Baralla), ao S coas comarcas dos Ancares (concello de Baralla), Sarria (concellos de Láncara, O Páramo e Paradela) e Chantada (concello de Taboada), ao SO coa comarca da Ulloa (concellos de Monterroso e Palas de Rei) e ao O coa comarca de Terra de Melide (concellos de Toques e Sobrado). Abrangue unha extensión de 1.363,67 km2nos que acolle unha poboación de 112.218 h (2001), distribuídos entre os concellos de Castroverde (174 km2; 3.378 h), O Corgo (157,3 km2; 4.280 h), Friol (292 km2; 4.685 h), Guntín (154,7 km2; 3.423 h), Lugo (329,6 km2; 88.414 h), Outeiro de Rei (135,6 km2; 4.447 h), Portomarín (115,1 km2; 2.008 h) e Rábade (5,17 km2; 1.583 h). A rede viaria...