"CIO" (Contén)

Elemento químico radioactivo pertencente ao grupo I da táboa periódica. O número atómico é 87 e a masa atómica do isótopo máis estable é 223. É o máis pesado e o máis activo dos metais alcalinos. Presenta 21 nucleidos, ningún deles estable. É o máis electropositivo de todos os elementos. Foi descuberto en 1939 pola química francesa Marguerite Perey.

Asemblea constituínte reunida en Frankfurt (1848-1849) para dar unha constitución á Confederación Xermánica. Despois dos movementos revolucionarios de 1848, un grupo de liberais formou unha comisión (Vorparlament) para organizar as eleccións, que se fixeron por sufraxio universal. A Constitución, votada en marzo de 1849, estableceu o imperio hereditario da pequena Alemaña, excluíndo Austria, e ofreceu a coroa a Federico Guillerme IV de Prusia. Este rexeitouna e a asemblea trasladouse entón a Stuttgart, pero foi disolta en xuño de 1849.

Tipo de difracción que se produce cando o foco emisor de ondas e a pantalla receptora se afastan infinitamente do dispositivo de difracción.

Xosé Salgado Rodríguez.

Periódico editado en Caldas de Reis a partir de 1897. Cesou a súa edición o 28 de xullo de 1906. Saía todos os domingos. Ademais dos contidos xerais, incluíu poemas en galego nas seccións “Galicia literaria” e “Variedades”, que se suman aos textos narrativos que tamén aparecían, como os Cuentos humorísticos, de Enrique Labarta Pose.

Acción de frecuentar.

Fronte guerrilleira de El Salvador fundada en 1980 coa finalidade de establecer un réxime democrático. En 1992 chegou a un acordo co goberno, pero o conflito continuou ao non cumprirse o programa de transferencias das terras e de compensacións dos ex-combatentes. Coa intervención dos denominados escuadróns da morte o enfrontamento converteuse nunha guerra civil. En 1994 celebráronse as primeiras eleccións tralo conflito, nas que se presentou convertido xa en partido político. Nas eleccións do 2000 acadou a maioría dos votos.

Movemento nacionalista angolano fundado en 1962 polos partidos políticos União das Populações de Angola (UPA) e Partido Democrático de Angola (PDA), liderado por Holden Roberto. Combateu o colonialismo portugués a través do seu brazo armado, o Exército de Libertação Nacional de Angola. Trala independencia participou xunto á UNITA no conflito civil fronte ao MPLA. O Congreso de 1999 nomeou novo presidente a Lucas Benghy Ngonda e secretario xeral a Carlos Mendes, e propúxose o relanzamento do partido na escena política angolana.

Movemento creado en 1974 para a independencia de Timor Leste. Trala retirada de Portugal e a proclamación de independencia da República pola Frente (1975), Indonesia ocupou a zona, o que deu lugar a un período de enfrontamento armado. A ONU condenou a invasión e en 1999 tutelou un referendo sobre a autodeterminación, que resultou favorable á independencia de Timor Leste. Venceu nas eleccións de agosto de 2001 e o seu líder Xanana Gusmão converteuse no primeiro presidente da República.

Organización político-militar creada en Nicaragua en 1961 coa finalidade de derrocar o réxime de A. Somoza. Intégrase dentro do movemento do sandinismo.

Tipo de difracción en que o foco luminoso, a pantalla receptora ou os dous ao mesmo tempo se atopan a unha distancia finita do sistema difractor.

  Etapa do proceso xeral chamado lenición polo que unha consoante oclusiva se converte en fricativa. Mediante a fricativización, as antigas consoantes oclusivas [b] [d] e [g] fixéronse en galego fricativas [β] [D] e [ƒ] en posición intervocálica (lo[β]o < lat LUPU, ce[D]o < lat CĬTŌ e a[ƒ]oiro < lat AUGŬRĬU).

Someter algo a frición.

Reacción de alquilación ou acilación dun composto aromático por un haloxenuro de alquilo ou de acilo que ten lugar nun solvente aprótico por acción do cloruro de aluminio anhidro. A etapa inicial da reacción é a formación dun complexo iónico do haloxenuro e do AlCl3; o C unido ao halóxeno vólvese entón positivo e dá lugar á substitución electrofílica. A alquilación é reversible e dá xeralmente produtos polisubstituídos. Como o AlCl3 se rexenera, pódese utilizar en cantidades catalíticas. Na acilación, por contra, o AlCl3 complexa a cetona que se forma e tense que utilizar en cantidades equimolares. Esta reacción ten moita relación coas de Gattermann-Koch e de Fries e é moi versátil.

Ecuación para a evolución do Universo que pode derivarse da teoría de gravidade de Einstein e do suposto de que o Universo é homoxéneo (vese igual en cada punto) e isotrópico (vese igual en toda dirección). A solución da ecuación de Friedmann explica, entre outras cousas, cómo a distancia entre as galaxias cambia co tempo.