"GR" (Contén)

Sociedade secreta militar serbia, fundada en 1911 para liberar os eslavos do S da dominación do Imperio Austro-húngaro e de Turquía, e formar unha federación iugoslava baixo a hexemonía de Serbia. Acusárona do asasinato de Francisco Fernando de Habsburgo en Sarajevo (1914).

Termo do latín dos chafoutas ou xerga dos albaneis que corresponde á voz ‘ano’.

Manifesto que apareceu en marzo de 1928 asinado por Salvador Dalí, Lluís Montanyà e Sebastian Gasch. Foi o documento literario máis coñecido da vangarda catalá da década de 1920. Os seus trazos esenciais son a denuncia do novecentismo como corrente mistificadora do helenismo e a afirmación das novas correntes artísticas ligadas ao progreso da técnica. Editado e distribuído polos mesmos autores, acadou unha gran difusión en toda a Península Ibérica e foi duramente criticado, especialmente por Carles Soldevila en La Publicitat.

Organización secreta anarquista andaluza, que se fixo pública en 1883. Fóronlle atribuídos asasinatos, actuacións violentas e delitos comúns. A relación que as autoridades estableceron entre a organización e a Federación de Trabajadores de la Región Española, provocou unha gran represión sobre esta. En 1903 foi revisado o proceso e os presos foron liberados.

Manómetro que leva un dispositivo que rexistra a presión medida.

Mapa cartográfico de España reproducido a escala 1:50.000 e a escala 1:25.000, que constitúe a cartografía básica oficial. O mapa de 1:50.000 comezou a elaborarse en 1853 e rematouse en 1968, baseándose na rede xeodésica e cun total de 1.122 follas. En 1975 comezouse a escala 1:25.000 con datos proporcionados por satélites e fotografías aéreas; rematouse en 2003 con 4.123 follas, que cobren a totalidade do territorio ofrecendo unha representación detallada do terreo nos seus aspectos topográficos, morfolóxicos e os derivados da presenza humana, así como do medio natural. Ambos foron levantados polo Instituto Geográfico Nacional.

Institución creada en Ourense en 1942 para continuar co traballo que Marcelo Macías García desenvolvía a prol do Museo Arqueolóxico Provincial de Ourense. Entre os seus obxectivos está o fomento do Museo e Arquivo Provincial de Ourense, a xestión dos fondos económicos de ambos os dous centros, e o estudio, investigación e difusión do patrimonio cultural, sobre todo no campo da antropoloxía, a arqueoloxía, a arte, a historia e a bibliografía. O seu primeiro director, Xesús Ferro Couselo, contou con colaboradores como Florentino López Alonso-Cuevillas, Vicente Martínez-Risco, Xoaquín Lorenzo Fernández e Carlos Vázquez Varela. Publicou o Boletín Auriense entre 1943 e 1953 e os seus anexos, a serie Guías do Patrimonio Cultural e numerosas obras, entre as que destaca Historia de los monasterios y prioratos anejos a Celanova (1991). En 1983 recibiu o Premio Otero Pedrayo.

Construción situada na Ferreirúa (A Pobra do Brollón). A fachada data de 1812, aínda que o pazo construíuse no s XV.

Telegrama que se transmite por telegrafía sen fíos.

Aparato que rexistra as variacións do nivel do mar nas distintas horas do día, especialmente as que se deben ás mareas. Está formado por un flotador acoplado á pluma dun rexistrador que debuxa sobre un gráfico as variacións.

Representación gráfica da elevación e do descenso do nivel do mar que provoca as mareas.

Título outorgado aos funcionarios ou condes que se encargan de comandar as tropas e administrar xustiza nunha marca ou provincia fronteiriza do Imperio Carolinxio e o Sacro Imperio. Xerarquicamente inferior ao duque, acadou un poder similar a este, e gozou dunha situación de semiindependencia respecto do emperador cando o margraviato se fixo hereditario. No s XIX este título desapareceu ao acceder a dignidades superiores, como gran duque, elector ou rei.