poñer

1. v t

   Facer que alguén ou algo estean no lugar que se indica.

   Ex: Pon as xoias no estoxo.

   Sinónimos: pór.
2. v t

   Facer que algo ou alguén estea da maneira que se expresa.

   Ex: Con aquelas preguntas púxoo nun compromiso. Puxo a todos de xeonllos.

   Sinónimos: pór.
3. v t

   Calzar ou vestir algo.

   Ex: Puxo unha chaqueta e uns zapatos novos.

   Sinónimos: pór.
4. v t

   Dar certa cantidade de diñeiro ou doutra cousa material.

   Ex: Puxeron 20 euros cada un para comprar o regalo.

   Sinónimos: pór.
5. v t

   Deixar algo ou a alguén de forma diferente a como estaba.

   Ex: O can púxolle a saia perdida.

   Sinónimos: pór.
6. v t

   Estar escrito algo.

   Ex: A nota poñía que chegaría tarde.

   Sinónimos: pór.
7. v t

   Escribir ou enviar unha mensaxe.

   Ex: Poralle un correo electrónico ao chegar.

   Sinónimos: pór.
8. v t

   Chamar por primeira vez un nome.

   Ex: Púxolle Sabela.

   Sinónimos: pór.
9. v t

   1. Instalar algo nun lugar.

      Ex: Puxéronlle calefación á casa.

      Sinónimos: pór.

   2. Instalar un negocio.

      Ex: Puxo unha libraría.

      Sinónimos: pór.
10. v t

    Facer que un aparato comece a funcionar.

    Ex: Mándoulle que puxese a lavadora.

    Sinónimos: pór.
11. v t

    Dispoñer ou preparar algo.

    Ex: Uns poñen a mesa e outros recóllena.

    Sinónimos: pór.
12. v t

    Establecer ou fixar algo.

    Ex: Entre todos puxeron o día da excursión.

    Sinónimos: pór.
13. v t

    Sementar algo.

    Ex: Na horta puxo cebolas e leitugas.

    Sinónimos: pór.
14. v t

    Botar os ovos unha femia de animal ovíparo, especialmente as aves. OBS: Nalgunhas construcións omítese o complemento e adquire valor absoluto.

    Ex: Hoxe só puxeron dúas galiñas.

    Sinónimos: pór.
15. v pron

    Quedar nun estado diferente ao que estaba.

    Ex: Púxose moi triste cando recibiu a noticia.

16. v pron

    Meterse un astro por detrás do horizonte.

17. v pron

    Chegar a un lugar.

    Ex: Pola nova estrada ponse na casa en pouco tempo.

18. v pron

    Pasar a ocupar un determinado sitio.

    Ex: Antes de que os mandasen puxéronse en ringleira.

19. v pron

    Indicar ou reproducir o que alguén dixo.

    Ex: De súpeto pónseme: déixame en paz!, e marchou.

20. Acordo, inicialmente subscrito en 1961 entre diversos países europeos e EE UU, co fin de controlar as flutuacións do mercado do ouro e evitar grandes variacións no seu prezo.

Frases feitas

• Poñer a andar. Rifarlle a alguén.

• Poñer verde/a pan pedir/a feder/pingando. Criticar a alguén.

• Poñer(se) a + inf. Facer que alguén realice a acción que indica o infinitivo. Ex: Nas vacacións púxoo a traballar de albanel.

• Poñer(se) a + inf. Perífrase aspectual incoativa que indica o inicio da acción do infinitivo. Ex: Púxose a chover e non daba parado.

• Poñerse ben. Recuperar a saúde.

• Poñerse mal. Enfermar.

• Poñerse/Estar/Quedar a mal. Romper a amizade con alguén. Ex: Puxéronse a mal con todos os veciños.