"Dax" (Contén)

1. Acción e efecto de abordar.

2. Colisión entre dous ou máis barcos. A responsabilidade dos danos e prexuízos acontecidos pola abordaxe é diferente segundo sexa fortuíta, culpable, común ou dubidosa. Por outra banda a abordaxe é un delito que pode ser de culpa cando incorre en neglixencia grave ou imprudencia; común se se realiza intencionadamente no mar; e militar cando transgrede os deberes do servizo relacionados coa navegación.

1. Movemento musical de tempo lento, entre o largo e o andante.

2. Fragmento escrito neste movemento. Indistintamente co largo adoita constituír o segundo tempo da sinfonía, a sonata e o concerto.

1. 1. Condición de bandido.

   2. Actuación de quen, afastándose dunha vida social normal, se dedica ao roubo, ao furto, a atentar contra as persoas e a outros actos de carácter delitivo, a miúdo formando unha banda armada cun propósito de actuación común baixo a dirección dun xefe. Os actos de bandidaxe constitúen, de xeito individual, delitos castigados polo código penal, e tamén existen lexislacións penais que castigan especificamente a bandidaxe como actuación de conxunto. Algunhas ordenacións xurídicas tipifican como tal certas actuacións con motivacións políticas ou sociais.

2. Acción criminal.

3. Práctica realizada polos bandidos, fuxitivos da xustiza, que eran perseguidos polo bando por actuar contra a lei e contra a comunidade. Desterrados da vila, quedaban obrigados a botarse ao monte, castigo que aparece nos expedientes de prisión xa dende o s XIII. A súa conduta violenta e criminal, que os diferenciaba dos bandoleiros, facía que a poboación os vise con malos ollos, conceptualizándoos como vulgares ladróns, sen bagaxe moral nin valores de convivencia, políticos ou relixiosos.

PERSOEIRO

Diplomático e político. Ostentou diversos cargos diplomáticos en Florencia (1795), Viena (1800), Lisboa, etc. Secretario nas Cortes de Cádiz, no 1821, foi ministro de Estado e Presidente do Goberno (18.8.1837-16.12.1837), ao rexeitar o cargo Espartero. É autor de Cuestiones de Estado e Historia de las relaciones diplomáticas.

1. Acción de blindar.

2. Capa de material especialmente resistente (aceiro, formigón, etc) coa que se reviste un vehículo, un barco ou unha fortificación, para protexelos dos proxectís, do lume, etc. A evolución da blindaxe estivo marcada pola evolución dos sistemas ofensivos, tanto que modernamente o extraordinario incremento da potencia das novas armas relegou a blindaxe a un segundo termo ( artillería). As blindaxes de formigón aplicáronse en bastimentos fixos (niños de metralladoras) e as de aceiro e outras aliaxes a enxeños móbiles (barcos, tanques, avións, etc). Aínda que na Antigüidade clásica ou nos barcos viquingos pódense atopar precedentes das actuais blindaxes, a aparición destas no sentido estricto de coirazas, sitúase no s XIX. A aparición da granada fixo que desaparecesen os barcos de madeira e que aumentase a blindaxe. En 1859 botouse a fragata francesa La Gloire, antecesora dos acoirazados, e ao ano seguinte construíuse en Gran Bretaña o primeiro barco de guerra de caixa metálica, ademais...

3. Cuberta metálica empregada para evitar os efectos dun campo eléctrico ou magnético exterior sobre un circuíto, elemento ou aparello eléctricos. Cando cómpre blindar as conexións dun aparello faise mediante fío ou cable blindado que vai recuberto cun trenzado metálico conectado á masa ou terra do aparello.

4. Revestimento que recobre total ou parcialmente unha máquina, aparello, vehículo, recinto ou cousa, impedindo que determinadas substancias (pós, gases tóxicos, líquidos corrosivos) ou certos efectos físicos (penetración, choque, calor, radiacións, campos eléctricos, etc) poidan traspasalo e afectar de xeito non desexado ao exterior ou ao interior, segundo os casos.

CIDADES

Cidade do departamento de Landes, en Aquitania, Francia, á beira do río Adour (19.309 h [1990]). É unha importante estación climática e termal. Tamén destaca a presenza dunha escola de aeronaútica militar. Conserva restos arqueolóxicos galorromanos.

1. Acción de hospedar ou hospedarse.

2. Lugar en que alguén se hospeda.

3. Cantidade de diñeiro que se paga por hospedarse nun lugar.

4. Obriga que tiñan os vasalos durante a Idade Media de proporcionarlle ao seu señor feudal aloxamento durante as visitas que realizaba a cada un dos lugares sobre os que exercía o señorío.

GALICIA

Xograr ou segrel galego. Estivo activo a mediados ou no terceiro cuarto do s XIII, atendendo aos elementos temáticos e estilísticos e á posición ocupada nos cancioneiros segundo a datación do Pergamiño Vindel (N), que contén as sete cantigas de amigo deste autor, seis delas acompañadas de melodía. Tanto neste pergamiño como nos dous cancioneiros apócrifos italianos, as sete composicións aparecen na mesma orde e cos seguintes incipits: “Ondas do mar de Vigo”, “Mandad’ey comigo”, “Mia irmana fremosa, treydes comigo”, “Ai Deus, se sab’ora meu amigo”, “Quantas sabedes amar amigo”, “Eno sagrado, en Vigo”, “Ay ondas, que eu vin veer”. As características técnicas e retóricas da súa obra reflicten unha educación esmerada en ambientes clericais ou aristocráticos. O trazo máis característico deste cancioneiro é a súa aparente unidade secuencial. Todas as cantigas presentan rima breve, o emparellamento dos termos amigo/amado e alusións a Vigo, pero a unidade secuencial vese no esquema compositivo....