"corón" (Contén)

PERSOEIRO

Político. Foi ministro de Asuntos Exteriores de Honduras en 1843 e presidente da República (1845-1847). Durante o seu mandato, desenvolvéronse dúas guerras, unha civil e outra exterior con El Salvador, por mor do apoio de Honduras ao xeneral Malespín na súa tentativa de ascenso ao poder. Ao seu regreso ao país, despois do desterro que sufriu durante a presidencia de Juan Lindo, ocupou diversos cargos na administración.

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de Badajoz, Extremadura, drenado polo río Guadiana (2.513 h [1996]). A base da súa economía é a agricultura (cereais, arroz e tabaco) e a gandería lanar. Fundado no s XIV pola orde de Alcántara, foi poboado a partir de épocas máis tardías. Do seu patrimonio cultural destacan a igrexa de San Bartolomé (s XVI) e as ermidas de Santa Ana e Nuestra Señora de la Piedad, coñecida tamén como Santa María del Zújar.

1. Forma castelá correspondente ao apelido galego Coroado.

2. Liñaxe natural do lugar de Cornado, en Touro, na comarca de Arzúa. Estendeuse por Castela, onde fundou unha nova casa, e logo pasou a terras americanas. A rama galega trae como armas escudo acuartelado: primeiro e cuarto cuartel, en campo de azul, con cinco flores de lis de ouro, postas en aspa; segundo e terceiro cuartel, en campo de ouro, cunha bandeira de goles. Algunha variante leva, en campo de goles, un león rampante de ouro, faixado de goles; bordo de azul, con oito flores de lis de prata. Outros empregan, en campo de goles, un león rampante de ouro, coroado do mesmo metal; bordo de ouro, con oito flores de lis de azul.

PERSOEIRO

Poetisa. A súa casa de Madrid foi centro de reunións literarias e refuxio de liberais, sobre todo trala Revolución de 1866. Residiu en diversas cidades do estranxeiro e, posteriormente, retirouse a Lisboa. Aos 13 anos escribiu a oda La Palma, loada por Espronceda. Logo editou a primeira edición de Poesías (1843). A súa poesía é prebecqueriana e de tema xeralmente amoroso, como a balada “El amor de los amores”. Tamén escribiu teatro, novela e recordos de viaxe.

1. Relativo ou pertencente á coroa.

2. 1. Relativo ou pertencente ao óso coronal.

   2. óso coronal

      óso frontal.

   3. sutura coronal

      Sutura articular localizada entre o óso frontal e os dous parietais.

3. Aplícase aos sons que se producen coa coroa da lingua elevada con respecto á posición neutral. Os sons non coronais son os que se producen coa coroa da lingua en posición neutral. N. Chomsky e M. Halle inclúen nas coronais as consoantes dentais, alveolares e palato-alveolares e as vocais retroflexas. Os restantes sons son non coronais. Os sons coronais son, unhas veces apicais, e outras predorsais.

1. Disposto en forma de coroa.

2. 1. Aplícase a unha estrutura anatómica que presenta unha disposición circular.

   2. Aplícase a cada unha das dúas arterias que saen da aorta ao nivel das válvulas sigmoideas, dispostas en forma semellante á dunha coroa arredor do corazón. Irrigan a víscera cardíaca, de xeito que a súa obstrución ocasiona graves trastornos no miocardio.

   3. Aplícase ao paciente afectado dunha cardiopatía, especialmente do tipo ateromatoso.

   4. enfermidade coronaria

      Trastorno cardíaco orixinado por unha subministración insuficiente de sangue por parte das arterias coronarias que provoca, fundamentalmente, unha isquemia do miocardio. A causa máis frecuente é a arteriosclerose.

   5. ponte coronaria

      Anastomose vascular cirúrxica aortocoronaria, na que un enxerto de vaso sanguíneo ou un tubo de material plástico fai de ponte entre a aorta e a arteria coronaria, eludindo o segmento vascular obstruído ou estenosado. Tamén se coñece como bypass coronario.

   6. unidade coronaria

      Área dun hospital especialmente equipada para o tratamento intensivo dos enfermos afectados de enfermidades coronarias como infarto de miocardio ou arritmias graves.

3. Rama do tronco celíaco destinada a irrigar a parte inferior do esófago e a curva menor do estómago.

4. Dobra do peritoneo que une o bordo posterior do fígado ao diafragma.

5. ...

1. Nos ss XVI e XVII, coroa heráldica.

2. Coroa realzada con follas de acanto, apio, flores de lis ou cruces patentes, que serve para timbrar escudos de armas.

1. 1. Oficial superior que ten o grao máis elevado nos exércitos de terra e aire, por riba do tenente coronel. Ten o mando dun rexemento, dun aeródromo ou base aérea, ou equivalente. Esta denominación empregouse nos exércitos casteláns e aragoneses de Fernando II. A partir do s XVI, os oficiais maiores dos tercios e rexementos dos diversos exércitos europeos recibiron, ademais do nome de mestre de campo, o de coronel, que se xeneralizou en Francia coa reorganización do exército de Luís XIV e que imitou en España Filipe V (1704). A súa divisa está formada por tres estrelas de oito puntas situadas no puño da casaca, na ombreira, no peito ou na gorra.

   2. Cargo militar da armada semellante ao do exército de terra que se corresponde co de capitán de navío.

   3. coronel xeneral

      Mando superior de determinados corpos dos antigos exércitos de Francia e España. En Francia, o cargo de coronel xeneral, ben de infantería ou ben de cabalería, eliminouno Luís XIV e volveuno crear Napoleón, cunha categoría inmediatamente inferior á de mariscal, e perdurou ata 1848. Desde 1705, os directores xenerais dos corpos de artillería e de enxeñeiros dos exércitos borbónicos de España tamén se denominaron coroneis xenerais. No exército de Rusia existe o grao de coronel xeneral, inmediatamente inferior ao de mariscal.

2. Cónxuxe do coronel ou da coronela.

PERSOEIRO

Político, escritor e xurista. Doutorouse en Madrid en Dereito (1862). Pertenceu ao partido demócrata e no 1863 marchou a Francia perseguido por conspirar contra Isabel II. Regresou a Madrid (1868) e foi membro da xunta revolucionaria do distrito centro, oficial do ministerio da Gobernación e deputado das Cortes Constituíntes por Mondoñedo (1869). Colaborou, entre outros, nos xornais El Látigo, La Democracia, La Discursión, El Pueblo e El Programa, e foi un dos fundadores de El Porvenir (1856). Foi coautor de Estudios sobre el derecho político: constituciones vigentes de los principales estados de Europa y América, precedidos de una reseña histórica de los mismos (1863). Escribiu Breves nociones de la historia de España (1862).