"Az" (Contén)

Construción situada na Barra (Coles). Ten planta rectangular, moi simétrica, sen torres e con dous pisos e bufarda. Na fachada principal destaca unha escaleira de pedra con dous tramos que dá acceso á solaina que percorre a planta principal. Está rodeado dun patio onde se sitúa a capela e diversas construcións adxectivas. O patio péchase cun muro.

Construción situada en Dormeá (Boimorto). Ten planta irregular. Na parte posterior destaca unha solaina con balaustrada barroca. Na fachada conserva as armas dos Castro e dos Ulloa en escudos independentes.

Construción situada en Donís (Cervantes). Realizouse en cachotaría de lousa e ten planta rectangular con dous pisos. Presenta unha escaleira exterior nun lateral.

Construción situada en Visantoña (Mesía). A planta achégase ao formato en forma de L e presenta na fachada unha torre ameada. Conserva unha solaina con balaústres barrocos. No interior da parte alta da muralla discorre un paseo con balcóns ao exterior. No muro ábrese un portón que conserva un escudo que alude aos Soutomaior e Pimentel.

Construción situada en Artes (Carballo). A súa planta aproxímase ao formato rectangular. Xurdiu ao redor dunha torre ameada de catro plantas. Conserva diversas construcións adxectivas.

Construción situada na Canda (Piñor). Ten planta cuadrangular con dous pisos a diferentes niveis, adaptados á orografía. Na fachada principal hai unha torre de planta rectangular.

Construción situada en Vilaseco (San Cristovo de Cea). Consta dun edificio con planta en forma de L e dúas alturas cun patio interior. Ao patio ábrese tamén a capela. Conserva unha solaina, á que se accede por dúas escaleiras exteriores, e ten unha torre de planta cadrada que remata con pináculos.

Construción situada en Sumio (Carral).A fachada principal ten dous corpos en forma de L e, nun lado, aparece a capela. Puido ser construída a comezos do s XVIII. ; Conserva un escudo na fachada principal.

Construción situada en Xudán (A Pontenova). Ten planta rectangular cunha torre octogonal con cuberta piramidal nun lado, á beira da capela. Na fachada oeste conserva un patín e na leste dous balcóns.

Construción situada en Parada das Achas (A Cañiza). Ten planta rectangular e, formando ángulo, atópase a capela. Conserva escudos coas armas dos Sarmiento e Soutomaior.

Construción situada en Viloira (O Barco de Valdeorras). Ten planta rectangular e organízase ao redor de dous patios, con baixo e tres pisos no corpo situado entre a fachada principal e os patios, e dous pisos no resto. A capela está inserida no edificio.

Construción situada en Manduas (Silleda). Ten planta en forma de L cunha das ás prolongada na capela e outra nun alpendre que pecha un patio. A fachada principal organízase con dúas ventás rectangulares e unha porta central arquitrabada á que se accede por unha escaleira frontal.

Cipriano Muñoz Manzano.

Construción situada en Feás (Aranga). Ten planta rectangular con patín nun dos lados maiores. Un corpo rectangular únese nun dos ángulos outorgándolle ao conxunto un formato que se achega ao L. Conserva o hórreo e o forno.