"AN" (Contén)

PERSOEIRO

Relixioso agostiño. Foi bispo auxiliar do arcebispo Miguel Payá i Rico en Toledo (1887-1894), bispo de Tui (1894-1914) e arcebispo de València (1914-1916). Destacou pola súa aberta oposición ao carlismo. Escribiu Otra historia (1899) e A los asociados de El despertar del Tea en Buenos Aires (1910).

PERSOEIRO

Relixioso. Bispo de Santander (1784-1819), foi perseguido por franceses e liberais, refuxiouse en diferentes mosteiros de Galicia, pero rematou fuxindo a Portugal, debido á incautación da súa obra El recíproco sin y con Dios de los hombres. Tras o retorno do absolutismo, regresou a Galicia e foi reintegrado finalmente na súa sé en Santander.

PERSOEIRO

Pintor. Foi discípulo de B. E. Murillo, e membro (1666-1673) e mordomo (1668-1669) da Academia de Pintura de Sevilla. Rematou os cadros do altar maior da igrexa dos capuchinos de Cádiz, que Murillo deixou sen rematar, e pintou San Felipe Neri adorando a la Virgen e San Cirilo de Alejandría.

PERSOEIRO

Pintor checo. Viviu en Dresden (1745), onde foi nomeado pintor de cámara da corte saxoa, en Roma (1751) e en Madrid, onde fixo numerosos retratos dos que destacan os de María Luísa de Parma e a Marquesa del Llano, traballou ao servizo de Carlos II e realizou A aurora, A apoteose de Hércules ou A apoteose de Traxano, para o Palacio Real. Elaborou, xunto con J. J. Winckelmann, as teorías do neoclasicismo, que plasmou no Parnaso, decoración dun teito da Villa Albani de Roma (1761), e no seu libro Gedanken über die Schönheit und über den Geschmack in der Malerei (Reflexións sobre a beleza e o gusto na pintura, 1762).

1. Relativo ou pertencente ás meniantáceas.

2. Planta da familia das meniantáceas.

3. Familia de plantas, da orde das solanais, constituída por unhas poucas especies de herbas perennes acuáticas, de follas alternas, de flores pentámeras e actinomorfas e de froitos capsulares.

GALICIA

Profesor e escritor. Licenciado en Historia e doutor en Pedagoxía, exerceu o ensino en colexios de Ourense e en Institutos do Carballiño e Madrid, onde o fai na actualidade como Catedrático de Ciencias Sociales. Sempre relacionado con distintos proxectos de renovación pedagóxica, foi responsable dos primeiros pasos de "Educación para la Convivencia" , como se chamaba a actual “Educación para a Cidadanía” nas primeiras reformas experimentais que se fixeron antes de que se promulgara a LOGSE en 1990. Participou en varias revistas científicas e profesionais dende os anos setenta, escribe a miúdo sobre políticas educativas en “La Voz de Galicia” e en “Escuela”. En 1983, chamou a atención sobre “Os petos de ánimas na provincia de Ourense” e comenzou a traballar intensamente coas editoriais “Popular”, “La Piqueta” e “Endymion”, de Madrid, vencelladas as duas últimas á relevante “Librería Fuentetaja”. Tamén colaborou en RNE-RADIO2 coa etnomusicóloga Xaquina Labajo, no programa “PARAMUSICALIA”...

PERSOEIRO

Compositor italiano. Nacionalizado estadounidense, as súas óperas realistas representan unha exitosa combinación de situacións dramáticas coa forma tradicional das óperas italianas. Destacan as súas obras The medium (1946), The consul (1950), The Saint of Bleecker Street (1954), Labyrinth (1963) e Goya (1986). Recibiu o Premio Montblanc da Cultura para Europa (1995).

IGREXAS

Igrexa parroquial situada en Malpica de Bergantiños. Pertenceu a un antigo mosteiro bieito homónimo (s X), e desde 1499 dependeu do mosteiro de San Paio de Antealtares, aínda que tamén estivo vinculada a Santa María de Cambre, San Martiño Pinario e á colexiata da Coruña. Orixinaria do s XII, na súa construción diferéncianse tres fases: unha primeira prerrománica, da que se conservan as tres naves separadas por pilastras; unha románica, na que se construíron as tres ábsidas -semicirculares as laterais e pentagonal a central- e unha terceira barroca, que afectou á remodelación da   fachada (s XIX), na que se destacou o corpo central sobre os laterais. Destaca especialmente o seu campanario. Foi declarada Ben de Interese Cultural en 1979.

PUBLICACIÓNS

Publicación que se editou en Lugo a partir de 1892 como órgano de expresión da Asociación Provincial del Profesorado de Enseñanza Primaria desa cidade. O seu fundador e director foi Celestino Buján Suárez.

PERSOEIRO

Político ruso. Foi o conselleiro principal do Tsar Pedro I de Rusia desde 1699, gobernador das provincias occidentais (1703) e príncipe (1707). Ao morrer o tsar, colocou no trono á súa viúva, Catarina I de Rusia (1725), pero polo poder imposto, e coa axuda do partido reformista, a aristocracia impuxo un Consello Supremo que acompañou o goberno da tsarina (1726). Cando esta morreu, a aristocracia acusouno de corrupción e foi desterrado a Siberia.

PERSOEIRO

Sindicalista e militar. Foi xefe militar da CNT e durante a Guerra Civil Española foi nomeado xefe da XIV división que loitou en Brihuega, e despois, do IV Corpo. Acadou o grao de tenente coronel.

GALICIA

Enxeñeiro técnico e sindicalista. Foi presidente e secretario de Formación Sindical e Migración da Confederación Intersindical Galega (CIG) e pertenceu ao consello asesor do Instituto Galego de Análise e Documentación (IGADI). Foi secretario da Irmandade Galega de Bos Aires (1969-1972) e fundador da organización estudantil ERGA (1972). Membro do secretariado político da Unión do Pobo Galego (UPG), foi secretario xeral da Intersindical Nacional de Traballadores Galegos (INTG) entre 1987 e 1994.

IGREXAS

Igrexa parroquial situada na Merca. Construíuse en distintas etapas pero a maior parte da estrutura, con cuberta de madeira, data do s XVIII. No seu interior destacan o sepulcro pétreo de Pedro López Mosquera Villar y Pimentel, señor de Vilar de Paio Muñiz (1632), unha fornela dos ss XV-XVI e os retablos barrocos.

PERSOEIRO

Escultor. Seguiu as premisas da arte borgoñoa, cun estilo que desenvolveu en Sevilla entre 1454 e 1467. A súa obra é de transición ao Renacemento. Realizou a estatua xacente do cardeal Juan de Cervantes, na capela de San Hermenegildo da catedral de Sevilla, e a maior parte da decoración das portas da catedral.

PERSOEIRO

Compositor italiano. Discípulo de Zingarelli, foi director do Conservatorio de Nápoles (1840-1870) e unha figura de transición entre Rossini e Verdi. Compuxo música sacra, fantasías para orquestra e óperas, das que destacan Elisa e Claudio (1821), I Normanni a Parigi (1832), Leonora (1844) e Virginia (1866).