"Abe" (Contén)

GALICIA

Licenciada en Filoloxía Galego-Portuguesa na Universidade de Santiago de Compostela, traballa como profesora de Lingua e Literatura Galegas. Ata 1994 pertenceu ao Colectivo de Feministas Independentes Galegas (FIGA) e foi unha das promotoras da revista deste colectivo A festa da palabra silenciada. Colaborou en diferentes xornais e revistas con comentarios enfocados dende a ideoloxía feminista e artigos de crítica literaria, boa parte deles centrados na literatura infantil e xuvenil, eido en que tamén destaca como estudosa de temas relacionados co sexismo e coa coeducación, ademais de creadora. Entre os seus títulos cóntanse O rei da nada e outros contos (1988), volume en que se inclúe “O rei da nada”, co que acadou o primeiro premio do concurso de Contos Infantís O Facho (1979), e “A cova da serpe”, co que obtivo o segundo premio en 1980 nese mesmo concurso. Ademais con O rei...

1. Estado ou característica propia do analfabeto.

2. Fenómeno social que existe como consecuencia dunha insuficiente escolarizacion. Por regra xeral, debido a que a maioría das leis de escolarización obrigatoria son bastante recentes, está máis espallado nas poboacións rurais, máis pobres e dispersas ca as urbanas, entre a poboación feminina e tamén entre os adultos, máis que entre os novos. Segundo datos da UNESCO, prevese que para o ano 2000 haxa aproximadamente 1.000 millóns de iletrados no mundo. Na actualidade, moitos países occidentais están a considerar un novo tipo de analfabetismo funcional, xurdido da incapacidade de aplicar na vida real as nocións aprendidas e relativas á escritura ou lectura.

3. Fenómeno social caracterizado pola existencia de persoas que non saben empregar aparellos informáticos.

4. Proporción de analfabetos sobre a poboación total considerada. Adoita expresarse de xeito porcentual sobre o total de maiores de 15 anos e distingue a poboación feminina da masculina.

1. Cabalo procedente do cruzamento da raza inglesa coa raza árabe.

2. Que posúe elementos ingleses e árabes ao mesmo tempo.

1. Que combate a diabete.

2. Fármaco empregado no tratamento da diabete. Os derivados dos sulfoniluros estimulan as células beta do páncreas co obxectivo de aumentar a secreción endóxena de insulina.

PERSOEIRO

Atleta. Acadou os seus maiores triunfos na proba de maratón, distancia na que foi campión do mundo en dúas ocasións consecutivas (Atenas 1997 e Sevilla 1999), sendo o único atleta que acadou dúas vitorias nos mundiais nesta proba. Con anterioridade, proclamárase campión de Europa de 10.000 m e conseguira a medalla de bronce dos 5.000 m, ambas nos campionatos europeos de Helsinqui 1994.

1. Relativo ou pertencente a Arabia, aos seus habitantes ou á súa lingua.

2. Na-tural ou habitante de Arabia.

3. 1. Relativo ou pertencente ao pobo árabe.

   2. Pobo orixinario da Península Arábiga. Na época preislámica o pobo árabe, nómada (beduíno) ou sedentario, organizábase en clans e tribos de familia patriarcal; era politeísta, cría nos espíritos (ginn) e desenvolvía o seu culto en santuarios locais ou tribais, entre os que salienta a Ka’ba, na Meca. Semella, sen embargo, que antes do monoteísmo islámico tiñan a crenza nun deus superior común a todas as tribos. A predicación de Mahoma conseguiu reunir a todas as tribos árabes baixo un estado teocrático, que espallou a súa lingua e relixión polos territorios conquistados debido á expansión do Islam dende o s VII, configurándose como o grupo étnico dominante en numerosos territorios do norte de África e Asia. Aínda que esta expansión case sempre supuxo a aculturización dos pobos conquistados (asimilación da lingua, a cultura e a relixión árabes), en ocasións mantiveron a súa propia lingua (bérberes) ou relixión (coptos), noutras só adoptaron a relixión (turcos, persas ou hindús), polo...

4. Lingua da familia afro-asiática do grupo meridional das linguas semíticas. Enténdese por lingua árabe a falada no centro de Arabia no s VII, chamada árabe literario ou clásico, lingua do Alcorán. A expansión do Islam, que impón unha ortodoxia que non permite a tradución do libro sagrado, converteuna rapidamente en lingua administrativa, comercial e literaria dos países islamizados. A combinación de -xeralmente- tres das vinte e oito consoantes de que consta o alifato dá lugar a unha chamada raíz, que expresa unha idea. Coa adición doutras consoantes, vocais ou signos ortográficos ás letras radicais concrétase o significado abstracto daquela, formando os diferentes termos verbais e nominais. O verbo ten unha soa conxugación, unha forma simple e varias derivadas, e dous tempos verbais: pretérito e futuro. O futuro ten catro modos: indicativo, subxuntivo, condicional e imperativo. O nome e o adxectivo son afectados por catro accidentes: xénero e número como...

5. 1. alfabeto árabe

      Alfabeto chamado alifato, derivado do nabateo (ss II e III?) e influenciado tamén polo siríaco, que tomou a forma actual no s VIII. Comprende vinte e oito caracteres consonánticos, algúns deles diferéncianse por puntos diacríticos, existindo tamén outros signos ortográficos auxiliares. A expansión do Islam motivou que o alifato siga a utilizarse tamén noutras linguas, polo feito de que o Alcorán, palabra de Deus -Alá- revelada ao seu profeta Mahoma en lingua árabe, non se pode traducir nin transcribir.

   2. escritura árabe

      Escritura propia da lingua árabe. O árabe, coma outras linguas semíticas, escríbese de dereita a esquerda. A escritura caracterízase pola abundancia de enlaces. Só se indican as consoantes e as vocais longas, se ben no caso de determinados textos (o Alcorán, edicións científicas, infantís e outros), nos que é necesaria unha lectura correcta, tamén se indican as tres vocais (a, i, u), a ausencia de vocal (sukūn), as consoantes e as vocais dobres (tašdīd e tanwin) e outros signos ortográficos.

6. Arte islámica.

7. ...

REPUBLICAS

República Árabe Unida.

1. Que presenta características arábigas.

2. 1. Composicións obtidas polo encadeamento e pola enxeñosa disposición de liñas non figurativas. Trátase dun tipo de ornamentación que semella evocar a noción de reiteración, de retorno sobre si mesmo, emparentada co ornamentalismo celtoxermánico, a arte irlandesa e a viquinga, e con certas formas orientais e arcaicas da Mesopotamia e da arte exea pregrega. En literatura asóciase cun tipo de imaxe abstracta e simbólica, segundo a denominación imposta por Charles Bruneau a partir dunha pasaxe de Theophile Gautier.

   2. Liña imaxinaria que nunha obra artística une os diversos puntos vitais da composición.

3. En ballet, posición do corpo na que se sostén sobre unha soa perna e se mantén a outra levantada e estendida cara a atrás, mentres os brazos continúan a liña da perna levantada.

PARROQUIA

Parroquia do concello de Val do Dubra baixo a advocación de santa María.

IGREXAS

Igrexa de orixe románica do s XII situada en Arabexo (Val do Dubra). Conserva no interior un arco triunfal que descansa sobre columnas de capiteis con decoración vexetal. No fondo da ábsida atópase un pequeno retablo barroco pertencente á escola compostelá.