"Tui" (Contén)

1. Que se dá sen cobrar ou se recibe sen pagar.

2. Que carece de base ou fundamento.

1. Acción e efecto de intuír.

2. 1. Rapidez e seguridade de xuízo.

   2. Especie de facultade de acerto instintivo.

3. 1. Coñecemento inmediato obtido sen discurso reflexivo. Platón fixo da intuición unha forma de coñecemento superior que tiña por obxecto a visión das ideas, e para R. Descartes tratábase do coñecemento das evidencias máis simples. B. de Spinoza converteuno nun coñecemento de terceiro grao, certo e infalible, que achega paz ao espírito co saber supremo que lle proporciona. I. Kant só admitiu unha intuición empírica ou captación sensible do fenómeno e unha intuición pura a priori, principio unificador da realidade empírica. A filosofía postkantiana instaurou a intuición intelectual ou facultade creadora do acto mental. Este concepto sufriu unha dura crítica por parte das escolas positivistas como fonte de todo tipo de falacias e divagacións ociosas.

   2. Capacidade de coñecer pola intuición.

   3. Obxecto da intuición.

1. 1. Doutrina filosófica segundo a que a intuición é a forma primordial do coñecemento. Postula unha aprehensión irracional de realidades extraempíricas e do absoluto.

   2. Corrente epistemolóxica, propia da escola escocesa, segundo a que a existencia do real material é directamente coñecida, non simplemente inferida.

2. Corrente do pensamento matemático, nacida na segunda metade do s XIX. Defende que a matemática é o estudo duns tipos de construcións mentais en que os obxectos que se manexan han de ser definidos dando un criterio que permita a súa construción e en que a linguaxe empregada, ben ordinaria ou simbólica, non é máis ca un instrumento auxiliar e non unha parte esencial das construcións (formalismo). Acéptase que a matemática intuicionista está conformada por todo aquilo que é consecuencia da construción da sucesión dos números naturais N, da que resultan evidentes os axiomas de Peano e a ordenación. Outra peza esencial é o principio de indución completa. Entre os matemáticos asociados á corrente intuicionista pode citarse a L. E. J. Brouwer, L. Kronecker, J. H. Poincaré, E. Borel e H. Weyl.

1. Relativo ou pertencente ao intuicionismo.

2. Que ou quen é partidario do intuicionismo.

1. Coñecer pola intuición.

2. Prever claramente a verdade de algo que aínda non se produciu.

1. Relativo ou pertencente á intuición ou que se fundamenta nela.

2. 1. Que ten intuición.

   2. Propio da persoa intuitiva.

PERSOEIRO

Eclesiástico e cronista. Bispo de Tui (1239-1249), combateu a herexía albixense en De altera vita fideique controversiis adversus albigensium errores libri tres (1612). Escribiu Vita Sancti Isidori e Chronicon mundi (1236), que constitúe un intento de historia xeral da Penínula Ibérica ata 1236. É unha obra acrítica, pero relevante para o estudo da épica castelá.

PERSOEIRO

Matemático bretón. Enunciou o principio da mínima acción (acción 25), coñecido tamén como principio de Maupertius. Foi presidente da Academia Real de Prusia, pero abandonou esta carreira e trasladouse a Basilea, onde morreu.

MUNICIPIOS

Municipio de Mallorca, Illes Balears, situado no Pla (2.344 h [2001]). Na agricultura predominan os cultivos herbáceos e as amendoeiras. Son tamén importantes as granxas de engorde e a comercialización de paspallás. Instaláronse pequenas industrias de materiais de construción, carpintarías e fábricas de embutidos. Tamén son importantes as actividades do sector servizos.

1. Relativo ou pertencente aos noctúidos.

2. Insecto da familia dos noctúidos.

3. Familia de insectos, da orde dos lepidópteros, formada por máis de 30.000 especies distribuídas por todo o mundo. Algunhas das súas eirugas poden provocar estragos agrícolas. Poden realizar grandes migracións, como acontece con Autographa gamma, un verme hortícola que pode ocasionar pragas importantes. Outros azoutes para os cultivos son Agrotis segetum e Sesamia nonagrioides.