"An" (Contén)

Asociación política francesa que naceu en 1920 a partir da escisión producida no congreso de Tours da Section Française de l’Internationale Ouvrière (SFIO). Entre 1934 e 1938 formou parte da Fronte Popular. Durante a ocupación nazi de Francia participou activamente na Resistencia, pero a partir de 1947 quedou novamente illado. En 1972 o XX congreso elixiu como secretario xeral a Georges Marchais, que sucedeu a Waldek Rochet e dirixiu o partido cara ao eurocomunismo, para volver despois á ortodoxia marxista--leninista. O triunfo do Parti Socialiste en 1981 deulle ao PCF catro ministerios no novo goberno de maioría socialista, colaboración que rematou en 1984. A desaparición dos réximes do leste entre 1989 e 1990 non pareceu afectarlle xa que no XXVII congreso (1990) se reformou na liña da ortodoxia comunista. A secretaría xeral ocúpaa Marie-George-Buffet. Posteriormente volveu ter ministros no goberno. Das súas publicacións destaca o diario parisiense L’Humanité.

Que ou quen participa en algo.

Organización política creada en xullo de 1976 aglutinando diversos núcleos andalucistas xurdidos en 1965 e que, en 1973, se estruturaron na Alianza Socialista de Andalucía (ASA). Partindo dun rexionalismo popular-proletario que asociaba a idea de autonomía, a de reforma agraria e o retorno da emigración, desembocou nun nacionalismo que responsabilizaba as zonas ricas de España do empobrecemento andaluz. Baixo a dirección de Alejandro Rojas Marcos, adoptou o nome de Partido Socialista de Andalucía (PSA) e foi membro da Federación de Partidos Socialistas. En 1984 cambiou o nome polo de Partido Andalucista, acentuou o seu carácter nacionalista e renunciou ao socialismo e ao marxismo.

Formación política paraguaia fundada o 11 de setembro de 1887 co nome de Partido Nacional Republicano. De carácter conservador, tivo períodos de inestabilidade que remataron cun golpe de estado que levou ao xeneral Alfredo Stroessner (1954-1989) a presidir a república. Desde as eleccións de 1993 conserva a maioría no Parlamento de Paraguay e na presidencia da república.

Partido político orixinado dunha primeira escisión do PSOE en 1920 e dunha segunda de 1921, de onde xurdiu o Partido Comunista Obrero Español (PCOE), que tivo na publicación Guerra social o seu voceiro e a A. García Quejido, M. Núñez de Arenas, Daniel Anguiano, Virginia González e F. Perezagua Pérez como dirixentes. Aquel mesmo ano a Terceira Internacional celebrou unha conferencia de fusión entre o PCE e o PCOE que deu lugar ao PCE. M. Primo de Rivera prohibiu o partido en 1923 e o PCE pasou unha época de clandestinidade que favoreceu a súa desarticulación. O III congreso houbo de reunirse en París (1929) pero o cambio máis importante produciuse no IV congreso (1932), cando asumiu a dirección José Díaz Ramos, Isidora Ibárruri Gómez (a Pasionaria), Vicente Uribe Galdeano, Pedro Checa e Antonio Mije García, entre outros, e consagrou a submisión do PCE á política de Stalin. A súa presenza no goberno republicano durante a Guerra Civil Española foi moi importante e posteriormente participou...

Grupo político creado en abril de 1921 polos delegados non conformes cos resultados do congreso extraordinario do PSOE contrarios á afiliación dos socialistas á Terceira Internacional. En novembro de 1921 fundiuse co Partido Comunista Español para dar lugar ao Partido Comunista de España (PCE). A partir de 1970, o grupo prosoviético, escindido do PCE, adoptou o mesmo nome. En 1986 reingresou no PCE.

Partido político procedente, en 1967, dunha escisión esquerdista do Partit Socialista Unificat de Catalunya (PSUC). Esta escisión deu lugar ao PCE (internacional) que, despois de sufrir a separación do sector máis radical (1971), se converteu en PTE (1975). Propugnaba unha Fronte Democrática para a ruptura co Franquismo. Promoveu a Confederación de Sindicatos Unitarios de Trabajadores (CSUT) e creou a Joven Guardia Roja. En 1977 absorbeu o Partido Comunista de Unificación. Dirixido por Eladio García Castro, fundiuse coa Organización Revolucionaria de Trabajadores (ORT) no Partido de los Trabajadores.

Partido político chileno creado en 1957 con militantes que formaran parte do Partido Social Cristiano e de Falange Nacional, que dirixían Eduardo Frei Montalva, Manuel Antonio Garretón Walker e Bernardo Leighton Guzmán. Cunha certa rapidez acadou a maioría das cámaras lexislativas en 1965. Iniciou profundas reformas agrarias e educativas. Coa ditadura de Pinochet (1973) os seus dirixentes foron perseguidos e os seus bens confiscados, malia que un sector simpatizara inicialmente co golpe de estado. Ao se restablecer a democracia, foi o partido máis votado nas eleccións de 1988, 1993, 1997 e 2002 á fronte da coalición Concertación de los Partidos de la Democracia.

Partido político fundado en 1984 por membros do Movemento Humanista. Participou na formación de Izquierda Unida (IU) en 1986 e asumiu unha das súas vicepresidencias, pero abandonou esta formación nese mesmo ano. A súa presenza foi testemuñal ata 1997, que comezou a medrar electoralmente.

Formación política conservadora uruguaia fundada en 1836 por Manuel Oribe. Xurdiu como reacción ao Partido Colorado e contra o seu proxecto reformador, defendendo o medio rural. Acadou en diversas ocasións a presidencia da república, alternando no poder co Partido Colorado. O seu líder máis importante foi Luis Alberto de Herrera.

Partido político xurdido en 1971 como facción trotskista do Grupo Comunismo. En 1973 converteuse en Organización Trotskista e en agosto de 1974 constituíuse no PORE, que desde 1976 se considera a Sección Española da IV Internacional.

Grupo republicano creado en 1887 por Nicolás Salmerón Alonso, desconforme coa política de conspiracións militares imposta por M. Ruiz Zorrilla dentro do Partido Republicano Progresista. A actitude, inicialmente antifederal e centralista do partido, centrouse, sobre todo, en Madrid. Posteriormente, o ingreso do grupo na Solidaritat Catalana non evitou a súa desaparición coa morte de N. Salmerón (1908).

Asociación política de ámbito español que se organizou tras a Revolución de Setembro de 1868. Quixo ser a concreción organizativa do federalismo e do republicanismo, pero tardou en converterse nun verdadeiro partido político e inicialmente foi só un movemento que se pretendeu fundamentar na teoría do pacto de F. Pi i Margall. O movemento axiña se dividiu en benévolos e intransixentes. Os primeiros tendían a supeditar o partido á representación parlamentaria. Os segundos inclinábanse máis aos pactos rexionais e á actuación na rúa ou á insurrección armada. Tras o Pacto de Tortosa de maio de 1869, Pi i Margall impuxo a sinatura dun pacto nacional (xuño de 1869) que non puido evitar a insurrección federal. Na Primeira Asemblea Federal estableceuse, para conseguir máis unidade e eficacia, un directorio de cinco membros residente en Madrid. Ademais, a división interna continuou a agravarse, feito que favoreceu a proclamación da Primeira República Española. Como resposta configurouse unha tendencia...

Organización política creada por iniciativa do comité federal de Vigo na Asemblea Cantonal de Galicia de Santiago de Compostela (1873). No programa electoral defenderon a proclamación da república federal, a autonomía de Galicia, as reformas sociais, a redención dos foros e a problemática do ferrocarril, ademais de recoller as aspiracións dos sectores máis populares. O consello executivo, formado, entre outros membros, por Aureliano Xosé Pereira de la Riva, Ramón Pérez Costales e Segundo Moreno Barcia, presentou un Proxecto de Constitución para o futuro Estado Galaico (1887). A aparición do rexionalismo conseguiu que perdese o apoio dun amplo sector do galeguismo.

Grupo político que Estanislau Figueras quixo crear a partir de 1880. Propugnou un federalismo xerarquizado sen aceptar a teoría do pacto contida en Las nacionalidades. A súa morte frustrou o intento e a maioría dos republicanos fieis a Figueras pasaron ao Partido Republicano Democrático Federal, reconstruído por Pi i Margall.

Grupo político republicano xurdido a partir do acordo entre Nicolás Salmerón Alonso e Manuel Ruiz Zorrilla no exilio en abril de 1880. Doutrinalmente, pretendía combinar un certo unitarismo, o republicanismo e o reformismo social radical de 1872. Pero o revolucionarismo conspiratorio de Ruiz Zorrilla e a política de intransixencia contra o réxime monárquico orixinaron unha serie de crises internas. O fracaso das conspiracións de 1883 e, sobre todo, a de 1886 (do brigadier Villacampa), determinaron a escisión de Salmerón, que pasou a constituír o Partido Republicano Centralista. O grupo ruiz-zorrillista, encabezado sobre todo por Esquerdo Zaragoza, tivo que aceptar o electoralismo e desbotar as conspiracións. Aínda así, non se puido evitar a disgregación que se produciu na asemblea de Madrid en marzo de 1895.