acelerador -ra

Que acelera.

Dispositivo que acelera ou retarda o movemento dun mecanismo.

ariante do método do Carbono 14 realizado mediante o acelerador ou coa espectometría de aceleración de partículas. Mide a cantidade de isótopo na mostra contando directamente os átomos remanentes, en lugar de facelo ao través da súa radiación.

Motor-foguete auxiliar de gran potencia que serve para darlle a un foguete espacial pesado a velocidade inicial precisa para poder continuar a marcha do motor principal.

Coeficiente que indica a cantidade que cómpre investir, ou demanda de bens de investimento, para cada incremento unitario da renda.

Dispositivo destinado a acelerar os electróns nun tubo de raios catódicos ou en calquera tubo electrónico.

Complexo de dispositivos deseñado para acelerar partículas materiais, coas que se provocan colisións violentas. Basicamente, o obxecto dun acelerador é fornecer feixes intensos de partículas con elevada enerxía cinética, provocar colisións entre eles e estudar os residuos destes choques. O resultado dunha colisión pode ser a disgregación das partículas en compoñentes máis elementais ou, de acordo coa relatividade especial, a liberación dunha enerxía que se transforme directamente en materia. As características definitorias dun acelerador son catro: o tipo de partículas que se aceleran (son sempre partículas estables cargadas electricamente: electróns, positróns, protóns, antiprotóns ou ións estables), a enerxía subministrada ás partículas (indica a profundidade coa que pode ser escudriñada a materia), a intensidade do feixe producido, medida en μA ou mA, e a forma na que se produce a colisión. Cómpre distinguir entre os aceleradores de branco fixo, nos que unha partícula proxectil incide sobre un branco de materia estacionario, e os aneis de colisión ou almacenamento nos que chocan dous feixes de traxectorias opostas. Os compoñentes dun acelerador de branco fixo son basicamente nove: a) unha fonte de partículas que ten que fornecer cantidades suficientes e nas condicións necesarias; b) os inxectores e extractores, dispositivo de entrada e saída do acelerador principal; c) a cámara da traxectoria que contén o feixe que se acelera e que se somete ao baldeiro; d) o dispositivo acelerador que se reduce, esencialmente, a un xerador de campo eléctrico que impele as partículas cargadas; e) un sistema de guiado que constrinxe a forma do feixe, adaptándoo á forma do tubo acelerador, e que está formado polos imáns desviadores; f) un sistema focalizador, composto de imáns, que impide a dispersión do feixe e o concentra nunha sección reducida; g) o branco, lugar no que se produce a colisión do proxectil cos núcleos atómicos ou os nucleóns; h) un sistema eficiente de blindaxe que protexe o persoal das radiacións resultantes; i) unha rede de detectores: contadores que miden a enerxía, a dirección e o poder de penetración das partículas resultantes da colisión, e cámaras de burbullas que rexistran fotograficamente o paso dunha partícula cargada e que permiten facer unha reconstrución posterior do mecanismo da colisión. Hai tres clases principais de aceleradores de branco fixo: os xeradores de alta voltaxe, os lineais e os circulares. Os aceleradores de alta voltaxe constante baséanse no establecemento dunha elevada diferenza de potencial entre os extremos do tubo acelerador. Son exemplos deste tipo o acelerador de Cockcroft-Walton (1932) e o xenerador electrostático de Van de Graaff (1931). Conseguen enerxías da orde do M e V e úsanse actualmente como preaceleradores inxectores de aceleradores máis potentes. Os aceleradores lineais (linac) compóñense dun tubo recto no que as partículas van sendo impelidas durante o seu movemento por impulsos aceleradores sucesivos. Cómpre distinguir entre os linacs de partículas lixeiras (e, e+) e os de partículas pesadas (p, D, ións), xa que o seu funcionamento é bastante diferente. Os aceleradores circulares caracterízanse pola forma espiral ou circular das traxectorias das partículas. En 1932 E. O. Lawrence construíu o ciclotrón, capaz de fornecer feixes intensos de ións. Unha modificación deste foi o sincrociclotrón, que acelera protóns ata 1 GeV. O betatrón acelera electróns mediante un campo eléctrico inducido por un campo magnético alternante. O máis útil de todos é, sen embargo, o sincrotrón, no que a estabilidade automática de fase asegura a sincronización do feixe cun campo eléctrico oscilante. Basicamente, un sincrotrón está constituído de cavidades resoantes, de imáns dipolares desviadores que lle dan a forma circular á traxectoria, e de imáns cuadripolares focalizadores que limitan a dispersión do feixe. En 1983 foi inaugurado en Xenebra o acelerador do CERN, o máis grande do mundo, con 27 km de circunferencia. Nel prodúcense colisións de protóns e antiprotóns. Ten unha potencia de 400 GeV en cada feixe. O acelerador Tristán, no Xapón, ten unha potencia de 30 GeV e o SLC do SLAC (Stanford Lineal Accelerator Center) de 50 GeV. O Hera de Hamburgo fai chocar protóns con electróns. O acelerador máis potente do mundo é o do Fermilab de Betavia (Illinois), que acelera protóns e antiprotóns ata producir choques cunha enerxía de 900 GeV en cada sentido. Un dos proxectos do CERN é construír, tamén en Xenebra, o LHC. Entre os proxectos futuros atópase o SSC, que será construído en Wakahatchee (Texas). Co SSC rematarase a carreira cara a aceleradores máis grandes. Tenderase no futuro a construír máis ben as chamadas máquinas de precisión, non orientadas a conseguir máis enerxía, senón a medir con maior corrección uns parámetros determinados.

Composto químico engadido aos reveladores para acelerar a acción lenta dos axentes redutores.

Bomba intercalada nun circuíto de calefacción central para activar a circulación da auga.