"Tanis" (Contén)

PUBLICACIÓNS

Publicación anual aparecida en Vigo no ano 1959 con referencias, datos e informes referidos a esta actividade.

1. Roer cos dentes unha cousa repetidas veces e collendo un pouco de cada vez.

2. Morder unha froita ou obxecto deixando nela impresa a marca dos dentes.

3. Riscar cos dentes ou cun obxecto cortante a casca da castaña para que non estoupe ao asala.

CAPITAIS

Capital da provincia homónima, en Sicilia, Italia (62.708 h [1998]). É un centro comercial dunha área agrícola e mineira. Entre o seu patrimonio arquitectónico destaca o palacio Montcada e a catedral, ambos os dous barrocos.

PERSOEIRO

Químico italiano. Foi profesor de química en Alessandria (1851), catedrático nas universidades de Xénova (1855), Palermo (1861) e Roma (1871), e tamén senador (1871). Descubriu a reacción que leva o seu nome, desenvolveu métodos precisos de determinación de pesos moleculares e atómicos baseados na lei de Avogadro, e conseguiu a unificación dos criterios de formulación dos compostos químicos. Demostrou, ademais, que a química inorgánica e a orgánica se rexen por uns mesmos principios.

PERSOEIRO

Escritor. Cofundador do grupo poético Kwadryga (1927), a súa poesía é de temática proletaria, con referencias á súa cidade natal. Publicou Powrót na Powisle (O retorno a Powisle, 1935) e Dom i inne wiersze (A casa e outras poesías, 1964).

PERSOEIRO

Escritor. Comezou a súa andaina literaria con narracións surrealistas influídas por W. Gombrowicz. A súa prosa rexistrou con humor e intelixencia diversos aspectos da sociedade polaca contemporánea. Escribiu Jezioro Bodeńskie (Lago Constanza, 1946), Poźegnaia (A despedida, 1948) e Podroz (A viaxe, 1958).

PERSOEIRO

Novicio xesuíta polaco. Realizou estudios clásicos en Viena. Conta a lenda que alí se lle apareceu a Virxe co neno e comungou da mans dun anxo. Con 17 anos fuxiu a pé cara a Alemaña e Roma, onde foi admitido no noviciado por san Francisco de Borja e ingresou na Compañía de Xesús. Foi canonizado por Benedicto XIII en 1726. Na iconografía represéntase como un mozo imberbe e leva, como atributos persoais, unha azucena sostida por el ou por un anxo que o acompaña (símbolo da pureza), e outras veces ten aos seus pés unha arma de fogo ou unha peza de artillería (como protector de Polonia). A súa festividade celébrase o 13 de novembro.

PERSOEIRO

Rei nominal (1704-1766) e efectivo (1704-1709, 1733-1736) de Polonia e palatino de Posnania. Coa axuda de Carlos XII de Suecia, foi elixido rei de Polonia por primeira vez en 1704, aínda que trala vitoria de Poltava perdeu o trono fronte a Augusto II e viuse obrigado a refuxiarse en Suecia. Ao morrer este en 1733, foi reelixido rei, circunstancia que provocou unha guerra de sucesión. Tralo Tratado de Viena (1738) renunciou ao trono e a cambio obtivo a soberanía sobre Bar e Lorena. Seguidor do movemento ilustrado, tras abandonar Polonia dedicouse a embelecer arquitectonicamente Lunéville e Nacy e a escribir A voz libre do cidadán (1733) e o Memorial acerca da consolidación da paz universal (1749).

PERSOEIRO

Derradeiro rei de Polonia (1764-1795), tamén coñecido como Augusto IV. Formado en distintos países europeos, residiu na corte rusa antes de ser elixido rei de Polonia. Monarca ilustrado, tentou modernizar as institucións polacas fronte á oposición dos conservadores da Confederación de Bar (1771). Tralo primeiro reparto de Polonia (1772) perdeu o seu poder efectivo, polo que centrou as súas medidas reformadoras no ámbito da educación, a través da Comisión Nacional da Educación (1773). Trala Gran Dieta (1788-1792) prestou xuramento á constitución, aínda que en 1792 permitiu a intervención rusa. Non participou nin no segundo (1793) nin no terceiro repartimento do país (1795) e abdicou o 25 de novembro de 1795.

PERSOEIRO

Bispo e mártir. Estudiou en Polonia e París e foi bispo de Cracovia (1072-1079). Enfrontouse ao Rei Boleslao, botándolle en cara as crueldades e inxustizas que cometía co seu pobo e ameazándoo con terribles castigos se non se arrepentía. En vinganza, o mesmo rei asasinouno no altar mentres celebraba a misa. O Papa Inocencio canonizuno en 1253. Na iconografía viste de pontífice, con báculo e mitra, e leva como atributo persoal un cadáver resucitado. A súa festividade celébrase o 11 de abril.

GALICIA

Naturalista, investigador e escritor. Estudiou na Escola Superior da Mariña Civil da Coruña e licenciouse en 1968 na facultade de Náutica de Barcelona. Fundou e presidiu a Asociación Galega para a Cultura e a Ecoloxía e o Instituto Galego de Estudios Mariños, e foi presidente da Asociación de Oficiais da Mariña Mercante. Pertenceu ás xuntas rectoras dos parques naturais das Illas Cíes e do Monte Aloia en representación dos grupos ecoloxistas de Galicia, así como ao Consello Galego de Medio Ambiente. Na área da natureza descubriu as colonias de paíño europeo das costas galegas. Publicou numerosos artigos nas áreas da historia, etnografía, ciencias da natureza, arqueoloxía e espeleoloxía, e libros de investigación, entre os que cómpre destacar Illas de Ons e Sálvora, historia natural e humana, Viaxeiras da auga, Fauna galega para nenos galegos, Cruces mariñas e de mala morte das costas galegas, Illas de Galicia, Cíes y Ons: la ruta de las islas, As covas de Galicia, Tódolos peixes de Galicia,...

PERSOEIRO

Político e avogado. Adscrito ao Partido Demócrata, foi elixido por primeira vez deputado en 1851. Despois de ser elixido novamente deputado entre 1862 e 1865, en 1867 foi desterrado a Navarra pola súa actitude hostil contra os moderados; de novo en Madrid, fundou o periódico republicano federal La Igualdad (novembro de 1868). Nas eleccións de 1869 foi elixido deputado e encabezou a minoría republicana nas Cortes. Cando se proclamou a Primeira República foi designado presidente do poder executivo (12 de febreiro de 1873). Tras enfrontarse coa indisciplina militar, os intentos separatistas e os carlistas, dimitiu o 11 de xuño e marchou a Francia, de onde regresou aos poucos meses. En 1880 fundou o Partido Federal Orgánico.

PERSOEIRO

Político. Fundou en París o diario L’Orateur du peuple (1790), que se converteu posteriormente no órgano da reacción antixacobina. Deputado da Convención, reprimiu con fortes represalias ás insurreccións xirondina e realista en Marsella e Toulon (1793). Foi un dos principais responsables da caída de Robespierre (1794), pero só obtivo de Napoleón Bonaparte o posto de comisario en Santo Domingo (1799). Foi desde 1800 amante de Pauline Bonaparte.

PERSOEIRO

Novelista polaco. Especializado no xénero de ciencia fición, as súas obras manifestan a súa imaxinación futurista, o seu sentido filosófico crítico e un coñecemento perfecto da técnica moderna. Entre outras obras escribiu Dzienniki gwiazdowc (Diarios estelares, 1957), Solaris (1961), Bajki robotów (Fábulas de robots, 1964), Cyberiada (1965), Doskonat a próznia (O oco perfecto, 1971) e Golen XIV (1981).

PERSOEIRO

Pintor francés. Discípulo de Corot, foi un dos predecesores do impresionismo. Pintou paisaxes das ribeiras do Sena, como Le port de Caen e Le Seine à Saint-Cloud.

1. Palabra ou expresión portuguesa que se introduciu noutra lingua.

2. Costume característico dos portugueses.

1. Relativo ou pertencente ao lusitanismo.

2. Partidario do lusitanismo.

PERSOEIRO

Biblista francés. Xesuíta desde 1919, foi profesor da Sagrada Escritura en Lyon Fourière (1938) e no Pontificio Instituto Bíblico de Roma (1943). Foi un dos especialistas máis destacados do Novo Testamento e publicou Theologia biblica Novi Testamenti (1957).