xene
(< formación culta a partirdo lat genus ‘orixe’)
-
s
m
[XEN]
Unidade funcional de material xenético que está situada nos cromosomas e que corresponde a un fragmento de ADN que leva información sobre un determinado carácter. A xenética clásica consideraba tamén o xene como a unidade responsable do cruzamento e mutación, pero posteriormente demostrouse que a mínima parte de material xenético que pode mutar e recombinarse é unha parella de nucleótidos de ADN. As técnicas de enxeñaría xenética puxeron de manifesto que os xenes dos organismos superiores presentan diferenzas funcionais e de expresión respecto dos xenes bacterianos. Así, entre outras diferenzas, os xenes bacterianos son contínuos, mentres que os eucariotas presentan mosaicos, e o promotor nos procariotas é adxacente ao xene estrutural, mentres que nos eucariotas, consta de dúas partes complementarias.
-
xene atenuador
[XEN]
Xene de control que obstaculiza a síntese que realiza un operón, nun estadio intermedio.
-
xene común
[XEN]
Alelo que se presenta con maior frecuencia nunha poboación natural.
-
xene dominante
[XEN]
Xene que, nunha combinación heterocigótica, é o único que se manifesta.
-
xene estrutural
[XEN]
Xene que porta información para unha cadea polipeptídica específica.
-
xene letal
[XEN]
Xene que determina a morte prematura do organismo que o porta.
-
xene modificador
[XEN]
Xene que modifica o efecto doutro xene non alelo.
-
xene recesivo
[XEN]
Xene que non se manifesta nunha combinación heterocigótica cun xene dominante.
-
xene regulador
[XEN]
Xene que regula o funcionamento dos xenes estruturais.
-
xene saltador
[XEN]
Segmento de ADN especializado que pode transportarse a outra molécula de ADN. Este xene pode atoparse nun plásmido intacto ou nun cromosoma bacteriano. A súa importancia está na rápida transmisión de caracteres adaptativos, como se observa en plásmidos que confiren resistencia a axentes microbianos.
-
xene silencioso
[XEN]
Xene que non se manifesta na transcrición xenética.
-
xene supresor
[XEN]
Xene que impide a manifestación doutros xenes non alelos.
-
xenes complementarios
[XEN]
Conxunto de dous ou máis xenes independentes nos que o alelo dominante dun deles se expresa no fenotipo só cando os alelos dos outros xenes tamén son dominantes.