"CIA" (Contén)

PERSOEIRO

Teólogo, eséxeta e mártir. Foi sacerdote en Antioquía, onde desenvolveu unha nova doutrina, que se considerou como unha das fontes do arianismo. Foi o primeiro tradutor da Biblia hebrea ao grego. Fundador da escola esexética de Antioquía, reaccionou contra a interpretación alegórica da Biblia e dedicouse á interpretación literal e histórica da mesma. Teoloxicamente defendeu o subordinacionismo (Fillo e Espírito Santo son inferiores ao Pai). Segundo a súa lenda, sometérono ao suplicio da fame durante catorce días e despois tirárono ao mar cunha pedra atada ao pescozo; no mar o seu corpo pasou outros catorce días e no décimo quinto un arroaz levou o seu corpo á ribeira. Esta lenda pode ser a orixe da tradición do traslado do seu corpo a Helenópolis, na costa de Bitinia. Na iconografía adoita representarse xunto con Marciano, case espidos, atados a un tronco dunha árbore ou a unha columna e con tizóns acendidos baixo os pés. A súa festividade celébrase o 7 de xaneiro.

PERSOEIRO

Bispo de Beauvais e mártir. Predicou os Evanxeos na Galia e morreu decapitado (290) baixo Xuliano o Apóstata. Na iconografía leva a cabeza nunha man, como san Denís. A súa festividade celébrase o 8 de xaneiro.

PERSOEIRO

Escritor grego. A súa obra é moi variada, comprende diálogos (Diálogos das meretrices, Diálogos dos deuses, Diálogos mariños e Diálogos dos mortos), panfletos (O pescador, Temón, O galo), narracións fantásticas (Historias verdadeiras) e obras en verso (Tragodopodagra e Epigramas). Manifesta diversas tendencias, unha retórica e sofista, de carácter lixeiro, outra filosófico-moral, de actitude cínica e escéptica, e outra satírica, na que ataca feitos e personaxes da época. Usou unha lingua elegante, e foi considerado un cínico que só quería facer rir o público burlándose de todo. Influíu na literatura medieval, como en Liutprando, na bizantina, en Erasmo, Rabelais, Maquiavelo e Cyrano de Bergerac, na picaresca castelá, en Swift e en Voltaire.

1. Aplícase á cor morada e brillante que adquire a pel dunha parte inchada e tumefacta.

2. lucente.

3. Avultamento que se produce na pel.

4. Charco ou lagoa pequena que queda nas marismas coa baixamar.

5. Termo da verba dos cesteiros de Mondariz que corresponde á voz ‘día’.

PERSOEIRO

Dama romana, muller de Lucio Tarquinio Colatino, parente de Tarquinio o Soberbio. Un fillo deste, Sexto Tarquinio, sobriño do derradeiro rei de Roma, vioulouna. Aldraxada, contoulle o sucedido ao seu home, e despois suicidouse cun puñal. A reacción de Xuño Bruto e do seu esposo incitou ao pobo á rebelión contra os Tarquinios. Convertida en exemplo da fidelidade, a figura de Lucrecia inspirou a artistas, literatos e músicos. O episodio deu pé a unha revolta popular que determinou a caída da monarquía romana e o inicio da era republicana (509 a C).

GALICIA

Circunscrición administrativa de España, unha das catro en que se divide a Comunidade Autónoma de Galicia, situada no cuadrante NL. Integrada por 67 concellos (2001) agrupados en 13 comarcas (A Mariña Occidental, A Mariña Central, A Mariña Oriental, Terra Chá, Meira, A Fonsagrada, Lugo, A Ulloa, Os Ancares, Sarria, Chantada, Terra de Lemos e Quiroga), abrangue unha superficie de 9.856 km2, en que acolle unha poboación de 357.648 h (2001). A súa capital é Lugo. Eclesiasticamente, o seu territorio repártese entre as dioceses de Lugo e Mondoñedo-Ferrol.
Orixe e delimitación da demarcación
Lugo foi xa capital dunha das provincias do Reino de Galicia. Esta condición mantívoa durante as sucesivas reformas administrativas, tanto a de Xosé I Bonaparte cando foi sede de prefectura, como as que en 1822 e 1833 configuraron a actual división administrativa española. O nacemento da actual provincia de Lugo data do 27 de xaneiro de 1822, coa promulgación dun Real Decreto,...

PERSOEIRO

Duque de Turena (1368-1392) e de Orléans (Luís I, 1392-1407), segundo fillo de Carlos V de Francia. Foi rexente por mor da demencia do seu irmán Carlos VI. Loitou contra a oposición do duque Filipe II de Borgoña e do seu fillo Xoán I de Inglaterra que aspiraban ao trono de Francia. Os seus costumes frívolos fixérono impopular, o que aproveitou Xoán I de Inglaterra para asasinalo. Esta morte provocou a guerra entre o Condado de Armagnac e o de Borgoña.

PERSOEIRO

Rei de Francia (1830-1848) e duque de Orléans (1793-1830). Exiliouse en 1795 e volveu a Francia con Luís XVIII. A Revolución de 1830 proclamouno rei e decantouse polas formas de poder autoritarias. Protexeu os políticos fieis á súa persoa sen facerse cargo do progreso da ideoloxía republicana e socialista, nin dos problemas sociais e económicos. A protesta republicana de 1848 pola represión provocou a súa abdicación, seguida da proclamación da Segunda República.

PERSOEIRO

Rei de Francia (877-879), fillo de Carlos o Calvo. Encabezou unha rebelión contra o seu pai (862) e trala súa morte recibiu Neustria, Borgoña, Lorena e Provenza. Loitou pola coroa imperial pero morreu antes de participar nos acordos para a elección do novo emperador.

PERSOEIRO

Rei de Francia (936-954), fillo de Carlos III o Simple. Despois da derrota do seu pai en 923, refuxiouse a carón do seu avó, o duque de Wessex. Fíxose co poder despois da morte de Rodolfo I de Borgoña e durante o seu reinado mantivo enfrontamentos co conde de París, o Emperador Odón I e Hugo o Grande.

PERSOEIRO

Rei de Francia (1226-1270), fillo de Luís VIII e de Branca de Castela. A súa nai exerceu a rexencia durante a súa minoría de idade (1229-1234). En 1234 casou con Margarida de Provenza. O seu reinado caracterizouse pola consolidación da autoridade lexislativa e xudicial do monarca e dos seus órganos de poder. Estableceu a calidade da moeda real como garantía para as transaccións comerciais. Organizou e liderou a Sétima Cruzada (1248-1254) contra Exipto, pero foi capturado polos musulmáns. Trala súa liberación volveu a Francia e estableceu as bases para a centralización da administración territorial. Derrotou a Enrique III de Inglaterra na Batalla de Taillebourg (1242), quen, polo Tratado de París (1259), abandonou os seus dereitos sobre Normandie, Anjou, Maine e Poitou. Encabezou unha nova cruzada en 1267 e morreu fronte a Tunes. Foi canonizado por Bonifacio VIII (1297) para asegurar a paz con Filipe IV. Na iconografía viste roupa militar ou real, con manto de armiño e insignias reais (coroa,...

PERSOEIRO

Rei de Francia (986-987), fillo de Lotario III. Derradeiro monarca da dinastía carolinxia, sucedeuno no trono Hugo Capeto.