¹ poder

1. Publicación editada na Coruña a partir de xuño de 1981. Funcionou como boletín local da Confederación Sindical Galega nesa cidade. De carácter reivindicativo e orientado aos sectores obreiros, amosou unha fonda preocupación polo problema do paro na comarca. Nas súas portadas apareceron algunhas ilustracións de Castelao.

2. v t

   Ser capaz ou hábil para facer unha cousa.

   Ex: Non podo resolver ese problema.

3. v t

   Ter permiso, dereito ou liberdade para facer ou dicir algo.

   Ex: Non podía ir, tíñao prohibido.

4. v i

   Ter a forza física ou psíquica necesaria para facer algo.

   Ex: Puido con todos os libros dunha vez.

5. v i

   Ser capaz de vencer algo ou a alguén.

   Ex: A ver se lle podo, aínda que é moi forte.

6. v i

   Ter influencia ou dominio sobre algo ou alguén.

   Ex: Pode moito neses círculos económicos.

8. [DER]
9. s m

   Capacidade xurídica, legalmente escriturada e outorgada por mandato, que permite actuar en nome e a favor doutra persoa. OBS: Adoita empregarse en plural con sentido singular.

   Ex: O teu avó aínda ten poder para levar ao lombo o saco de patacas. O poder do vento levantou o tellado.

10. cuarto poder [COMUN]

    Forza ou vigor.

11. poder espiritual [RELIX]
    1. s m

       Dominio legal ou efectivo que se ten sobre alguén ou algo.

       Ex: O país foi sometido ao poder dos invasores. Ten poder para contratar a quen queira. As probas están en poder da policía.

    2. s m

       Capacidade de influír sobre algo ou alguén.

       Ex: Non teño poder sobre ela para convencela.

    3. s m [ECON]

       Dominio que unha persoa, un grupo ou un país ten sobre os bens e servizos de consumo ou sobre os factores produtivos, como os recursos naturais, a forza de traballo, a tecnoloxía ou o capital acumulado.

    4. poder adquisitivo [ECON]

       Cantidade de bens ou servizos que se poden adquirir cunha determinada cantidade de diñeiro. Flutúa inversamente ás variacións que experimentan os prezos dos bens.

    5. poder compensador [ECON]

       Reacción espontánea que as empresas ou grupos non oligopolistas, como por exemplo os consumidores ou os sindicatos, realizan para contrarrestar os efectos da actuación dos grupos ou empresas que controlan o mercado.

    6. poder liberador [ECON]

       Facultade de liberar débedas que as autoridades monetarias conceden a determinados tipos de diñeiro.

12. poder temporal [RELIX]
    1. s m

       Conxunto de funcións da Administración Pública dispostas para ditar, executar e interpretar leis, dirixir a administración do benestar público e soster a orde pública. A súa concentración tradicional nunha soa persoa, poder absoluto, adoita dexenerar en despotismo e ditadura. Para evitar esta arbitrariedade, fixéronse diversas clasificacións. Nos países democráticos estableceuse a división de poderes entre poder lexislativo, órgano encargado de facer e discutir as leis, ou parlamento; poder executivo, encargado de executar as leis, ou goberno; e poder xudicial, encargado de sancionar cando non se cumpren as leis, ou tribunais.

    2. s m

       Conxunto de forzas dun estado, especialmente as militares.

    3. poder moderador

       Xefe de estado nos réximes pluripartidistas que, situado por riba dos partidos e dos gobernos e como símbolo da unidade dos poderes executivo, lexislativo e xudicial, regula a vida política de acordo coa expresión da vontade electoral.

    4. s m

       Goberno dun estado.

       Ex: Chegou ao poder tras gañar as eleccións.

13. 1. Capacidade xurídica, legalmente escriturada e outorgada por mandato, que permite actuar en nome e a favor doutra persoa. OBS: Adoita empregarse en plural con sentido singular.

    2. Instrumento ou acta en que consta este dereito.

Frases feitas

• A/Ata máis non poder loc adv Que fai todo o posible. Ex: Estudou ata máis non poder.

• Non poder con. Non ser capaz de dominar algo ou a alguén. Ex: Non podo con ese neno.

• Non poder máis. Estar moi canso.

• Pode/Poida que. Indica posibilidade ou dúbida.

• Poder + inf Perífrase verbal que indica posibilidade. Ex: Pode chover ou pode nevar.

• Non poder ver a alguén. Odiar a alguén. Ex: Non me fales dela que non a podo ver.

Refráns

• A máis non poder, déitase Pedro coa súa muller.
• Non todos podemos o que queremos.
• O que non pode un, pódeno moitos.
• O que non pode, sempre quere.
• O que pode e non quere, cando queira, non poderá.
• Pode ben pouco o que non ameaza a outro.
• Quen máis non pode cos dentes acode.
• Quen máis non pode, co seu mal morreo
• Quen pode e non quere, cando quere non pode.
• Quen pode o máis, pode o menos.
• Quen pode, ao muiño vai e moe.
• Quen pode, puxa e o que non pode, tarruxa.
• Quen pode, puxa.
• Quen pode, puxa; e o que non, tarruxa.
• Se non podes o que queres, fai o que puideres; se puideres, fai o que quixeres e, se non, fai o que puideres.