"Guas" (Contén)

PARROQUIA

Parroquia do concello de Cotobade baixo a advocación de santa María.

CAPITAIS

Capital do estado de Aguascalientes, México, no altiplano mexicano (440.425 h [1990]). A súa altitude, 1.884 m, dálle un clima temperado que permite o cultivo de algodón e tabaco. Balnearios. Foi fundada no ano 1575.

RIOS

Río aragonés de 105 km de percorrido, afluente pola dereita do Ebro. Nace na serra de Cucalón e rega as hortas de Belchite (Zaragoza) e de Azaila (Teruel) mediante o encoro de Moneva. Recibe as augas do Moyuela.

GALICIA

Profesor, crítico literario, articulista e tradutor. Licenciado en Filoloxía Inglesa pola Universidade de Santiago de Compostela. Forma parte do equipo da revista Ler e leva a sección de poesía do suplemento literario do xornal O Correo Galego. Dentro da actividade musical, sobrancea como cofundador do grupo de canción belixerante Voces Ceibes co que chegou a gravar diversos discos. Como poeta publicou Paisaxe de Glasgow (1978), Ás veces en domingo abonda coa tenrura (1980), Poemas pra Ana Andrea (1982), Xuvia (1983), Caleidoscopio (1988), Oficio de ollar (1992), Camo Santo (1994), O gato branco (1995), Novos poemas para Ana Andrea (1991) e Billarda (1999); e como novelista, Agora xa foi (2000). A súa obra está presente nas antoloxías Escolma da poesía galega (1984), Poesía gallega de hoy (1990) e Fin de un milenio (1991). Como tradutor verteu ao galego...

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de València, Comunitat Valenciana, na marxe esquerda do río Turia (9.155 h [1996]). A superficie do territorio é case toda chá. Os principais cultivos son de regadío (cebolas, millo e laranxas), aproveitando a auga do Turia. A actividade industrial, moi diversificada, básease en pequenas empresas dos sectores do papel, téxtil e de materiais de construción, aínda que hai tamén unha gran fábrica de confección. A igrexa parroquial da vila é barroca, de comezos do s XVIII. No outeiro de Montiel, preto da vila, está o mosteiro e santuario de Montiel, centro de peregrinación comarcal.

CIDADES

Cidade do L de Puerto Rico (133.447 h [1990]). Situada no val de Caguas, o val interior máis grande de Puerto Rico, destaca como núcleo industrial de transformación da cana de azucre e do tabaco.

MONTES

Monte da serra do Barbanza que serve de límite ás parroquias (e concellos) de Baroña (Porto do Son) e Cures (Boiro). O seu cumio acada os 628 m de altitude.

MUNICIPIOS

Municipio da Comunidad Autónoma de Cantabria, no val do río Miera (2.483 h [1996]). Os seus principais recursos económicos son a agricultura e a gandería, que abastecen as industrias alimentarias locais. Do seu patrimonio cultural destacan os palacios de Pezuelas, Hoyas, Las Arenas, Viar e o dos Fernández de Velasco, declarado Ben de Interese Cultural en 1985, a igrexa parroquial do s XVII e a capela do Elechino do s XVI.

PERSOEIRO

Humorista coñecido polo pseudónimo de Forges. Estudiou telecomunicacións e ciencias sociais. Publicou o seu primeiro debuxo en 1964, cando traballaba como mesturador de imaxes en TVE. Os seus debuxos reflicten con ironía a España que viviu a transición e a consolidación da democracia. Colaborou en diversos medios como La Codorniz, Pueblo, Ya, Hermano Lobo, Por favor, Arriba, Informaciones, Interviú, Lecturas, El Jueves e Jano. Iniciou a súa viñeta diaria en El País en 1995. Como realizador dirixiu os filmes País SA (1975) e El bengador gusticiero y su pastelera madre (1976), e as series televisivas Vivir es lo que importa e 24 horas aquí. Como debuxante publicou El libro de Forges (1972), Historia de aquí (1980), En un país de Romerales (1986), No me fume (1996) e Doce de Babilonia (1999).

GALICIA

Historiador, etnógrafo, antropólogo e xeógrafo. En 1918 evitou marchar coa súa familia a Brasil ao ingresar nunha escola establecida en Famelga na parroquia de Aguasantas. O seu mestre convenceu aos pais para que continuase cos seus estudios e en 1919 aprobou por libre o ingreso no Instituto Xeral e Técnico de Pontevedra, onde realizou o bacharelato e onde tivo como mestres, entre outros, a Ramón Sobrino Buhigas, Antón Losada Diéguez e Castelao. En 1923 fundou xunto con outros compañeiros de estudios, entre os que se atopaba Sebastián González García-Paz, a Sociedade da Lingua, que tiña como principais obxectivos a defensa do galego e a elaboración dun dicionario. Ese mesmo ano interveu por primeira vez nun mitín no que defendeu a Manuel Portela Valladares. En 1924 trasladouse a Santiago de Compostela para estudar Filosofía e Letras. Axiña comezou a colaborar no Seminario de Estudos Galegos e, a proposta de Ramón Martínez López, ingresou nas Irmandades da Fala. En 1926 escribiu o seu primeiro...

FAMILIAS

Familia de arquitectos de orixe bretona, activos en Castela a mediados do s XV. Destacaron Pedro Guas e o seu fillo Juan Guas (?-Toledo? 1496), que traballaron xuntos na porta de Los Leones da catedral de Toledo (1453-1459). O segundo foi arquitecto dos Reis Católicos desde 1472 e creador do estilo isabelino. Traballou na portada principal da catedral de Ávila (1461-1463), da que foi o seu mestre; na capela maior do mosteiro de El Parral en Segovia (1472-1475); no claustro (1472-1485) e na capela de San Miguel (1483) da catedral de Segovia; e en Toledo no trascoro da catedral, onde foi mestre maior desde 1484. Dirixiu as obras do palacio de El Infantado de Guadalajara (1480-1483) e interveu nas obras da cartuxa de El Paular en Madrid (1484-1486), do mosteiro de Santa Cruz de Segovia (1485-1486) e, desde 1484, nas da igrexa de San Juan de los Reyes en Toledo.

MONTES

Monte situado na parroquia de Santa Mariña do Monte (O Barco de Valdeorras). O seu cumio acada os 1.347 m de altitude.

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de Málaga, Andalucía (3.260 h [2001]).