metafonía

Fenómeno fonético que consiste na alteración do timbre etimolóxico dunha vogal tónica (e, o) por influencia dun -a, un -e ou un -o finais. Afecta a palabras patrimoniais graves que pertencen ás clases de substantivo, adxectivo e aos pronomes ela(s) e aquela(s). A isoglosa [ ε]la/[‘e]la, aqu[ ε]la/aqu[‘e]la divide todo o territorio lingüístico en dúas metades: abertura do e nas provincias atlánticas fronte á conservación do e pechado no interior e no galego exterior. O -a final pode abrir o timbre da vogal tónica (ela [ ε]la), hora [‘ "Stone Sans PhoneticIPA"; "Stone Sans PhoneticIPA";ɔ ]ra) e o -o final, pola contra, pode pechalo (medo m[ e]do, ollo [ o]llo), fenómenos estendidos, sobre todo, polo bloque occidental. O -e final pode pechar o timbre da vogal tónica (neve n[ e]ve, queres qu[ e]res), fenómeno característico do sur de Pontevedra e que tamén se pode dar na subárea auriense do bloque central.