¹ mal

1. s m

   Aquilo que prexudica dalgunha maneira a algo ou alguén.

   Ex: A néboa fíxolle moito mal ás patacas. 

   Sinónimos: dano. Antónimos: ben.
2. s m

   Dano moral ou material que recibe alguén.

   Ex: O mal non fai falla buscalo que aparece el só.

   Antónimos: ben.
3. [PAT]
   1. s m

      Alteración das condicións fisiolóxicas normais acompañada de sufrimento físico, así como das mentais.

      Sinónimos: doenza, enfermidade.
   2. mal caduco

      epilepsia.

   3. mal cativo/francés/ruín

      sífilis.

   4. mal de montaña/de altura

      Estado morboso provocado pola diminución da presión atmosférica. Maniféstase por vertixe, cefaleas, somnolencia ou dispnea. OBS: Tamén se denomina enfermidade de Acosta.

   5. mal de pedra

      Afección que  consiste na formación de cálculos nos riles.

   6. mal de san Lázaro

      lepra.

   7. mal de unlla

      glosopeda.

   8. mal inglés

      raquitismo.

   9. mal perforante

      Denominación xenérica de certas lesións tegumentarias que teñen tendencia a facerse máis profundas, causadas xeralmente por lesións nerviosas.

   10. mal suboccipital

       Tuberculose das vértebras atlas e axis.

4. s m [RELIX/FILOS]

   Privación do ben, feito que fai que un ser non sexa bó. Ao dar unha definición xeral cómpre recoller o carácter que para unha comprensión optimista do mundo tanto cristiá como racionalista, ten o mal como simple negación do ben ao tempo do carácter de positiva realidade que representa nunha concepción do mundo pesimista (dualismo, irracionalismo, existencialismo ateo). O optimismo cristián-racionalista, non nega a existencia do mal: segundo o cristianismo, todo o real é orixinalmente bó, e o mal non é senón froito da liberdade humana; para o racionalismo, o mal é un momento interior do desenvolvemento do ben. O establecemento do mal como principio real, concomitante co principio do ben, co que entrou en loita ao longo da historia, corresponde fundamentalmente ao maniqueísmo. Hai que distinguir, tamén, entre o mal físico e o que se considera como mal propiamente dito: o mal moral, que nace fundamentalmente da liberdade humana e que se identifica no cristianismo, co pecado, mentres que o fatalismo grego o identifica co destino.

5. mal de ollo

   Poder voluntario ou involuntario que posúen algunhas persoas mediante o que poden causar desgracias coa mirada.

Frases feitas

• Estar a mal. Ter inimizade con alguen.

• Mal por mal. Indica preferencia entre dúas ou máis opcións cando unha delas ten que suceder.

Refráns

• A mala paga cobrala, sequera en palla.
• Alá vaias mal, onde che poñan bo cabezal.
• Antes birollo que cego de todo.
• Antes torto que cego de todo.
• Cando mal, maleitas.
• Cando veñen os males,tódolos "iguales. tempos son
• Defendera-Io mal, falando ben do mal.
• Do malo, o mellor.
• Do malo, pouco; do peor, nada.
• Entre a rapa e a rebola ¡que o demo escolla!
• Máis vale dor de brazos que dor de corazón.
• Máis vale malo coñecido que bo por coñecer.
• Máis vale molla-las faldras que lixa-Ias toucas.
• Máis vale perder o pouco que perder o moito/perdelo todo.
• Máis vale quedar torto que morto.
• Máis vale ser tOrtO dun olIo que cego dos dous.
• Máis vale torto que cego.
• Mal de moitos, consolo de parvos.
• Mal de moitos, consolo de todos.
• Mal por mal, antes no cárcere que no hospital.
• Mellor é que a la se perda e que non se perda a ovella.
• Na casa do cego o tOrtO é o que manda.
• Non hai mal que non veña por ben, mais cata para quen.
• Non hai mal sen ben, cata para quen.
• O bo aborrece e o malo apetece.
• O mal nunha casa acaba coas caravillas.
• O mal sexa para quen o queira.
• O mal, mal criado fai.
• O pequeno mal espanta e o grande amansa.
• O pouco mal espanta e o moito pesa e cansa.
• O que ha de come-lo rato, que o coma o gato.
• Pouco mal espanta e moito amansa.
• Primeiro tOrtO que cego.
• Se mal é de costas, peor é de illargas.
• Se se queima a casa, quentémonos ás brasas.
• ¡Benia o mal que con durmir cura!
• ¡Deus conserve o meu amo, por medo doutro máis malo!