parir
(
-
v i
Expulsar a femia o feto do útero despois de transcorrer o período de xestación. Na tradición oral recóllense ditos como: “Non hai mal que por ben non veña, morreume a sogra e pariume a vermella. Ou parir ou rebentar, non hai outro camiño por onde botar. Aínda non pariu a cabra e xa o cabrito mama”.
Ex: Despois de cinco meses, a ovella pariu pola mañá cedo. A muller de Marcelo xa pariu.
-
v t
Expulsar a femia o feto do útero despois de transcorrer o período de xestación.
Ex: A vaca pariu dous xatos.
-
v t
Dar orixe a algo.
Ex: Pariu unha boa idea para a construción do novo anfiteatro. Ese autor pare as súas obras en pouco tempo.
Frases feitas
-
A nai que o (me, te...) pariu! Expresión de rexeitamento, protesta ou admiración.
-
Acabaramos de parir! Expresión que se usa cando por fin se resolve algo que estaba pendente desde había moito tempo.
-
Coñecer a un coma se o parise. Coñecer moi ben a alguén.
-
Poñer a parir. Criticar ou reprender duramente a alguén.
-
Quen te pariu que te arrole/lamba! Expresión que se usa cando non se quere aturar a alguén.
Indicativo
Ti
El/Ela
Nos
Vos
Eles pairo
pares
pare
parimos
parides
paren
Ti
El/Ela
Nos
Vos
Eles paría
parías
paría
pariamos
pariades
parían
Ti
El/Ela
Nos
Vos
Eles parín
pariches
pariu
parimos
paristes
pariron
Ti
El/Ela
Nos
Vos
Eles parira
pariras
parira
pariramos
parirades
pariran
Ti
El/Ela
Nos
Vos
Eles parirei
parirás
parirá
pariremos
pariredes
parirán
Ti
El/Ela
Nos
Vos
Eles pariría
parirías
pariría
paririamos
paririades
parirían
Subxuntivo
Ti
El/Ela
Nos
Vos
Eles paira
pairas
paira
pairamos
pairades
pairan
Ti
El/Ela
Nos
Vos
Eles parise
parises
parise
parisemos
parisedes
parisen
Ti
El/Ela
Nos
Vos
Eles parir
parires
parir
parirmos
parirdes
pariren
Imperativo
Ti
El/Ela
Nos
Vos
Eles -
pare
-
-
paride
-
Formas nominais
Ti
El/Ela
Nos
Vos
Eles parir
parires
parir
parirmos
parirdes
pariren
parida
paridos
paridas