arxina

Léxico gremial dos antigos canteiros pontevedreses. Este léxico recibe, entre outras, as seguintes denominacións: latín dos canteiros, verbo dos arxinas, xerga, xalrar ou xerdir en verbo e a verba dos buxas. Coñécese en gran parte, non só por ser recollido por varios estudiosos, senón tamén porque aínda o usan os pedreiros actuais. O feito de non ser coñecida esta linguaxe nin, polo tanto, o seu estudo lingüístico débese á resistencia e prohibición (primeiro do gremio e logo da Sociedade de Canteiros) de ensinalo a persoas alleas ao oficio. Tanto quen o utiliza como os estudiosos que del se ocuparon, coinciden en que se trata dun modo de expresión moi antigo. Algúns queren ver a súa orixe nos restos dunha lingua prerrománica galega, outros opinan que se trata dunha linguaxe gremial que recibiu achegas do éuscaro debido a que os grupos de canteiros de Trasmiera, os biscaíños, traballaron na reconstrución dos castelos derrubados polos Irmandiños e no levantamento de templos, pazos e outros monumentos de Galicia.

Termo da xerga dos canteiros que corresponde ás voces ‘canteiro, compañeiro’.

Termo da xerga dos telleiros ou daordes que corresponde ás voces ‘amo, patrón, xefe’.

Termo da xerga dos cesteiros de Mondariz que corresponde á voz ‘canteiro’.