Partido Republicano Democrático Federal

Asociación política de ámbito español que se organizou tras a Revolución de Setembro de 1868. Quixo ser a concreción organizativa do federalismo e do republicanismo, pero tardou en converterse nun verdadeiro partido político e inicialmente foi só un movemento que se pretendeu fundamentar na teoría do pacto de F. Pi i Margall. O movemento axiña se dividiu en benévolos e intransixentes. Os primeiros tendían a supeditar o partido á representación parlamentaria. Os segundos inclinábanse máis aos pactos rexionais e á actuación na rúa ou á insurrección armada. Tras o Pacto de Tortosa de maio de 1869, Pi i Margall impuxo a sinatura dun pacto nacional (xuño de 1869) que non puido evitar a insurrección federal. Na Primeira Asemblea Federal estableceuse, para conseguir máis unidade e eficacia, un directorio de cinco membros residente en Madrid. Ademais, a división interna continuou a agravarse, feito que favoreceu a proclamación da Primeira República Española. Como resposta configurouse unha tendencia de centro que, xunto á dereita, dominou as novas Cortes e constituíu o principal apoio de Pi i Margall nos meses de xuño e xullo. Despois, o cantonalismo, á parte de provocar a saída do poder de Pi i Margall, favoreceu o dominio da dereita e desorganizou o centro. En 1909 formou parte de Esquerra Catalana e, finalmente, en 1910 incorporouse á Unión Federal Nacionalista Republicana. Durante a Segunda República Española reconstruíuse un pequeno núcleo fiel á dirección madrileña, que pronto sufriu a escisión da Extrema Izquierda Federal, despois Partido Federal Ibérico.