"nito" (Contén)

1. Nome que reciben as plantas do xénero Aconitum. Son especies de alta montaña, herbáceas e vivaces, de flores cigomorfas, de cor azul, branca ou amarela, reunidas en inflorescencias vistosas. A máis representativa é A. napellus, que contén unha serie de alcaloides tóxicos entre os que está a aconitina. En Galicia atópase a especie A. vulparia en lugares húmidos de montañas.

2. Extracto alcólico do tubérculo e das follas do acónito (A. napellus). O seu principio activo é un grupo de alcaloides tóxicos, o máis importante é a aconitina.

PERSOEIRO

Pintor castelán, discípulo de J. M. del Mazo. Pintou cadros de tema relixioso para os pazos do Buen Retiro e de Aranjuez.

PERSOEIRO

Xornalista. Foi redactor de El emancipador Gallego (1840), publicación que defendía a liberdade de ensino. Ademais foi alcalde de Santiago de 1865 a 1867. Publicou Curso de Economía política (1840) e unha serie de artigos titulados, “Sobre foros y censos de Galicia”, publicados en El Correo de Lugo.

PERSOEIRO

Humanista e eclesiástico. Participou no Concilio de Trento como teólogo e foi o encargado de coidar a edición da Biblia políglota de Anveres ou Rexia (1569-1573), reedición con novos textos e estudios da Complutense. Autor de Historia Natural (1601).

PERSOEIRO

Xurista e catedrático das universidades de Salamanca (1877), València (1891), Barcelona (1899) e Madrid (1917). Foi un dos iniciadores da moderna escola española de Dereito Mercantil. As súas obras máis importantes son: Bases del derecho mercantil (1903) e Manual del derecho mercantil (1928).

1. Forma castelanizada correspondente ao prenome ou apelido galego Bieito.

2. Liñaxe orixinaria dos arredores de Oviedo ou de Ponferrada. Unha rama pasou a Monforte de Lemos. Estendeuse por Burgos, La Rioja, Palencia, Castela e outras moitas comunidades españolas. As súas armas levan, en campo de ouro, unha árbore de sinople e un león de goles empinado ao tronco. A rama galega trae escudo partido: primeira partición, en campo de ouro e segunda partición, en campo de sable; sobre todo, unha aguia voante, metade de sable, en campo de ouro, e metade de ouro, en campo de sable; bordo de oito bandas, axadrezadas de ouro e sable, sobre campo de prata.

1. Peixe de corpo fusiforme de ata 85 cm de lonxitude, co dorso de cor azul escura con bandas oblicuas, que diminúe en intensidade nos lados, e coa parte ventral branca. Presenta a liña lateral claramente ondulada, o pedúnculo caudal estreito e de 7 a 10 entre a segunda aleta dorsal e a caudal, e tamén entre esta e a aleta anal. Viven preferentemente nas costas tropicais e temperadas do Atlántico e no Mediterráneo, en fondos de 200-250 m, onde se alimenta de grandes crustáceos, larvas e crías de clupeidos. A súa carne é moi saborosa e máis branca ca a do atún. Prepárase do mesmo xeito ca este: á grella, con tomate, en escabeche, encebolado e ao forno. No País Vasco é ingrediente principal dalgúns dos pratos máis representativos da súa cociña: o marmitako (guiso de bonito con patacas, allos, cebola, pementón e chile) e a ventresca (bonito cocido aderezado con aceite de oliva).

2. atún branco.

PERSOEIRO

Crítico e historiador de arte italiano. Licenciado en Dereito e Filosofía. Formou parte do Grupo 63, coñecido como teórico da chamada transvangarda italiana. Publicou numerosas obras, entre as que destacan O territorio máxico (1971), Superarte (1982), The international trans-avantgarde (A transvangarda internacional, 1982), A arte contra o 2000 (1992) e Ben Jakober-Yannink Un (1996). Foi comisario da Bienal de Venecia de 1993.

PERSOEIRO

Xornalista e escritor. Cursou estudios de filosofía e letras e de xornalismo en Madrid, á vez que traballou nalgúns medios de comunicación. Coñecido como Tucho Calvo, comezou no mundo da prensa en El Correo Gallego; posteriormente colaborou en La Región, Arriba, Opinión, Ciudadano, Radio Francia Internacional e El País, amais de dirixir, a mediados dos anos 80, o xornal La Crónica de León. Vinculado a La Voz de Galicia dende 1976, exerceu o labor de redactor e de xefe de opinión. Dirixiu a edición Murguía e La Voz de Galicia (2000) e publicou O legado xornalístico de Valentín Paz-Andrade (1977), Froito das lembranzas (1981, Premio Galicia 1980), PAE-Século XXI. No comenzo dunha nova historia da humanidade (1982), o libro de contos Astra o confín (1983), El laberinto de Krochne (1988), Valentín Paz-Andrade, a memoria do século (1998), Luz de abrente (1999), O xabaril...