"Zos" (Contén)

REXIÓNS

Rexión de Italia, na vertente adriática (10.794 km2; 1.274.520 h [1997]). A capital é L’Aquila. Dende 1963 a rexión comprende as provincias de Chieti, Aquila, Pescara e Teramo. Os Abruzos son montañas calcarias, moldeadas polos fenómenos cársticos, e fracturadas por fosas tectónicas e depresións sinclinais dominadas ao L polo Gran Sasso de Italia (2.914 m). Economicamente, aínda que a rexión é pobre, está a fomentar o turismo. Así, as praias da costa adriática orientáronse cara ao turismo, potenciando os deportes naúticos. Cómpre destacar a importancia turística e ecolóxica do parque nacional dos Abruzos, creado no ano 1923.

PERSOEIRO

Cabaleiro galego que xunto con Diego de Lemos e Pedro Osorio dirixiu a campaña dos irmandiños durante a Segunda Guerra Irmandiña. Segundo Amor Meilán na súa obra Biografías gallegas, pertencía á familia dos Lanzós de Vilalba. Semella que Alonso de Lanzós tiña xurada a destrución da Casa de Andrade; Vasco de Aponte mantén que recibía, como outros cabaleiros do tempo, soldo dela. Segundo Martínez Sueiro, o mesmo Rei Enrique IV deulle azos ao principio da loita irmandiña, cando o movemento recibía apoio rexio. Loitou dende Lugo ata Ferrol e Pontedeume, sobre todo nos estados dos Andrade, tomando a capital, Pontedeume, onde conseguiu alistar moitos dos vasalos de Andrade nas súas hostes. Sorprendido pola chegada dos exércitos señoriais, encabezados por Fernán Pérez de Andrade e Gómez Pérez das Mariñas, fortificouse no Castro de Gundián e enviou emisarios a Diego de Lemos contando co seu auxilio para resistir. Cando á mañá seguinte os sitiadores se dispoñían novamente a asaltar o castro,...

PUBLICACIÓNS

Publicación editada polo concello de Betanzos en 1953, subtitulado “Boletín de información municipal”. Desapareceu probablemente en 1955.

PERSOEIRO

Actor e director cunha longa traxectoria no teatro non profesional, fundamentalmente nos grupos Toxos e Froles e Amistade, de Ferrol; Agustín Iserni, de Redes (Camouco, Ares); ou Luzada, de Betanzos. Co Centro Dramático Galego participou nos espectáculos A fiestra valdeira (1994) e Valle-Inclán 98 (1998).

PARROQUIA

Cidade que é a capital municipal do concello de Betanzos.

GALICIA

Concello da comarca homónima situado na provincia da Coruña no NO da Comunidade Autónoma de Galicia )43° 16’ 7’’ de latitude N e 8° 12’ 7’’ de lonxitude O). Limita ao N cos concellos de Bergondo (comarca da Coruña) e de Paderne, ao L de novo con Paderne e tamén con Coirós e Oza dos Ríos, ao S outra vez con Oza dos Ríos e con Abegondo (comarca da Coruña), concello que marca os seus límites occidentais. Abrangue unha superficie de 24,2 km 2 cunha poboación de 13.328 h (2007), distribuídos entre a capital, Betanzos, e as parroquias de Brabío, Piadela, Pontellas, Requián, San Pedro das Viñas e Tiobre. Atópase a 24 km ao SL da cidade da Coruña e a 57 km de Santiago de Compostela. A capital do concello é a cidade de Betanzos. Cabeza de partido xudicial, está adscrito á arquidiocese de Santiago de Compostela.
Xeografía física
Climatoloxía
O territorio municipal está baixo o dominio climático oceánico temperado, caracterizado por un réxime térmico...

GALICIA

Comarca do NO da Comunidade Autónoma de Galicia, situada no interior do Golfo Ártabro. Esténdese aproximadamente entre os 43°05’ aos 43° 20’ de latitude N e os 7° 30’ aos 8° 25’ lonxitude O. Limita ao N coa ría de Betanzos e coa comarca do Eume, (en concreto cos concellos de Pontedeume e Monfero), ao L coa comarca da Terra Chá (concello de Guitiriz), ao S coas comarcas de Ordes, Arzúa e Terra de Melide, e ao O coa comarca da Coruña (concellos de Abegondo e Bergondo). Abrangue unha superficie de 676,49 km2nos que acolle poboación total de 39.348 h, distribuídos nos concellos de Aranga (120,18 km2; 2.448 h), Betanzos (24,25 km2; 12.296 h), Cesuras (79,61 km2; 2.733 h), Coirós (33,63 km2;1.553 h), Curtis (116,6 km2; 4.523 h), Irixoa (68,23 km2;1.768 h), Miño (32,52 km2; 4.870 h), Oza dos Ríos (71,92 km2; 3.240 h), Paderne (39,93 km2;2.758 h), Vilarmaior (30,37 km2; 1.412...

1. Apelido de orixe toponímica. A etimoloxía deste nome de lugar é escura. con todo , como apelido xa se atesta dende o s XII: “Petrus Tinosus de Betanzos” (doc ano 1199 en P. García de Loscertales Tumbos del Monasterio de Sobrado de los Monjes I, 1976, p 243.

2. Liñaxe que se estableceu en Baión, Vilagarcía de Arousa. Ás veces, os brasóns desta caste téñense confundido cos dos Andrade, probablemente por pertencer Nuño Freire de Andrade á fortaleza de Betanzos. Seica foi Gonzalo Díaz de Betanzos o primeiro en abandonar o apelido de Andrade e empregar o de Betanzos. As súas armas levan: en campo de azul, sete veneras de ouro, en tres paos de dous, tres e dous; bordo de prata, con oito aspas de goles. Algunha variante trae, en campo de prata, tres faixas de azul, ondeadas. Outros levan: en campo de ouro, tres leóns rampantes de goles, ben ordenados. Hai quen reseña outro escudo: en campo de sinople, un uz de ouro. Tamén se recolle un escudo partido: primeira partición, en campo de goles, cun castelo sobre rochas da mesma cor; segunda partición, en campo de sinople, cunha banda de ouro, engulida en cabezas de dragantes de sinople, perfiladas de ouro; bordo de prata coa lenda “Ave María Gratia Plena”.