"Tura" (Contén)

1. Acción e efecto de abrir ou abrirse.

2. Separación entre dúas cousas próximas, entre dúas partes dunha mesma cousa ou espazo baleiro nun corpo que deixa un oco entre elas e permite o paso a través das mesmas.

3. Poro xerminativo dos grans de pole por onde xorde o tubo polínico.

4. Espacio baleiro ou desocupado, situado nunha parede ou construción, que dá paso a un lugar ou permite a entrada da luz.

5. Magnitude que mide a dimensión dos feixes de luz que, procedente do obxecto, penetran nun instrumento óptico. Nos telescopios e nas cámaras fotográficas, ten moito interese a abertura relativa, é dicir, o coeficiente d/f entre o diámetro d da pupila de entrada e a distancia focal f. Nos microscopios emprégase a abertura numérica.

6. Nos ss XI, XII e XIII, consistía en devolver o feudo en poder do señor alodiario en caso de queixa, ou ben sen ela se a infracción habida non tivera perdón ou esmena.

7. Treito articulatorio que se refire á distancia intermaxilar ou linguopalatal e que se emprega como característica relevante para cualificar os fonemas dunha lingua segundo o seu modo de articulación.

8. Grao de diverxencia dos costados dun ángulo, dun compás, etc.

ENTRADA LARGA

Representación dunha palabra ou dunha expresión por medio dalgunha das súas letras. A súa orixe hai que buscala no xeito simbólico de representar os nomes sagrados (nomina sacra), polo que se pode dicir que tivo unha orixe relixiosa; posteriormente, introducíronse outras abreviaturas para economizar o espazo e aforrar papiro ou pergamiño. Na Idade Media, nun intento de conseguir velocidade na escritura, inventouse o sistema taquigráfico chamado notas tironianas, que se empregou para representar as palabras que aparecían con máis frecuencia; paralelamente, introducíronse as notæ iuris. Estes sistemas combináronse co de abreviaturas por suspensión, que deixa as palabras inacabadas (a. C.: ante Christum; etc.: etcétera) e o de abreviaturas por contracción, supresión de letras no interior dunha palabra (Sra.: señora; Excmo.: excelentísimo). A abreviatura indicábase cunha raia, xeralmente plana, aínda que se podían ofrecer outras variantes....

1. Proceso de muda ou troco cultural. A palabra aculturación emprégase para indicar que determinadas estruturas culturais foron introducidas nunha formación social da que non son propias a través do seu contacto. O proceso e feito de aculturación denomínase empréstito cultural. A aculturación é un dos obxectos de estudo prioritarios da denominada historia cultural, que estudia a estrutura dunha cultura histórica considerada funcionalmente. En todo estudo de aculturación aparecen sempre dous elementos históricos estruturalmente dinámicos: a cultura doadora e a cultura receptora; en ambas, o proceso de aculturación implica un readaptamento cultural. O fenómeno foi estudado sobre todo en sociedades primitivas que sufriron modificacións substanciais na súa estrutura cultural como consecuencia do seu contacto con culturas máis complexificadas. O estudo dun proceso de aculturación comporta o establecemento do estado previo de cada sistema cultural, das condicións do seu contacto,...

2. Proceso de modificación do sistema lingüístico como resultado da interacción con outro.

1. Individuo que presenta formas de vida, condutas e comportamentos diferentes das que lle son propias pola súa cultura.

2. Aplícase á sociedade obxecto de aculturación.

1. A agricultura consiste na produción de vexetais por medio do cultivo da terra co obxectivo de transformar o medio natural -a través da selección de vexetais que melloren a produción ou resistan a factores climáticos adversos, da escolla das especies máis aptas para o consumo humano ou da mellora ou creación de solos óptimos para o emprego agrícola- cunha clara finalidade de alimentar. Neste sentido, a definición de agricultura debe incluír, tamén, os desenvolvementos científicos e técnicos que o ser humano utiliza para obter produtos vexetais e animais da máxima calidade e do máximo rendemento posibles. Así mesmo, as operacións de mercado, os estudios sociais e a fabricación das máquinas e obtención dos materiais empregados nos campos, tamén son incluídos neste concepto. Os factores que condicionaron historicamente a agricultura foron diversos. Os condicionantes naturais ou ecolóxicos (clima, relevo, substrato rochoso, tipo de solo, etc) afectan tanto ás especies seleccionadas como ás técnicas...

2. Tipo de agricultura que ten á familia como unidade económica, non sendo a agricultura a principal actividade económica en canto a ingresos. A explotación agraria encóntrase preto da vivenda familiar, adoitando ser a muller e os fillos, os que lle dedican a maior parte do tempo. Como agricultura intensiva desenvolvida en reducidas explotacións, a ATP ten unha crecente importancia en boa parte dos países da Unión Europea. É unha actividade que permite aumentar os ingresos familiares debido a que supón un aforro, resultado de non mercar os produtos que se cultivan, significando isto ingresos directos resultantes da venda dos produtos que non consumen; non obstante, élle difícil a competencia coas producións obtidas nas explotacións especializadas das economías de grande escala. A ATP é un resultado máis do proceso de urbanización e cambio económico de Galicia, sendo crecente o seu desenvolvemento, sobre todo en espacios periurbanos. Un tipo de ATP é a denominada agricultura de ocio ou...

3. Práctica agrícola que pretende eliminar os fertilizantes químicos e todo tipo de pesticidas de síntese; non é contraria a outras técnicas de cultivo como o traballo mecanizado da terra, a fertilización orgánica (compost e fertilizantes ecolóxicos), a rotación de cultivos e explotación axeitada do solo. Persigue o equilibrio de nutrientes no solo co obxectivo aumentar a resistencia dos cultivos a enfermidades e pragas, así como para evitar dispendio de nutrientes minerais achegados artificialmente; pretendéndose así a obtención de producións agrícolas de maior calidade e elevado valor nutritivo e unha explotación máis racional dos recursos, evitando procesos de contaminación de auga e solo, mellorando a súa fertilidade e posibilitando un aforro considerable de enerxía. A súa aparición é consecuencia da alarma social perante o deterioro ambiental debido ao uso xeneralizado de herbicidas, insecticidas, funxicidas, etc; nun segundo momento, dende mediados da década de 1970, estivo fundamentalmente...

4. Agricultura de alta produtividade e elevada capitalización caracterizada fundamentalmente por destinar case a totalidade da súa produción á comercialización. Trátase dunha agricultura moi mecanizada, e por conseguinte con baixas inversións de traballo. Tanto o tamaño das parcelas como o seu explotamento intensivo ou extensivo, vai depender do cultivo e do subtipo de agricultura comercial da que se trate. Así no Xapón, Formosa e Malasia predomina a agricultura industrial especializada; agriculturas altamente intensivas a pequena escala son, entre outras, a de regadío do Xapón e Formosa e as plantacións frutícolas e hortícolas de Europa e de Iberoamérica; a agricultura practicada na Europa occidental e nos Dairy e Corn Belts dos EE UU caracterízase polo seu carácter mixto; as grandes explotacións hortícolas dos EE UU, Iberoamérica e Australia, as extensas terras de regadío dos EE UU ou as modernas plantacións de Iberoamérica, África, Asia meridional e Oceanía practican unha agricultura intensiva...

5. Asociación para a explotación agrícola constituída por unha serie de persoas que se reparten decisións e responsabilidades, ao mesmo tempo que achegan, total ou parcialmente, os elementos de produción (capital) á nacente comunidade. A agricultura cooperativa é unha posible vía de superación de estruturas tradicionais en zonas de pequena e mediana explotación, xa que abre camiños a unidades máis amplas, equipadas convenientemente e, polo tanto, altamente produtivas.

6. Tipo de agricultura a tempo parcial practicada en pequenas parcelas anexas ás vivendas, fundamentalmente nas periferias urbanas. Formula o traballo como distracción e lecer en momentos de ocio cidadán.

7. Sistema de agricultura extensiva que a pesar dunhas escasas precipitacións non precisa achega de auga por medios artificiais. Co obxectivo de manter a humidade do solo adóitanse frecuentes barbeitos, cultivo e tratamento da terra reiterado despois das chuvias e roturación en cruz.

8. Práctica agrícola que ten como finalidade non agredir o medio ambiente. Baséase no cultivo de variedades adaptadas ás condicións climáticas da zona, reducindo o uso de fertilizantes e de produtos fitosanitarios.

9. Agricultura que cobre máis dun 50% das necesidades de alimentación dunha familia que lle achega a totalidade do traballo e do capital. A agricultura é a parte máis importante da economía de subsistencia, que tamén inclúe a gandería. A agricultura de subsistencia é unha variedade do sistema agrario tradicional na que a meirande parte da produción sedestina ao autoconsumo, sendo nulo ou moi reducido o dedicado a intercambio comercial. Asociado polo xeral a pobos subdesenvolvidos, a súa produtividade é moi baixa debido ao atraso técnico e o pouco optimizado uso da forza de traballo.

10. Sistema de cultivo caracterizado polo predominio dos elementos naturais sobre o capital e o traballo. Os investimentos de traballo son moi reducidos, polo que a produción depende máis da capacidade do solo que da do home, tendendo a obter un beneficio económico derivado máis do baixo prezo do custo de explotación do que dun rendemento elevado. Os baixos inputs de traballo, a reducida mecanización e a escasa fertilización son determinantes na obtención dunha produtividade reducida, do que deriva a necesidade de explotacións de gran tamaño para se achegaren os seus rendementos aos dos sistemas intensivos. Este sistema de cultivo adoita desenvolverse en territorios con baixas densidades de poboación, nos que é pouca a presión demográfica sobre o solo, sendo propia de zonas de secaño e de grandes extensións de terreo, que admiten un elevado grao de mecanización. Presenta formas de agricultura completa ou incompleta, segundo sexan explotados ou non ao máximo os recursos e as forzas...

11. ...