"CEDA" (Contén)

Liñaxe que trae por armas, en campo de goles, un grifón de ouro; bordo de prata cargado de oito pintas de armiños de sable. Outra variante leva, en campo de goles, unha torre de prata, cunha doncela asomada a unha fiestra; bordo de goles, cargado de oito aspas de ouro.

Título concedido polo Rei Filipe IV en 1654 ao cabaleiro de Santiago, Alonso de Lanzós e Novoa, Andrade e Soutomaior , vizconde de Laiosa. Herdou o título o seu fillo primoxénito, Bernardino de Lanzós e Andrade . O III conde foi o fillo do anterior, Antonio de Lanzós Montenegro e Soutomaior pero pasou cedo ao seu irmán Xosé Bieito de Lanzós Novoa e Andrade en tempos de Filipe V (1710). O seu fillo, Antonio Pedro Nolasco de Lanzós e Taboada , herdou o condado, pero á súa morte (1754), e sen deixar descendencia, o título pasou ao seu irmán Baltasar de Lanzós e Taboada . O VII posto sucesorio ostentouno outro irmán, Francisco Xabier e despois a última dos irmáns, María Ignacia . O seu fillo foi o IX conde de Maceda, Gonzalo Manuel de Lando e Lanzós. Os títulos que acumulou pasaron ao xeneral Baltasar Pardo de Figueroa e Sarmiento...

Construción situada en Maceda. De planta cuadrangular, data cara ao s XII, e está encaixada nunha muralla que aínda presenta restos de dous torreóns redondos, barbacás e un corpo trapezoidal. O acceso era por unha porta en arco e o corpo tiña unha ampla solaina de balaústres e balconada. Foi utilizada basicamente como residencia, e entregada a María Fernández, filla de Tareixa de Portugal e Pedro Froilaz, conde de Traba, polo seu casamento con Xoán Ares de Novoa (s XIII). Na Segunda Guerra Irmandiña (1467), o castelo de Maceda foi asaltado e derrubado en parte por Diego de Lemos, fillo de Afonso López de Lemos. Foi declarada Ben de Interese Cultural (BIC) en 1994.

Construción situada en Santiago de Compostela. Encargóuselle a obra ao arquitecto Diego de Romay (1674-1683). Construíuse fóra das murallas da cidade, ante a porta de Mazarelos. Ten planta rectangular con tres alturas. A fachada, de estilo neoclásico, está flanqueada por pilastras corintias e na parte central, entre escudos, destaca un relevo da Anunciación, obra de Mateo de Prado (1674). A igrexa ten planta de cruz latina cunha soa nave e capela maior rectangular. Cóbrese con bóveda de canón e cúpula no cruceiro. No interior consérvase o sepulcro do fundador do convento, o arcebispo Andrés Girón, rematado en arco de medio punto. Sobre a porta destaca o campanario rematado en cúpula, realizado por José Crespo en 1740, a imitación do de San Fiz de Solovio.

Construción situada en Verín. A orixe da orde mercedaria que nela se alberga, remóntase ao s XV en Monterrei, lugar onde permaneceron os relixiosos ata que se tiveron que trasladar a Verín a principios do s XVII. A igrexa, do s XVIII, presenta torre barroca con balaustrada no segundo corpo e remate en bóveda de media laranxa. A fachada, sinxela, ten porta de medio punto flanqueada por columnas anexadas e o escudo da orde sobre a clave do arco, ademais de pináculos e frontón triangular partido.

Federación de grupos xuvenís autónomos dentro do Partido Galeguista (PG), creada en marzo de 1934, que tiña entre os seus obxectivos a galeguización da universidade e a autodeterminación de Galicia. En xuño de 1934 celebrouse a I Asemblea da Federación de Mocedades Galeguistas, da que saíron elixidos como secretario xeral Francisco Fernández del Riego, como secretario de organización Xaime Isla Couto, X. L. Fontenla de secretario técnico, e Xohán Luís Ramos Pérez-Colemán de secretario de propaganda. A partir da II Asemblea, celebrada en 1935 e na que foi elixido secretario xeral Xosé Velo Mosquera, as súas posturas radicalizáronse. Na III Asemblea, celebrada en Ourense en maio de 1936, triunfou o grupo nacionalista radical e acordouse a modificación dos estatutos e do seu nome polo de Federación de Mocedades Nacionalistas. Despois da asemblea en xuño de 1936 confirmouse a separación do PG. A Guerra Civil supuxo a súa fin.

Asociación constituída o 22 de agosto de 1953 no Centro Ourensán de Bos Aires liderada por Vidal Pérez Graña e coa colaboración de Antón Moreda e Antón Santamarina. Entre os seus obxectivos estaba coñecer e espallar a cultura e a realidade galega nos eidos da cultura, a historia, a xeografía, a economía e a lingua. Integrouse na Irmandade Galega e contou co apoio de galeguistas como Bieito Cupeiro Vázquez e Manuel Pedreira. Entre os seus socios destacaron Xosé Neira Vilas, Manuel Cordeiro e Xosé Casal. Impulsaron unha renovación do pacto Galeuzca, coordinándose con entidades xuvenís catalás (Juventut Catalana) e vascas (Acción Vasca).