"RNE" (Contén)

1. 1. Instrumento aerófono de metal, de perforación cónica moi acentuada que se caracteriza por un son agudo e estridente e pode producir os catro acordes de si bemol maior. Úsase moito nas bandas militares.

   2. Persoa que toca a corneta.

2. Bandeira ou estandarte que remata en dúas puntas e cun corte angular no medio delas, que se usaba no exército e na mariña como sinalización e insignia particular dos xefes de escuadra.

1. Toque prolongado de corneta.

2. 1. Burla dirixida aos viúvos na noite do seu casamento cando volven casar. Prolóngase durante varias noites, nas que se entoan unha serie de coplas satíricas. Adoitaban acompañarse dos sons de chocallos, tixolas, cacharros vellos ou calquera instrumento improvisado. O esquema resultaba ser sempre o mesmo; a primeira copla era invariable: “Quen casou? / Bata cagada. / E con quen? / Con Mexa na Cama. / Arriba coa chocallada.” A seguinte estrofa recollía os alcumes e o momento no que se coñeceu a parella, acompañada doutras nas que se resaltaban defectos físicos ou morais da parella. En determinados lugares, os mozos que ían casar a outras parroquias ou que non respectaban os costumes antigos do lugar, tamén eran obxecto da chocallada. Unha vez que esta remataba, adoitaba celebrarse un baile o domingo pola tarde coñecido como festa dos mozos.

   2. Balbordo continuo producido por obxectos, como chocallos e cornos, para mofarse, nunha serie de noites, dunha persoa viúva que volve casar.

1. 1. Fragmento de papel ou cartón enrolado de forma cónica que se utiliza como recipiente para cousas, como froitos secos ou lambetadas.

   2. Cantidade que contén o obxecto de papel ou cartón enrolado de forma cónica.

2. Galleta de forma cónica que se emprega para servir xeado de maneira que se poida consumir sen necesidade de usar culler.

1. 1. Instrumento aerófono de metal, de perforación lixeiramente máis cónica ca a da trompeta e que, polo tanto, produce un son menos brillante ca esta. Creouse en Francia no s XIX, cando se lle incorporan pistóns á antiga corneta de posta. Constrúese con tres afinacións diferentes: o soprano, o picolo e o contralto. A perfección técnica da actual trompeta relegouno practicamente da orquestra e normalmente só se utiliza nas bandas de música.

   2. Persoa que toca o cornetín.

2. Molusco gasterópodo mariño de cuncha ovada, de ata 4 cm de lonxitude, a miúdo con bandas negras e amarelas, e peristoma groso e dentado. É un animal depredador que se alimenta doutros animais, incluso moluscos con cuncha. Vive en fendas das costas rochosas do mediolitoral atlántico.

PERSOEIRO

Gravador e debuxante holandés. Iniciou a súa andaina artística en Anveres; posteriormente se trasladou a Venecia, onde traballou con Tiziano. Instalado en Roma, creou un obradoiro no que se formou, entre outros, Agostino Carracci. Gravou obras de diferentes autores, como Raffaello Sanzio (A transfiguración) e Tintoretto (Degolación dos inocentes).

GALICIA

Profesor e político. Licenciado en Ciencias Políticas pola Universidad de Madrid, foi profesor de xeografía e historia. En abril de 1969 ingresou no Partido Comunista de España (PCE) e en 1972, de novo en Galicia, participou na creación das xuntas democráticas, órgano de oposición unitaria ao franquismo, en representación do Partido Comunista de Galicia (PCG), organización na que foi membro do Comité Central e do Comité Executivo. Procesado nos últimos anos do franquismo, a lei de amnistía evitoulle o xuízo. Dende 1978 ata 1983 foi voceiro do grupo municipal do PCG en Lugo e de Esquerda Unida-Izquierda Unida (EU-IU) entre 1991 e 1999. Entre 1983 e 1985, como responsable de Política Institucional do PCG, coordinou e impulsou o traballo dos representantes comunistas nos concellos e no Parlamento de Galicia. En 1999 foi elixido secretario xeral do PCG e en outubro de 2000 coordinador nacional de EU-IU; ademais, foi o candidato de EU-IU á presidencia da Xunta de Galicia nas eleccións autonómicas...

PERSOEIRO

Actriz. Coñecida como Linda Darnell, comezou traballando en compañías de teatro afeccionado e facendo publicidade. Descubriuna para o cine un produtor da 20th Century Fox e debutou en 1939 na película Hotel for Women (Hotel para mulleres). Convertida, deste xeito, nunha das principais actrices destes estudios, protagonizou títulos como The Mark of Zorro (O signo do Zorro, 1940), It Happened Tomorrow (Sucedeu mañá, 1944), Fallen Angel (Anxo ou demo?, 1945), My Darling Clementine (Paixón dos fortes, 1946), A Letter to Three Wifes (Carta a tres esposas, 1949) ou The Thirteenth Latter (Cartas envelenadas, 1951). A principios dos anos cincuenta deixou a 20th Century Fox e realizou algúns filmes para outros estudios, incluídos algúns italianos como Gli ultimi cinque minuti (Os derradeiros cinco minutos, 1955).

1. Quitar a gornición ou adornos a algo.

2. Levantar a gornición que defende algo, especialmente unha fortaleza.

3. Desprover unha cousa das partes fundamentais para o seu funcionamento.

1. de desgornecer.

2. Aplícase ao cabalo que se representa sen arreos.

CIDADES

Cidade de Bélxica que forma parte da área metropolitana de Anveres (79.744 h [1982]). É un importante núcleo industrial (química, alimentación) e centro residencial.

PERSOEIRO

Cineasta. Comezou no mundo cinematográfico a principios dos anos trinta como socio do Cineclub Español, e antes da Guerra Civil filmou varias obras que lle permitiron entrar no ACAM, primeiro club de cine afeccionado de Madrid. Viviu na Coruña desde principios dos anos sesenta. Neses anos realizou unha serie de obras que o converteron nun dos cineastas afeccionados máis destacados. Dos seus filmes, cargados de ironía, sobresaen Sever Odnum (1964), El jurado (1965), El cine amateur (1965), filme polo que obtivo varios premios, El festival (1967), Al Nasr Altair (1969) ou Los Suevos (1974). Outros aspectos da súa obra son, por unha parte, a sonorización de filmes clásicos do cine mudo da súa filmoteca doméstica para logo difundilos entre os seus discípulos, como M. Castelo ou X. F. Villaverde, e, por outra parte, sonorizacións nas que introduciu cambios substanciais, como a dos rótulos orixinais adaptándoos ás circunstancias sociopolíticas. Proba disto último é a súa obra Nosferaru o el manuscrito...

PERSOEIRO

Político romano. Casou coa filla de Cicerón e colaborou con César na conquista das Galias e na guerra civil contra Pompeio. Nomeado tribuno (47 a C), recibiu o consulado á morte de César. Foi encargado do goberno de Siria, e ao ser derrotado por Gaio Casio, un dos asasinos de César, suicidouse.

GALICIA

Escritor, farmacéutico e político. Licenciado en Farmacia pola Universidade de Santiago de Compostela (1911), doutor en Farmacia pola Universidad de Madrid e licenciado en Químicas pola Universidad de Oviedo (1919). Foi presidente do Colegio de Farmacéuticos de Oviedo, subdelegado de farmacia, deputado (1924-1927) e cronista oficial de Viveiro dende 1946. Colaborador de España Farmacéutica, Revista General de la Marina, Boletín de la Real Academia Gallega e Boletín de la Comisión Provincial de Monumentos Históricos y Artísticos de Lugo, cultivou os temas históricos. Entre as súas obras destacan Juan Dutton y sus descendientes (1952) e Historia de Vivero y su concejo (1953). Membro correspondente da Real Academia Galega, en 1936 recibiu o Premio Carracido polo seu labor científico.

PARROQUIA

Parroquia do concello de Oleiros baixo a advocación de san Martiño.