"CIO" (Contén)

PERSOEIRO

Poeta latino. A súa obra fundamental é Thebais, poema épico, en 12 libros, sobre a expedición dos Sete contra Tebas. Escribiu tamén a escolma Silvae e o poema inacabado Achilleis. Influíu en moitos poetas medievais.

1. Cada un dos períodos nos que se divide o ano. Astronomicamente, as estacións están determinadas polos equinoccios (nos meses de marzo e setembro) e polos solsticios (en xuño e decembro), que se deben ao movemento de rotación da Terra nun plano inclinado con respecto á súa órbita ao redor do Sol. Na zona temperada, estes fenómenos astronómicos correspóndense co tránsito entre as catro estacións climáticas nas que se divide o ano, debido aos cambios que o grao de incidencia dos raios solares provocan na temperatura da superficie e da atmosfera terrestre, e como consecuencia destes na distribución da humidade nas masas de aire, de xeito que se producen grandes contrastes termopluviométricos; así, o equinoccio de marzo marca o paso entre o inverno e a primavera no hemisferio setentrional, e entre o verán e o outono no meridional; o solsticio de xuño é a entrada do verán boreal e do inverno austral; o outono chega ao hemisferio norte co equinoccio de setembro, cando a primavera chega ao hemisferio...

2. Equipamento onde un vehículo recolle e deixa mercadorías e viaxeiros. Normalmente, sitúanse á beira das grandes vías de comunicación, na entrada dos núcleos de poboación, e comunícanse con eles por medio de vías deseñadas para acoller a afluencia de tránsito que xeran.

3. 1. Centro ou conxunto de instalacións dedicadas a determinadas actividades ou a realizar estudios de investigación, normalmente de carácter científico.

   2. estación alpina/invernal/de esquí/de montaña

      Localidade de montaña en que se construíu ou habilitou un conxunto de instalacións dedicadas á práctica de actividades deportivas invernais (especialmente pistas de esquí) así como os equipamentos e infraestruturas necesarios para o acceso aos servicios e o aloxamento dos usuarios. A única estación de montaña da Comunidade Autónoma de Galicia é Cabeza de Manzaneda (na parroquia de Cova, A Pobra de Trives).

   3. estación de servicio

      Lugar onde se subministra combustible aos automóbiles.

   4. estación de transferencia de lixo

      Instalación na que se descargan os residuos para posteriormente poder trasladalos a outro lugar para a súa recuperación, tratamento ou eliminación.

   5. estación espacial

      Nave espacial de concepción modular, situada en órbita permanente, destinada á experimentación en condicións de baixa gravidade e durante períodos prolongados. Desenvolvéronse a partir das experiencias das estacións orbitais Sal’ut e Skylab permanentes e do laboratorio Spacelab.

   6. estación meteorolóxica

      Instalación dotada de instrumentos destinados á obtención de rexistros cuantitativos dos fenómenos meteorolóxicos. Como mínimo, unha estación meteorolóxica debe contar con instrumentos para medir as temperaturas (termómetros) e recoller as precipitacións (pluviómetros).

   7. estación orbital

      Nave espacial colocada en órbita para ser utilizada como hábitat de sucesivas tripulacións espaciais que chegan mediante naves de transporte e que permanecen nela durante un tempo prolongado, co fin de realizar experimentos a baixa gravidade.

   8. ...

1. Conxunto de valores que toma unha variable temporal en distintos momentos, aínda que repetido ao longo dun ciclo.

2. Condición dun fenómeno que se circunscribe a unha determinada época do ano.

1. Acción e efecto de estacionar ou estacionarse.

2. Lugar no que se estacionan vehículos.

1. Deixar parado algo, especialmente un vehículo, nun sitio.

2. Permanecer algo nun lugar determinado durante un tempo.

3. Permanecer estancado ou latente algo.

1. Aplícase ao que permanece sen cambios no seu estado.

2. Aplícase ao planeta aparentemente parado na súa órbita polo fenómeno de estación dos planetas.

1. Acción e efecto de estandarizar.

2. Proceso de unificación e modernización dunha lingua que consiste en provela dos rexistros necesarios para o seu uso en todas as funcións sociais. Prototipicamente, este proceso realízase sobre o corpus da lingua utilizado para as funcións medias e altas antes ca sobre os rexistros coloquiais e os niveis máis informais, adoito de creación espontánea e non condicionada. Trátase dunha das áreas básicas da planificación lingüística, disciplina que xurdiu na década de 1960 e que se divide principalmente en dúas seccións: planificación do status e do corpus; nesta última inclúese a estandarización. Dentro dela, algúns autores, como Einar Haugen, asignáronlle a selección, codificación, implementación social e modernización de variedades lingüísticas. A estandarización como tal pode producirse como resultado dun proceso relativamente espontáneo, en comunidades lingüísticas coincidentes cun Estado que, de xeito temperá, tomou esa lingua como propia ou oficial. Non obstante , en situacións non coincidentes...

1. Acción de esterilizar ou esterilizarse.

2. Intervención que ten por obxecto anular a facultade de reprodución dun organismo. Pódese realizar por métodos cirúrxicos, químicos ou mediante irradiacións. No home realízase xeralmente coa ligadura e corte dos condutos deferentes dos testículos, operación coñecida co nome de vasectomía; e na muller faise mediante o bloqueo das trompas de Falopio con grampas, coñecida como ligadura de trompas. En moitos animais a esterilización faise por extirpación dos órganos sexuais ou castración.

3. Proceso que consiste na eliminación total de toda forma microbiana (bacterias, fungos, virus), tanto latente como vexetativa, que existe nun determinado medio (alimentos, instrumentos cirúrxicos, feridas, etc). Pode ter lugar por procedementos químicos ou físicos. Os axentes físicos máis empregados son a calor, que pode ser húmida ou seca, a filtración e as radiacións. Entre os sistemas que empregan a calor húmida destaca o autoclave de Chamberland, con temperaturas de 120°C a 140°C, ou a tindalización, que permite a eliminación das endósporas, e entre os que empregan a calor seca está a incineración ou as estufas de tipo Pasteur ou Poupinel con temperaturas de 160°C. A filtración a través de distintos tipos de membranas emprégase para solucións que non se poden esterilizar por outros métodos. Entre as radiacións máis utilizadas destacan as ultravioletas, que non atravesan o plástico ou algúns tipos de cristais, por iso son de acción superficial, os raios X, que si atravesan os plásticos,...

GALICIA

Canteiro. Traballou en Ourense e en 1775 trasladouse a Portugal, contratado para restaurar os danos causados por un terremoto. Entre as súas obras destaca a torre do reloxo da Compañía en Cabe.

1. Acción e efecto de estilizar.

2. Movemento teatral que procuraba unha nova visión da teatralidade, próxima ao simbolismo. Foi desenvolvido por directores e creadores teatrais próximos a esta corrente estética, como Adolphe Appia, Vsevolod Meyerhold, Adrià Gual ou Cipriano de Rivas Cheriff. En Galicia, este movemento estivo representado por Xaime Quintanilla na súa obra Alén (1921), e foi reivindicado por Xesús Bal y Gay no seu estudo Hacia el ballet gallego (1924) e por Rafael Dieste en diversos traballos publicados en El Pueblo Gallego.

1. Acción e efecto de estimar.

2. 1. Busca do valor dun ou máis parámetros dunha lei de probabilidade ou de distribución dunha poboación a partir das observacións dunha mostra.

   2. alor dado polo método de estimación empregado. Pode ser puntual se se expresa como un valor único, ou por intervalos se se define mediante uns límites de confianza.