"Toledo" (Contén)

PERSOEIRO

Escritor. Incorporou á literatura castelá un extenso vocabulario de lingua popular e coloquial, antecedente da linguaxe de La Celestina. Da súa produción destacan Corbacho o Reprobación del amor mundano, de carácter satírico, Vidas de San Ildefonso y San Isidro, Atalaya de las Crónicas, de tipo histórico, e a obra menor Vencimiento del mundo. Así mesmo, fixo a tradución do Libro de la perdurable virginidad de Santa María, obra de San Ildefonso.

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de Toledo, situado en Castela-A Mancha e regado por varios regatos que aflúen no Tajo (2.055 h [2001]).

MUNICIPIOS

Municipio de Castela-A Mancha e capital da provincia homónima (68.382 h [2001]).   A falta de industria e a absorción comercial por parte de Madrid explica o seu lento crecemento demográfico. As novas industrias e o turismo superaron a súa artesanía, de gran prestixio. É sé arcebispal. Antiga poboación de orixe céltica, foi ocupada polos romanos (193? a C), de quen recibiu o nome de Toletum e se converteu en sé episcopal (300?). Adquiriu especial importancia tras os Concilios de Toledo e foi capital do reino hispanogótico e centro dun arcebispado. Coa dominación musulmá perdeu a súa capitalidade. Durante o emirato de al-Hakam I (796- 822) estalou unha insurrección moi violenta, que foi duramente reprimida polo muladí Amrus ben Yusuf, que culminou coa matanza coñecida como a xornada do foso. Sometida ao Califato de Córdoba, baixo Abd al-Rahman III (929-931) retomou unha fase de esplendor. Foi a capital da Taifa de Toledo (1035-1085), e formouse nela unha comunidade xudía, que foi...

CIDADES

Cidade do estado de Ohio, EE UU (313.619 h [2000]). Posúe un porto na desembocadura do Maumee, no extremo occidental do lago Eire, con industrias siderúrxicas e metalúrxicas, construcións navais, aeronaúticas, de automóbiles e eléctricas.

CIDADES

Cidade e porto da illa de Cebu, Filipinas, situada 30 km ao O de Cebu (120.000 h [1990]).

DISTRITOS

Distrito de Belize (4.4.413 km2; 22.660 h [estim 1998]). A súa capital é Punta Gorda (5.010 h [1998]).

PERSOEIRO

Político e economista. Presidente de Perú desde 2001, foi líder do Partido Político Perú Posible e do movemento de resistencia pacífica contra o seu antecesor, Alberto Fujimori.

PERSOEIRO

Arquitecto renacentista. Estudou en Roma, onde traballou no Castel San’t Angelo con A. da Sangallo o Novo e en San Pedro do Vaticano, xunto a Miguel Anxo (1546-1548). En Nápoles participou na fortificación do Castelnuovo e do Bosco de Sant Arcangelo. Empregou formas clásicas e sobriedade decorativa. Nomeado arquitecto real en 1559, encargouse das obras do Palacio de Aranjuez, do Monasterio de los Jerónimos, o Monasterio de las Descalzas Reales e o Alcázar, en Madrid. Ademais, Filipe II encargoulle a construción do Real Monasterio de San Lorenzo de El Escorial, do que fixo os planos e edificou a fachada sur e o Patio de los Evangelistas. Á súa morte, Juan de Herrera sucedeuno ao fronte das obras que deixara sen rematar.

REINOS

Reino independente xurdido en Al-Andalus no s XI, despois do desmembramento do Califato de Córdoba (1017-1023). Ata 1036, o seu goberno foi exercido por Ya‘ĩš ibn Mu ḥ ammad ibn Ya‘īš e posteriormente pasou a mans da familia dos Banū ḏ ī-l-Nūn. Con Ya ḥ yà ibn Ismā’īl al-Ma‘mūn (1043-1075) alcanzou o máximo esplendor, coa anexión da Taifa de València (1065), a conquista de Córdoba (1074) aos abbaditas de Sevilla e a garantía da neutralidade cristiá nos asuntos da Taifa. O seu neto e sucesor, Ya ḥ yà ibn Ismā’īl ibn Ya ḥ yà al-Qādir (1075-1085), non puido manter os dominios. A pesar do intento de manter a independencia por parte do pobo, a capital e unha boa parte da Taifa foron anexionadas a Castela en 1085.

PERSOEIRO

Arcebispo de Toledo (646-657). Fundou a sé toledana e presidiu os concilios VIII, IX e X de Toledo. Escribiu 102 poemas recollidos no Libellus diversi caminis metro. Iconograficamente representouse con vestiduras episcopais, co plano dunha igrexa na man e pezas de cantaría ao seu carón. A súa festividade celébrase o 15 de novembro.