"ERGA" (Contén)

1. Pequena árbore de follas sempre verdes, ovadas, de pecíolos longos e alados, flores pequenas, brancas e moi olorosas. Procedente da parte tropical e subtropical do SL de Asia, plántase en distintos países de Europa, sobre todo en Calabria e Sicilia. Algunhas variedades cultívanse como ornamentais.

2. Froito da árbore do mesmo nome, duns 7 a 10 cm de diámetro, piriforme, cítrico acedo pero moi perfumado, de cor marela pálida e pel delgada e rica nun aceite esencial, coñecido como aceite de bergamota e con uso en confeitería. Coa polpa prepáranse doces e conservas.

3. Denominación común de distintas variedades de peras de forma arredondada, aplanadas no pecíolo, e de polpa rica en zume.

4. Aceite esencial obtido ao espremer a pel da bergamota. Contén principalmente acetato de linalilo (34-45%), limoneno e linalol. Emprégase en cosmética e perfumería.

1. Embarcación de dous paos e velas cuadrangulares ou redondas. En Galicia, os bergantíns empregábanse para o transporte de mercadorías. A súa presenza era común naqueles portos que se dedicaban á exportación da súa produción industrial pesqueira. Cargaban as súas adegas cos produtos das fábricas de salgadura e conservas, transportando e exportando grandes cantidades de peixe en conserva cara a Levante, Andalucía, a zona do Cantábrico e mesmo Portugal.

2. Tipo de buque de guerra que, na primeira metade do s XIX, deu paso á construción das fragatas de hélice. No 1793 construíuse en Ferrol un buque destas características, bautizado co nome de Cuervo, que contaba con 14 canóns.

3. Navío de vela, que arboraba, ademais do bauprés, dous ou máis paos, dos que o trinquete era de tres pezas, cruzado e con gabia, e o outro ou os outros eran de dúas pezas, sen cruzar e cunha botavara e un pico en cada un deles izábanse unha áurica e unha escandalosa. Apareceu no s XVIII na mariña de guerra e na mercante, como unha evolución do bergantín, e subsistiu mentres perdurou a navegación de vela.

4. Navío de vela co casco de bergantín redondo e con aparello de polacra no pau maior (de dúas pezas) e aparello de bergantín no trinquete (de tres pezas).

1. Embarcación característica do Mediterráneo, mixta de xabeque e bergantín. Normalmente arboraba dous paos, ademais do bauprés, sen gabias nin cruzados: o trinquete, con velas redondas, e o maior, con vela latina. Algunhas bergantinas arboraban tres paos: maior e mediano con aparello latino e trinquete con velas redondas, e outras mesmo levaban aparello de goleta. Apareceu canda os bergantíns e empregouse nas mesmas navegacións.

2. Vela maior áurica dos bergantíns.

1. Relativo ou pertencente a Bergantiños ou aos seus habitantes.

2. Natural ou habitante de Bergantiños.

GALICIA

Comarca do NO da Comunidade Autónoma, unha das máis claramente definidas e de maior personalidade de Galicia. A súa delimitación coincide practicamente coa conca do río Anllóns. Está integrada polos concellos de Cabana, Carballo, Coristanco, Laracha, Laxe, Malpica de Bergantiños e Ponteceso. A súa cabeceira comarcal é o núcleo urbano de Carballo, situado a 43° 12’ 50’’ de latitude N e 8° 41’ 20’’ de lonxitude O. Limita ao N co Océano Atlántico, ao L coa comarca da Coruña, ao O coa Terra de Soneira e ao S coas comarcas de Ordes e Xallas. Abrangue unha superficie de 739,28 km2nos que acolle unha poboación de 71.230 h (1998).
Xeografía física
A comarca participa en conxunto dos trazos característicos do clima oceánico húmido (temperaturas suaves, escasa oscilación térmica, frecuentes precipitacións, alta humidade relativa, etc), pero amosa no seu interior certos matices orixinados pola distinta orientación, latitude e lonxitude. Deste xeito a comarca do...

PERSOEIRO

Mezzosoprano. Estudiou en Madrid con Lola Rodríguez de Aragón. A súa voz é moi persoal e particularmente recoñecible, de belísima cor e cun centro rico, corpóreo e cálido, con gran facilidade para as axilidades. Ofreceu o seu primeiro concerto no Ateneo de Madrid (16.2.1957). O seu debut operístico foi en xullo de 1957 no festival de Aix-en-Provence, interpretando a Dorabella do Così fan tutte mozartiano, baixo a dirección de Hans Rosbaud. Actuou nos principais festivais e teatros de ópera do mundo (Covent Garden de Londres, Scala de Milán, Metropolitan de Nova York, Colón de Bos Aires, etc), xunto a figuras como María Callas, Jon Vickers ou Mirella Freni e colaborou con prestixiosos directores de orquestra como Karajan, Solti, Mehta ou López Cobos. Carmen de Bizet foi un dos papeis emblemáticos na súa carreira, interpretado no festival de Edimburgo (22.8.1977), coa dirección musical de Claudio Abbado e escénica de Piero Faggioni. O seu repertorio inclúe ademais Charlotte...

MUNICIPIOS

Municipio do territorio de Gipuzkoa, Euskadi, situado no val do río Deba (15.317 h [1996]). É un centro industrial, favorecido pola súa situación nun nó de comunicacións. No termo atopáronse dúas estacións megalíticas, a de Udala-Intxorta e a da Elosua. Situada no interior do país dos vascóns, permaneceu allea á influencia romana e musulmana. A primeira referencia documental data de 1050, nunha escritura rexia de doazón de leiras ao mosteiro de San Juan de la Peña. Ao incorporarse o señorío de Gipuzkoa ao Reino de Castela (1200), principiou un proceso de fundación de vilas no que se inscribe a creación, no camiño de Vitoria a Deba e Getaria, de Villanueva de Vergara, fundada por Afonso X en 1268 baixo o foro de Vitoria. Coa intención de confirmar a posesión e frear o perigo que supuñan franceses e navarros, Afonso X concedeulle privilexios en 1273. Durante a Baixa Idade Media a vila experimentou un proceso de expansión urbana e económica que se prolongou na Idade Moderna: o mercado de trigo...

PARROQUIA

Parroquia do concello do Corgo baixo a advocación de san Pedro.

GALICIA

Concello da comarca de Bergantiños, situado na provincia da Coruña no NO da Comunidade Autónoma de Galicia. Limita ao N coa ría de Corme e Laxe e co municipio de Ponteceso, ao S cos concellos de Coristanco (Bergantiños) e Zas (Terra de Soneira), ao L con Coristanco e ao O co de Laxe. Abrangue unha superficie de 100,3km 2 cunha poboación de 5.091 h (1997), distribuída en dez parroquias: Anós, Borneiro, Canduas, Cesullas, Corcoesto, Cundíns, O Esto, Nantón, Riobó e A Silvarredonda. A capital municipal, A Carballa, na parroquia de Cesullas, está a 43° 12’ 40’’ de latitude N e 8° 54’ de lonxitude O, a 56 km de distancia tanto da Coruña como de Santiago de Compostela. Está adscrito ao partido xudicial de Carballo e á arquidiocese de Santiago.
Xeografía física
O concello de Cabana de Bergantiños está baixo o dominio climático oceánico húmido, e máis concretamente se inclúe no subtipo do litoral atlántico do NO, caracterizado pola influencia directa do Océano...

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de Palencia, Castela e León, situado no alto val do río Pisuerga (2.796 h [1996]). A base da súa economía é a agricultura (hortalizas e froiteiras) e a gandería. Hai diversos encoros con centrais eléctricas e son importantes os xacementos de cobre e carbón. Na igrexa gótica de Santa María del Castillo destaca a capela de Santa Ana.

PUBLICACIÓNS

Publicación aparecida en Carballo o 10 de febreiro de 1909 e que cesou a súa edición o 20 de xullo do mesmo ano. Fundado e dirixido por Xervasio Varela, contaba coa colaboración de Eduardo S. Serrano, Guillermo Díaz e Hernán Sáez, entre outros. Tiraba tres números ao mes e imprimíase nos obradoiros tipográficos do propio director. Ademais de noticias de carácter xeral e crónicas, incluíu unha guía para agricultores, un álbum poético e información histórica sobre Carballo e a súa comarca.

1. Acción e efecto de envergar.

2. 1. Ancho dunha vela envergada.

   2. Conxunto de todos os envergues dunha vela.

3. 1. Distancia entre os extremos das ás dun animal cando este as ten completamente despregadas.

   2. Distancia entre os extremos das alas dunha aeronave.

4. 1. Corpulencia dunha persoa ou dun animal.

   2. Tamaño dunha cousa.

5. ...

1. er algo ou a alguén ao lonxe sen percibilo ou distinguilo ben.

2. Comezar alguén a comprender ou a decatarse de algo.