"Ambroa" (Contén)

PARROQUIA

Parroquia do concello da Irixoa baixo a advocación de Santiso.

IGREXAS

Igrexa tardorrománica dunha nave, cunha capela acaroada a cada lado, e cunha ábsida con columnas de basas e capiteis xa góticos que está situada na Irixoa. Rematando unha porta que conecta unha capela coa sancristía, aparece un tímpano semicircular adornado cun cuadrúpede de perfil que sostén cunha das patas flexionadas unha cruz de gran tamaño, cos brazos iguais e extremos ensanchados. Está flanqueado por un disco sen decoración e por dúas circunferencias sogueadas. É unha recreación dos tímpanos ornados cun Agnus Dei, e a súa cronoloxía sitúase arredor do 1225-1230.

GALICIA

Trobador galego. Activo entre 1228 e 1260, e proveniente dunha familia da pequena nobreza, militou nas tropas de Rodrigo Gomez de Trastámara e estivo relacionado coas cortes de Fernando III e Afonso X. Mencionado nunha doazón ao mosteiro de San Martiño de Xubia (1228), participou na Reconquista nas campañas de Murcia (1244) e Jaén (1246), acompañando a Afonso X. Posteriormente ausentouse da Península coa intención de viaxar a Terra Santa, de onde regresou en 1253. Mantivo unha relación coa soldadeira Maria Perez a Balteira, feito polo que tivo que soportar críticas doutros autores, como Afonso X, Gonçal’Eanes do Vinhal, Johan Baveca, Pedr’Amigo de Sevilha, Pero Gomez Barroso e Vasco Perez Pardal. No seu corpus literario aparecen quince cantigas: unha de amor “Grave dia naçeu, senhor”, en que trata a coita e a morte por amor de forma paródica nunha composición con irregularidades métricas e rítmicas; unha de amigo “Ay, meu amigo, pero vós andades”, en que a namorada, malia saber...